Çin 2026’ya kadar karbon emisyonlarını yüzde 3,8 azaltmayı hedefliyor

Çin, yeni beş yıllık planında iddialı iklim hedefleri belirledi. Perşembe günü yayınlanan resmi belgelere göre, dünya’s en büyük karbon emisyonu üreticisi ülke, 2026 yılına kadar gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH) birimi başına karbondioksit emisyonlarını yaklaşık yüzde 3,8 oranında azaltmayı planlıyor.

Çin’in yeni karbon azaltma planının detayları

Çin’in Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) tarafından açıklanan mevcut beş yıllık plan kapsamında, karbon yoğunluğu yüzde 17 oranında azaltılacak. Bu hedef, 2020-2025 dönemine kıyasla önemli bir ivme kazandırmayı öngörüyor. Geçen yıl sona eren beş yıllık plan döneminde Çin, karbon yoğunluğunu yüzde 12 oranında azaltmayı başarmıştı.

Çin’in en üst düzey devlet planlama kurumu olan NDRC’nin raporuna göre, ülke karbon emisyonlarının 2030’dan önce zirveye ulaşmasını bekliyor.

Kömür kullanımında önemli değişiklikler planlanıyor

Çin’in Perşembe günü açıklanan yeni beş yıllık planı, enerji sektöründe köklü değişiklikler öngörüyor. Plan kapsamında:

• Yılda 30 milyon metrik ton kömürün yenilenebilir enerjiyle değiştirilmesi
• Kömür kullanımında zirve noktasına ulaşılması hedefleniyor
• Ancak kömür tüketimine ilişkin daha fazla sınırlama getirilmiyor

NDRC, kömürün temiz enerjiyle değiştirilmesi ve eski kömürle çalışan ekipman ile tesislerin aşamalı olarak devre dışı bırakılması için çaba gösterileceğini belirtti.

Analistlerin değerlendirmeleri ve eleştiriler

Yeni karbon yoğunluğu hedefi, bazı analistlerin beklentilerinin altında kaldı. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin araştırmasına göre, Çin’in 2005 yılına kıyasla 2030 yılına kadar karbon yoğunluğunu yüzde 65’ten fazla azaltma taahhüdünde geride kalmasının ardından, önümüzdeki beş yıl içinde karbon yoğunluğu azaltma hızını yüzde 23’e çıkarması gerekecek.

Greenpeace Doğu Asya’nın Pekin merkezli politika danışmanı Yao Zhe, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Karbon yoğunluğunun ne kadar hızlı azaltılacağı büyük ölçüde ne kadar yenilenebilir enerji sağlanabileceğine bağlıdır.”

Yenilenebilir enerji için ambitious hedefler

Çin, önümüzdeki beş yıl içinde yenilenebilir enerji tüketimi için zorunlu bir asgari kota sistemi uygulamaya koyacak. Başkan Xi Jinping geçen yıl Birleşmiş Milletler’de yaptığı konuşmada, Çin’in halihazırda dünyanın en büyük rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini 2020 seviyelerine göre altı kat artırarak 2035 yılına kadar 3.600 gigawatt’a çıkaracağını açıklamıştı.

Mevcut kapasite geliştirme seviyelerine bakıldığında, Çin’in bu hedefi aşması bekleniyor.

2030 emisyon hedefleri ve mevcut durum

Çin henüz 2030 için net bir emisyon azaltma hedefi açıklamadı. Ancak geçen yıl Xi Jinping, Birleşmiş Milletler’de yaptığı konuşmada Çin’in karbon emisyonlarını 2030 yılına kadar zirveye ulaştıracağını ve 2035 yılına kadar emisyonları yüzde 7 ila yüzde 10 oranında azaltacağını belirtmişti.

Çin’in karbon emisyonları geçen yıl ulaşım, enerji, çimento ve metal sektörlerindeki azalmalar sayesinde yüzde 0,3 düştü. Ancak emisyonların zirveye ulaşmadan önce tekrar artıp artmayacağı henüz belli değil.

Enerji politikasında önemli dönüşüm

Bu yıl, Çin’in enerji politikasında önemli bir dönüşümün başlangıcını işaret ediyor. Ekonominin enerji yoğunluğunu kontrol etmeye odaklanmaktan, karbon yoğunluğuna odaklanmaya yönelik planlı bir geçiş yaşanıyor.

NDRC, planında “çift kontrol” sistemi ve bunun nasıl uygulanacağına dair daha fazla ayrıntıya yer vermedi.

Fosil yakıt tüketimi planları

Beş yıllık plana göre Çin, bu süre zarfında hem kömür hem de petrol tüketimini en üst düzeye çıkarmayı hedefliyor. Bu durum, ülkenin iklim hedefleriyle fosil yakıt bağımlılığı arasındaki dengeyi gösteriyor.

Plan, 2026-2030 beş yıllık planı sırasında kömürün aşamalı olarak azaltılmasına ilişkin daha önceki taahhütten bahsetmiyor, bu da uzmanlar arasında tartışmalara yol açıyor.