İtalya artan kıyı erozyonuna karşı koruma önlemlerini artırdı

İtalya’nın, uzun kumlu sahil şeritlerinden çarpıcı kaya oluşumlarına uzanan 8 bin kilometreden fazla kıyı şeridi bulunuyor. Ancak bu doğal zenginliklerin uğradığı erozyon, artık kritik bir çevre acil durumu olarak görülüyor.

Ülke, yakın tarihli bir rapora göre, 2050’ye kadar sahillerinin yaklaşık yüzde 20’sini ve 2100’e gelindiğinde yüzde 45’ini kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Ülkenin dört bir yanındaki onlarca belediye, bu gidişatı yavaşlatmak için müdahaleler planlıyor ve çeşitli altyapılar kuruyor. Peki iklim kriziyle bağlantılı aşırı hava olayları şiddetlenirken, İtalya yenilmesi imkânsız bir mücadeleyle mi karşı karşıya?

İtalya kıyılarının hızla aşınması

Roma La Sapienza Üniversitesinin 2024 tarihli raporuna göre, 2050 yılına gelindiğinde İtalya’daki plajların yüzölçümünün beşte birinin neredeyse tamamen sular altında kalması bekleniyor.

Çalışma, Sardinya, Campania, Lazio ve Puglia bölgelerinin tesisli plajlarının yarıdan fazlasını kaybetme riski taşıdığını ortaya koyuyor.

“Artan sıcaklıklar, deniz seviyesinin yükselmesi ve daha sık görülen aşırı hava olayları, özellikle alçak kıyı alanlarında sahil şeritlerini baştan şekillendiriyor ve milyonlarca insanın geçim kaynaklarını etkiliyor” diye yazıyor araştırmacılar.

“Bu bağlamda kumlu kıyılar ve plajlar hem son derece kırılgan hem de olağanüstü değerli; çünkü önemli çevresel, sosyal ve ekonomik işlevler barındıran son derece karmaşık ortamlar.”

Aynı zamanda, falezler ve kayalık kıyılar da şiddetli fırtına dalgaları ile heyelanların insafına kalmış durumda.

Yılın başlarında, günler süren kötü hava koşullarının ardından, Puglia’nın simge kaya oluşumlarından ‘Aşıklar Kemeri’ Sevgililer Günü’nde yıkılarak denize göçtü.

İtalya’da “Aşıklar Kemeri” Sevgililer Günü’nde fırtına ve dalgalardan dolayı çöktü

Kıyı bariyerleri ve su altı resifleri plajları koruyor

Kıyıların zarar görmesi, ekosistemleri, insanların boş zaman ve ekonomik faaliyetlerini, ayrıca kıyı yerleşimlerini ve altyapıyı tehdit ediyor.

Ülkenin dört bir yanındaki belediyeler, kıyı alanlarını korumak için seferber olmuş durumda.

İtalya’nın kıyı şeridinin neredeyse beşte biri artık sabit savunma yapılarıyla donatılmış durumda. Çevre Koruma ve Araştırma Yüksek Enstitüsü’nün (ISPRA) raporuna göre, bunlar arasında kıyıya dik uzanan ve tortu hareketini sınırlayan mahmuzlar (groyne) ile dalgaları ve fırtına kabarmalarını yavaşlatan su altı resifleri yer alıyor.

Şubat ayında güneydeki Puglia bölgesi, kıyı erozyonuyla mücadeleye yönelik ilk yapısal önlemleri onayladığını, projeler için yaklaşık 16 milyon avro ayırdığını açıkladı.

Bölge konseyi, yayımladığı basın açıklamasında “Bu karar, aşırı hava olayları ve şiddetli fırtına kabarmalarının İtalya’nın kıyı şeritlerinin kırılganlığını yeniden ulusal tartışmanın odağına taşıdığı bir dönemde alındı” ifadelerini kullandı.

Hidrojeolojik istikrarsızlığa ilişkin son ISPRA raporuna göre Puglia, 2006 ile 2020 arasında 31 kilometrelik kıyı şeridini kaybederek ülke genelindeki en büyük kayıplardan birini yaşadı.

Yeni önlemler arasında, kıyıya vuran dalgaları yavaşlatmak ve tortu hareketini yakalamak için su altı bariyerlerinin kurulması da bulunuyor.

Emilia Romagna bölgesinde ise kıyı şeridi, kulüp ve restoranlarla dolu uzun kum plajlarıyla tanınıyor.

Son yıllarda yaşanan fırtına kabarmalarının kıyı erozyonunu artırmasının ardından, yetkililer artık hasar gören deniz duvarlarının onarımı, kumulların yeniden oluşturulması ve alüvyonla dolan sahillerin taranması için 19 milyon avro ayırmış durumda.

Ülke çapında bir plana duyulan ihtiyaç

Savunma yapıları belirli kıyı kesimlerini korusa da, daha geniş ölçekte çevrelerindeki alanlara zarar verebiliyor.

ISPRA raporunda şu uyarıya yer veriliyor:

“Bu tür çözümler belirli noktalardaki etkileri sınırlasa da, aynı zamanda tüm kıyı şeridi boyunca doğal plaj beslenmesini azaltıyor, kıyı boyunca tortu taşınmasını engelliyor.”

Bu tür yapıların inşa edilmesi, bitişik plajların beslenememesi ve adeta “aç bırakılması” sonucunu doğurabiliyor.

Avrupa Birliği’nin Climate ADAPT rehberine göre, “Kıyı şeridinde bu etkileri önlemek için, çoğu zaman sabit savunma yapıları yerine yapay kum beslemesi ve/veya kumul geliştirilmesi tercih edilmelidir.”

Örneğin Marche bölgesinde, rijit yapılarla birlikte “yumuşak” önlemler (kaynak İngilizce) de uygulanıyor.

Sirolo belediyesinde, San Michele Körfezi’nde 1.200 metrelik kıyı şeridi boyunca plaj beslemesi için yaklaşık 156 bin metreküp kum ve çakıl kullanıldı. Numana belediyesinde ise köyün kuzeyindeki bir dalgakıran kaldırıldı ve 1.500 metre uzunluğundaki sahil şeridinde yaklaşık 172 bin metreküp kum ve çakıl serildi.

Deniz seviyesinin yükselmesi ve Harry Kasırgası gibi aşırı hava olaylarının “yeni normal” haline gelmesiyle, uzmanlar İtalya’nın kıyılarını korumak için çok daha kapsamlı bir yaklaşım benimsenmesi çağrısında bulunuyor.

ISPRA raporunda şu sonuca varılıyor:

“Mevcut savunma yapılarının ve bu müdahalelerden etkilenen kıyı kesimlerinin gelecekteki çalışmalara dahil edilip iyi anlaşılması, artık daha etkili araçların uygulanabilmesi açısından kilit önem taşıyor. Eşgüdümlü planlama ve yerel eylemler, çoğu zaman plaj beslemesi şeklinde, bu araçların başında geliyor.”