Bilim insanlarından ABD doğası için çarpıcı rapor: Türlerin büyük bölümü yok olma riski altında

ABD’de bilim insanlarının hazırladığı kapsamlı bir doğa değerlendirmesi, ülkedeki ekosistemlerin ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Resmi olarak iptal edilmesine rağmen bağımsız araştırmacılar tarafından tamamlanan 868 sayfalık taslak rapor, kamuoyunun görüşüne ve bilimsel incelemeye açıldı.

Araştırmaya göre, ABD genelindeki tatlı su ekosistemleri aşırı kullanım, kirlilik, parçalanma ve istilacı türlerin baskısı nedeniyle büyük bir tehdit altında. Bunun yanı sıra deniz ve kara ekosistemlerinde de bozulma hızlanırken, biyoçeşitlilikte ciddi bir azalma yaşanıyor.

Bilim insanlarının tahminlerine göre ülkede bulunan bitki türlerinin yaklaşık yüzde 34’ü ve hayvan türlerinin yüzde 40’ı yok olma riskiyle karşı karşıya.

Doğa kaybı insan yaşamını da etkiliyor

Raporda doğa kaybının yalnızca çevreyi değil, aynı zamanda insan yaşamını da doğrudan etkilediği vurgulandı. Araştırmacılara göre ekosistemlerin zayıflaması temiz su kaynaklarını, gıda üretimini, insan sağlığını, geçim kaynaklarını ve fırtına ile orman yangınlarına karşı doğal korumayı olumsuz etkiliyor.

Proje iptal edildi, bilim insanları çalışmayı sürdürdü

ABD’de doğanın durumunu değerlendirmek amacıyla başlatılan çalışma, 2022 Dünya Günü’nde Başkan Joe Biden’ın imzaladığı bir başkanlık emriyle başlamıştı. Ancak araştırmacıların ilk taslağı tamamlamasına haftalar kala 2025 yılında Trump yönetimi projeyi sonlandırdı.

Buna rağmen projede görev alan yaklaşık 125 bilim insanı, çalışmayı bağımsız olarak sürdürme kararı aldı. Araştırmacılar raporun tamamlanması için çoğunluğu vakıflardan olmak üzere 3 milyon dolardan fazla fon topladı.

Değerlendirmeyi yöneten bilim insanlarından Phillip Levin, “Gelecek sabit değil. Doğayı koruma ve restorasyon çalışmaları ekosistem sağlığını iyileştirebilir ve toplumların dayanıklılığını artırabilir” dedi.

Raporun adı değiştirildi

Başlangıçta “Ulusal Doğa Değerlendirmesi” olarak planlanan rapor, hükümetten bağımsız hale gelmesinin ardından “Nature Record (Doğa Kaydı)” adıyla yayımlandı.

Raporda yalnızca doğaya verilen zarar değil, aynı zamanda doğa kaybının insan sağlığı, ekonomi ve ulusal güvenlik üzerindeki etkileri de ele alınıyor. Araştırmacılar ayrıca doğanın doğru fırsat verildiğinde kendini iyileştirme kapasitesine sahip olduğunu vurguluyor.

Kamuoyunun görüşüne açıldı

Taslak rapor 30 Mayıs’a kadar kamuoyunun görüşüne açık olacak. Bilimsel incelemelerin ardından nihai raporun sonbaharın sonlarında yayımlanması planlanıyor.

Uzmanlar, bu kapsamlı çalışmanın politikacılar ve toplum için doğa politikaları konusunda bilimsel bir rehber niteliği taşıyabileceğini belirtiyor.