Kuzey Yarımküre’nin kış rüzgârları genellikle kar getirir; ancak bu ayın başlarında Sahra Çölü’nden kalkan geniş toz bulutları Akdeniz üzerinden Avrupa’ya taşındı. Çeşitli hava sistemleriyle etkileşen toz, Birleşik Krallık, İspanya ve Fransa’nın bazı bölgelerinde tozlu yağmurlara yol açtı.
1–9 Mart arasındaki hareketin animasyonu
NASA’nın yayımladığı yeni animasyon, 1 Mart–9 Mart döneminde bölgedeki en yüksek toz yoğunluğunu ve akışını gösteriyor. Görselleştirme, bir hava sütunundaki toz miktarını ifade eden “toz sütunu kütle yoğunluğu”na dayanıyor ve Goddard Dünya Gözlem Sistemi (GOES) modelinin bir versiyonu kullanılarak üretildi. Model, uydu verilerini fiziksel süreçleri anlık olarak temsil eden denklemlerle bütünleştiriyor.
Kuzeybatı Afrika’dan Alplere uzanan iz
Animasyon, toz bulutlarının çıkış noktası olan Kuzeybatı Afrika’dan batıya Atlantik’e, ardından kuzeye Akdeniz’e sürüklendiğini ortaya koyuyor. Bulutlar Batı Avrupa’ya ulaştığında İngiltere’nin güneyinde, İsviçre ve İtalyan Alpleri’nde puslu gökyüzü rapor edildi; ince bir toz tabakasının Matterhorn’a kadar ulaştığı gözlendi.
‘Kanlı yağmur’ ve ‘tozlu sirüs’ bulutları
Regina Fırtınası olarak adlandırılan alçak basınç sistemi İspanya ve Portekiz üzerinden geçerken güney ve doğu İspanya’ya, Fransa’nın bazı bölgelerine ve güney İngiltere’ye tozla yüklü “kanlı yağmur” getirdi. Akdeniz üzerinde atmosferin daha yüksek katmanlarında “tozlu sirüs” bulutları oluştu. MeteoSwiss’e göre bu seviyedeki toz parçacıkları buz kristallerinin yoğunlaşmasını tetikleyebiliyor. Bu bulutların oluşum dinamiklerinin anlaşılması, hava durumu, iklim ve hatta güneş enerjisi üretimine etkilerine dair önemli ipuçları sağlayabilir.
Tavsiye Edilen Haberler
Güneş enerjisinde verim kaybı
Scientific Reports’ta bu ay yayımlanan bir analizde araştırmacılar, NASA’nın MERRA-2 yeniden analiz verileri, MODIS gözlemleri ve diğer uydu ürünleriyle Macaristan’daki Sahra tozu taşınımının güneş enerjisine etkisini inceledi. Toz yoğunluğunun yüksek olduğu günlerde güneş panellerinin doğrudan dönüşüm veriminin yüzde 46’ya düştüğü, tozun zayıf olduğu günlerde ise yüzde 75 ve üzerine çıktığı belirlendi. En büyük kayıpların, tozun sirüs bulutlarının varlığını ve yansıtıcılığını artırarak panellere ulaşan radyasyonu azaltması nedeniyle meydana geldiği bildirildi.
Daha tozlu kışların olası nedenleri
Yeni çalışmalar, Avrupa’da kış aylarında daha sık ve yoğun toz fırtınaları görüldüğüne işaret ediyor. Bilim insanları, Kuzeybatı Afrika’daki normalden daha kurak koşullar ile Sahra’dan kuzeye esen rüzgârları artıran atmosferik desenlerin, giderek daha tozlu kışların ardındaki muhtemel etkenler olduğunu değerlendiriyor.
Anahtar kelimeler: NASA animasyon, Sahra tozu, Avrupa’ya taşınım, tozlu yağmur, kanlı yağmur, GOES modeli, MeteoSwiss, tozlu sirüs bulutları, MERRA-2, MODIS, Scientific Reports, güneş enerjisi verimi, Matterhorn, Regina Fırtınası.
