İngiltere’nin RTÜK’ü Ofcom, 2017’den bu yana ilk kez iklim inkârı şikayetlerini soruşturacak

İngiltere’nin yayın düzenleme kurumu Ofcom, 2017’den bu yana ilk kez televizyon ve radyoda iklim değişikliği inkârı şikayetlerini soruşturacak. Bu karar, düzenleyici kurumu bazı yayıncıların “tehlikeli iklim yalanları yaymasına” ve doğruluk ve tarafsızlık kurallarını “ihmal etmesine” izin vermekle suçlayan aktivistler için önemli bir zafer anlamına geliyor.

Good Law Project’in baskısıyla geri adım

TalkTV ve TalkRadio’daki programlarla ilgili şikayetler Ofcom tarafından değerlendirildi ve ardından soruşturma başlatmama kararı alındı; bu, 2020’den beri 1000’den fazla iklim şikayetiyle aynı sonuçtu. Ancak Ocak ayında Good Law Project’ten (GLP) gelen ve ret kararlarının gerekçesini soran bir mektubun ardından Ofcom, orijinal kararını geri çektiğini ve şikayetleri “yeniden değerlendireceğini” söyledi.

Soruşturma konusu yapılan iddialar

Bir şikayet, Kasım ayında Talk programına katılan bir konuğun iklim değişikliğinin “yanlış bir şeyden sahte endişe yaratmak için kasıtlı bir çaba” olduğunu söylemesiyle ilgiliydi. İkinci olayda ise yine Kasım ayında başka bir konuk, İşçi Partisi hükümetinin enerji politikalarının “intihar niteliğinde”, “çoğu durumda sözde bilime dayalı” ve “bir tür tarikatvari davranış” olduğunu söylemişti.

Yeniden değerlendirme sonucunda Ofcom, yayınlardaki “tarafsızlık” yaklaşımının “yeniden gözden geçirilmesi gerektiği” sonucuna vardı ve soruşturmaların sonuçlarının zamanı geldiğinde yayınlanacağını belirtti.

Aktivistlerden memnuniyet

GLP sözcüsü, “Sağcı kanalların tehlikeli iklim yalanlarını çok uzun zamandır denetimsiz bir şekilde yaymasına izin verildi. Ofcom’un nihayet bizi dinlemesinden memnunuz ve soruşturmaların sonuçlanmasını bekliyoruz. Talk’ın yanlış bilgilendirmesine karşı harekete geçmezse, onları hesap vermeye zorlamaktan çekinmeyeceğiz” dedi.

Ofcom’dan resmi açıklama

Ofcom sözcüsü şunları söyledi: “Programları yeniden incelediğimizde, yayıncılık kuralları kapsamında soruşturmayı gerektiren potansiyel olarak önemli sorunlar ortaya çıkardıkları sonucuna vardık. Bu nedenle, tarafsızlık ve önemli yanıltıcılık kurallarımızı ihlal edip etmediklerine dair soruşturma başlattık.”

Talk’ın bir sözcüsü ise, “Biz, her zaman olduğu gibi, bu konularda Ofcom ile işbirliği yapacağız” ifadesini kullandı.

1.221 şikayet, sadece iki ihlal

Guardian gazetesinin Ekim ayındaki raporuna göre, Ofcom’un aranabilir veri tabanının kullanıma açıldığı Ocak 2020’den bu yana iklim kriziyle ilgili 1.221 şikayet aldı. Bunlardan hiçbiri yayıncılık kodunun ihlal edildiği yönünde bir kararla sonuçlanmadı. Son yirmi yılda bu türden sadece iki ihlal tespit edildi: biri 2007’de, diğeri 2017’de.

Ofcom tarafından soruşturulmayan son örnekler arasında küresel ısınmanın “iklim aldatmacası” olarak nitelendirilmesi ve İngiliz hükümetinin “zorunlu veganlık” getireceği yönündeki iddialar yer alıyor. Kasım ayında Donald Trump ile yapılan ve ABD Başkanı’nın iklim değişikliğini “aldatmaca” olarak adlandırdığı bir GB News röportajı, Ofcom’a 32 şikayete yol açmıştı.

Ofcom’a içeriden eleştiri

Düzenleyici kurum Şubat ayında tüm başvuruları reddetti ve bu durum Ofcom’un kurucu standartlar direktörü Chris Banatvala’nın Guardian’a “Görünüşe göre Ofcom, yayın içeriğinin anlamlı bir şekilde düzenlendiği iddiasından tamamen vazgeçmiş durumda” açıklamasını yapmasına yol açtı.

Fransa’da farklı yaklaşım

Fransız düzenleyici kurum Arcom, son iki yılda iklim kriziyle ilgili dört yayıncılık kodu ihlali tespit etti. Bunlardan birinde sağcı kanal CNews, bir konuşmacının iklim değişikliğinin “bir yalan, bir dolandırıcılık” olduğunu söylediği bir bölüm nedeniyle 20.000 euro (17.000 sterlin) para cezasına çarptırıldı.

Düzenleyici kuruma sert eleştiri

TalkTV ve TalkRadio hakkında ilk iklim şikayetlerini yapan Stop Funding Heat adlı kampanya grubunun sözcüsü, “Ofcom’un defalarca geri adım atması, düzenleyici kurumun bile doğru kararı verebileceğine dair güven eksikliğini gösteriyor. Ofcom’un son derece yavaş yaklaşımı, medyamızı saran iklimle ilgili yanlış bilgilendirmenin boyutlarıyla başa çıkmak için ne kadar yetersiz olduğunu vurguluyor. Parlamento, bu işlevsiz kurumu 21. yüzyıla uygun hale getirmek için acilen denetimini artırmalı ve güçlü bir yeniden yapılanma için baskı yapmalıdır” dedi.

Yayıncılık yönetmeliği hükümleri

Ofcom’un yayıncılık yönetmeliği, bilgilendirici programların “izleyiciyi önemli ölçüde yanıltmaması” ve “haberlerin, hangi biçimde olursa olsun, gereken doğrulukla ve tarafsızlıkla sunulması” gerektiğini belirtiyor. Yönetmelik ayrıca, program sunucuları siyasi tartışma veya kamu politikası konularında kendi görüşlerini dile getirirken “alternatif bakış açılarının yeterince temsil edilmesi” gerektiğini şart koşuyor.