Kuzey Kutbu’nda sıcaklıklar, ortalama değerlerin 20°C üzerine çıkarak bilim insanlarını alarma geçirdi. Norveç’in Svalbard Adası’nın kuzeyinde, Cumartesi günü ölçülen sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasından 18°C daha sıcaktı ve buzun erime noktası olan 0°C’ye oldukça yaklaştı. Pazar günü ise sıcaklık anomalisi 20°C’yi aşarak tehlikeli bir seviyeye ulaştı.
Finlandiya Meteoroloji Enstitüsü’nden Mika Rantanen, bu durumu “Çok aşırı bir kış ısınma olayı” olarak nitelendirerek, Kuzey Kutbu’nda yaşanan sıcaklık artışının şimdiye kadar gözlemlenen en uç olaylardan biri olduğunu söyledi.
Bu aşırı sıcaklık artışı, Kuzey Kutbu’nda deniz buzunun hızla erimesine neden olabilecek kritik bir eşik anlamına geliyor.
Fosil yakıtların etkisi ve hızlanan ısınma
Sanayi devriminden bu yana gezegenin ortalama sıcaklığı yaklaşık 1,3°C arttı. Ancak Kuzey ve Güney Kutup bölgeleri, küresel ortalamanın iki katı hızla ısınıyor. Bunun temel nedeni, deniz buzunun erimesiyle birlikte yansıtıcı yüzeylerin azalması ve okyanusların daha fazla ısı tutması.
Tavsiye Edilen Haberler
Son yıllarda şiddetli sıcak yazlar ve ılıman kışlar, Kuzey Kutbu’ndaki buz kütlelerini ciddi şekilde etkiledi. Buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesine ve küresel hava sistemlerinin dengesinin bozulmasına neden olabilir.
Sıcaklık anomalisinin nedenleri
Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nden Julien Nicolas, Kuzey Kutbu’nda yaşanan bu alışılmadık sıcaklık artışının İzlanda üzerindeki güçlü bir alçak basınç sistemiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor. Bu sistem, Kuzey Kutbu’na doğru sıcak hava akımları göndererek sıcaklıkları rekor seviyeye çıkardı.
Ayrıca, Kuzeydoğu Atlantik’teki aşırı sıcak deniz suları da rüzgar kaynaklı ısınmayı daha da güçlendirdi. Nicolas, bu tür aşırı olayların nadiren yaşandığını ancak iklim değişikliği nedeniyle giderek daha sık görülebileceğini vurguluyor.
Şubat 2018’de de benzer bir olayın yaşandığını hatırlatan bilim insanları, bu tür olayların sıklığını değerlendirmek için daha fazla analize ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Arktik’te sıcaklık 0°C’ye yaklaştı
Copernicus verileri, Pazar günü Kuzey Kutbu’na yakın bölgelerde günlük ortalama sıcaklıkların ortalamanın 20°C üzerinde olduğunu gösterdi.
📌 87°K’ye kadar kuzeyde, sıcaklık -1°C’nin üzerine çıktı.
📌 Bir Arktik kar şamandırası, Pazar günü 0,5°C mutlak sıcaklık kaydetti.
Bu ölçümler, Kuzey Kutbu’ndaki sıcaklıkların erime noktasına tehlikeli şekilde yaklaştığını doğruluyor.
İklim bilimcilerinden uyarı: Bu yalnızca bir başlangıç
İklim bilimciler, uydular, gemiler, uçaklar ve hava istasyonlarından alınan milyarlarca ölçümün yeniden analiziyle küresel sıcaklıkları tahmin ediyor. Ancak, Kuzey Kutbu gibi doğrudan gözlem noktalarının az olduğu bölgelerde tam sıcaklık anomalisini tahmin etmek zor.
Mika Rantanen, “Gördüğüm tüm modeller, 20°C’nin üzerinde bir sıcaklık anomalisi gösteriyor. 20-30°C arasında değişen anormallikler görmek mümkün.” diyerek, Kuzey Kutbu’ndaki bu aşırı sıcaklık artışlarının gelecekte daha sık yaşanabileceğini vurguladı.
Bu durum, iklim değişikliğinin kutup bölgelerinde beklenenden çok daha hızlı ilerlediğini gösteriyor ve küresel ısınmayla mücadelede daha radikal önlemler alınması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
