AB ülkeleri, emisyonlarda yüzde 90 azalmayı öngören 2040 iklim hedefine nihai onay verdi

Avrupa Birliği ülkeleri, siyasi direnişe rağmen 2040 yılına kadar sera gazı emisyonlarını yüzde 90 oranında azaltmayı hedefleyen yeni iklim hedefini Perşembe günü güçlendirilmiş çoğunlukla onayladı. Böylece hedef, yasal olarak bağlayıcı biçimde AB mevzuatına girecek. Çekya, Slovakya, Polonya ve Macaristan karara karşı çıktı.

Geçen yıl hükümetler ve Avrupa Parlamentosu arasında zorlu müzakerelerle varılan hedef, Çin de dahil olmak üzere büyük ekonomilerin çoğunun taahhütlerinden daha iddialı kabul ediliyor. Ancak paket, AB’nin iklim bilimi danışmanlarının önerdiği “tamamı yerel” yüzde 90 emisyon azaltımının gerisinde kalıyor ve Komisyon’un orijinal planına kıyasla daha yumuşak bir çerçeve sunuyor.

Pratikte yeni hedef, Avrupa sanayilerinin 1990 seviyelerine kıyasla emisyonlarında yaklaşık yüzde 85’lik yerel bir azalmayı öngörüyor. Kalan kısım, gelişmekte olan ülkelerde azaltımları finanse eden uluslararası karbon kredileriyle tamamlanacak. Anlaşma kapsamında, AB’nin 2040 azaltım hedefine ek olarak yüzde 5’e kadar ilave kısmı yine uluslararası karbon kredileriyle karşılama seçeneği de ileride değerlendirilecek. Bu yaklaşım, üye ülkelerin içerdeki dönüşüm çabasını bir ölçüde hafifletmeyi amaçlıyor.

Karar, kuraklık ve orman yangınlarının şiddetlendiği İspanya başta olmak üzere daha iddialı hedefler isteyen ülkeler ile, Polonya ve İtalya gibi maliyeti yüksek ön yatırımların bazı sektörlerce karşılanamayacağını savunan ülkeler arasındaki aylar süren tartışmaların ardından geldi. Uzlaşının bir parçası olarak, siyasi açıdan hassas bulunan yeni AB karbon piyasasının (binalar ve karayolu yakıtlarını kapsayacak sistem) lansmanı bir yıl ertelenerek 2028’e çekildi.

2040 hedefi, AB’nin 2050’de net sıfır emisyona ulaşma taahhüdüyle uyumlu bir “ara durak” niteliği taşıyor. Ancak Brüksel’in hazırladığı orijinal plandan daha zayıf olan nihai metin, üye hükümetler arasında yeşil dönüşümün hızı ve maliyeti konularındaki ayrışmaları da yansıtıyor.

Avrupa Birliği emisyon hedefleri

Öne çıkanlar:

• 2040’a kadar sera gazı emisyonlarında yüzde 90 azalma yasal olarak bağlayıcı hale geldi.
• Sanayide 1990’a göre yaklaşık yüzde 85 yerel azaltım; kalan kısım uluslararası karbon kredileriyle karşılanacak.
• AB, ilave yüzde 5’e kadar azaltımı yine uluslararası kredilerle sağlama seçeneğini değerlendirecek.
• Yeni AB karbon piyasasının başlangıcı 2028’e ertelendi.
• Çekya, Slovakya, Polonya ve Macaristan hedefe karşı oy verdi.
• Hedef, AB iklim bilimi danışmanlarının önerdiği “tamamı yerel yüzde 90” azaltımın altında kaldı.