Prof. Dr. Mustafa Öztürk, İstanbul Göztepe’de partikül madde (PM10) kirliliğinin insan sağlığı için tehlikeli düzeyde sürdüğünü açıkladı. Öztürk’e göre ölçülen PM10 değeri sınır değerlerin en az 5 kat üzerine çıkarken, kirliliğin ana kaynağını yoğun trafik ve yanlış kentleşme oluşturuyor.
İstanbul’un Göztepe bölgesinde hava kirliliği yeniden alarm veriyor. Prof. Dr. Mustafa Öztürk’ün değerlendirmesine göre, bölgede ölçülen PM10 düzeyi insan sağlığı açısından tehlikeli boyutta seyrediyor. Öztürk, partikül madde kirliliğinin sınır değerlerin en az 5 kat üzerinde olduğunu belirterek, özellikle trafik kaynaklı kirleticilere ve bölgenin kapalı kent dokusuna dikkat çekti.
Öztürk’ün açıklamasına göre Göztepe’deki PM10 kirliliği büyük ölçüde trafik kaynaklı. Yoğun araç hareketliliği, egzoz dışı emisyonlar, fren ve lastik aşınmaları ile yol tozları bu yükü artırıyor. Uzman uyarısında, trafik kaynaklı PM10 içinde ağır metaller, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH), dioksinler ve furanlar gibi sağlık açısından riskli bileşenlerin bulunabileceği ifade edildi.
PM10 kirliliği nedir, neden tehlikelidir?
PM10, çapı 10 mikrometreden küçük parçacıklardan oluşan hava kirleticileri için kullanılan bir tanım. Bu parçacıklar solunum yoluyla vücuda girebiliyor ve özellikle akciğerler üzerinde baskı oluşturabiliyor. Yoğun maruziyet durumunda astım, bronşit, kalp-damar hastalıkları ve erken ölüm riskiyle ilişkilendiriliyor.
Tavsiye Edilen Haberler
Uzmanlar, PM10’un yalnızca miktarının değil, içeriğinin de önemli olduğuna dikkat çekiyor. Trafik kaynaklı partikül maddeler, metal kalıntıları ve organik toksik bileşikler taşıyabildiği için uzun vadeli maruziyet daha ciddi sağlık sonuçları doğurabiliyor.
Göztepe’de hava kirliliği neden bu kadar yüksek?
Prof. Dr. Mustafa Öztürk, Göztepe’nin “çukur” yapısına ve çevresinin binalarla adeta duvar gibi örülmüş olmasına dikkat çekiyor. Bu tür kentleşme biçimlerinde hava sirkülasyonu zayıflıyor, kirleticiler daha uzun süre yer seviyesinde kalabiliyor. Özellikle yoğun trafikle birleştiğinde, kirli havanın dağılması zorlaşıyor.
Öztürk’e göre nefes alacak açık alan bırakılmayan bu yapı, hava kirliliğini artırırken erken ölümleri de tetikleyebilir. Bu değerlendirme, kent planlaması ile hava kalitesi arasındaki doğrudan ilişkiyi yeniden gündeme taşıyor.
İstanbul Göztepe Türkiye’nin en kirli havasına mı sahip?
Öztürk, Göztepe’nin Türkiye’de havası en kirli bölge olduğunu ifade etti. Bu değerlendirme, paylaşılan harita görseliyle de desteklendi. Ancak bu tür iddiaların güncel resmi ölçüm verileriyle birlikte düzenli olarak karşılaştırılması önem taşıyor. Çünkü hava kalitesi değerleri saatlik, günlük ve meteorolojik koşullara bağlı olarak değişebiliyor.
Yine de uzman açıklaması, Göztepe’deki mevcut tablonun sıradan bir kentsel yoğunluk problemi olmadığını, halk sağlığı boyutu taşıyan ciddi bir kirlilik baskısına işaret ettiğini gösteriyor.
Trafik kaynaklı hava kirliliği nasıl azaltılabilir?
Uzmanların uzun süredir vurguladığı çözüm başlıkları arasında trafik yoğunluğunu azaltmak, toplu taşımayı güçlendirmek, düşük emisyonlu ulaşım seçeneklerini yaygınlaştırmak ve kent içinde hava koridorları bırakmak yer alıyor. Özellikle sıkışık ve yoğun yapılaşmış bölgelerde, yalnızca araç emisyonlarını değil, yol tozu ve egzoz dışı kirleticileri de azaltacak planlamalara ihtiyaç duyuluyor.
Göztepe örneği, hava kirliliğinin yalnızca çevre sorunu değil; aynı zamanda ulaşım, kentleşme ve halk sağlığı sorunu olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Önümüzdeki süreçte resmi ölçüm verileri ve yerel yönetim adımları, bölgedeki kirlilik yükünün azaltılıp azaltılamayacağını belirleyecek.
