Sıfır Atık Vakfı, enerji tasarrufu ve sıfır atık yaklaşımının çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla daha temiz, daha verimli ve daha sürdürülebilir bir gelecek hedefinin temelini oluşturduğunu belirterek, 11–18 Ocak Enerji Tasarrufu Haftası dolayısıyla tüm bireyleri, kurumları ve yerel yönetimleri ortak sorumluluk almaya davet etti.
Vakıf tarafından yapılan açıklamada, enerji tasarrufu ile sıfır atık yaklaşımının birbirinden bağımsız politikalar olarak değil, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine hizmet eden tamamlayıcı ve ayrılmaz unsurlar olarak ele alınması gerektiği vurgulandı.
Enerji verimliliği iklim mücadelesinin merkezinde
Açıklamada, enerji kaynaklarının verimli ve bilinçli kullanımının yalnızca ekonomik tasarruf sağlayan bir uygulama olmanın ötesinde; doğal kaynakların korunması, atık oluşumunun önlenmesi ve iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir sorumluluk alanı olduğu ifade edildi.
Tavsiye Edilen Haberler
-
İklim DeğişikliğiWall Street iklim vaadinden nasıl vazgeçti? -
-
-
Enerji üretim ve tüketim süreçlerinde sağlanacak verimliliğin, hammadde kullanımını ve çevresel etkileri azaltarak sıfır atık hedeflerine doğrudan katkı sunduğuna dikkat çekildi. Verimsiz enerji kullanımının ise yalnızca daha fazla tüketim anlamına gelmediği, aynı zamanda daha fazla atık, daha yüksek emisyon ve artan çevresel baskı yarattığı vurgulandı.
Bu çerçevede enerji verimliliğinin, Sıfır Atık yaklaşımının temel yapı taşlarından biri olduğu belirtildi.
Bütüncül sürdürülebilirlik vurgusu
Açıklamada, sürdürülebilir bir gelecek vizyonunun; enerji tüketimi ile atık yönetiminin entegre bir bakış açısıyla ele alındığı, çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutları birlikte gözeten bütüncül bir anlayışla mümkün olabileceği kaydedildi.
Bu doğrultuda, Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın vizyonu ve liderliğinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı’nın; kamu kurumlarını, özel sektörü ve bireyleri enerji tasarrufu ve sıfır atık bilincini günlük yaşamın ve kurumsal süreçlerin ayrılmaz bir parçası haline getirmeye davet ettiği belirtildi.
Evlerde enerji tasarrufu için uygulanabilecek adımlar
Açıklamada, bireysel yaşam alanlarında benimsenen alışkanlıkların enerji tasarrufu ve sıfır atık hedeflerine ulaşmada belirleyici rol oynadığına işaret edilerek, evlerde uygulanabilecek temel adımlar şöyle sıralandı:
- Kullanılmayan elektrikli cihazların kapatılması ve fişten çekilmesi
- Enerji verimliliği yüksek ev aletlerinin tercih edilmesi
- Gün ışığı ve doğal havalandırmadan azami ölçüde faydalanılması
- Isıtma ve soğutma sistemlerinde dengeli sıcaklık ayarlarının benimsenmesi
- Gıda israfını önlemeye yönelik planlı alışveriş ve doğru saklama alışkanlıklarının geliştirilmesi
- Tek kullanımlık ürünler yerine uzun ömürlü ve yeniden kullanılabilir ürünlerin tercih edilmesi
Bu uygulamaların yalnızca enerji tüketimini azaltmakla kalmadığı, aynı zamanda atık miktarının düşürülmesine de doğrudan katkı sağladığı ifade edildi.
Kurumsal dönüşüm ve atıktan enerji kazanımı
Açıklamada, iş yerlerinde enerji verimliliği uygulamalarının operasyonel verimliliği artırdığı, çalışanların bilinçlendirilmesi ve sürece aktif katılımının ise sürdürülebilir dönüşümün kalıcı hale gelmesinde kritik önem taşıdığı belirtildi.
TÜİK Atık İstatistikleri’ne göre, 2024 yılında atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde işlenen 195 milyon ton atığın 56 milyon tonunun geri kazanıldığı bilgisi paylaşıldı. Beraber yakma (ko-insinerasyon) tesislerinde ise 4,7 milyon ton atık enerjiye dönüştürülerek geri kazanım sağlandı.
Sıfır Atık Hareketi kapsamında belediye atığı geri dönüşüm oranının 2024’te yüzde 36,08’e yükseldiği, bugüne kadar yürütülen çalışmalarla 227 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu, 150 milyon ton sera gazı azaltımı ve 256 milyar lira ekonomik kazanım elde edildiği kaydedildi.
Kamu binalarında milyarlarca liralık tasarruf
Türkiye’de enerji verimliliği alanında yürütülen çalışmaların somut ve ölçülebilir kazanımlar sağladığına dikkat çekilen açıklamada, 2017–2023 dönemini kapsayan Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı kapsamında yaklaşık 24,6 milyon ton eşdeğer petrol (MTEP) enerji tasarrufu sağlandığı ve bu sayede yaklaşık 70 milyon ton sera gazı emisyonunun azaltıldığı aktarıldı.
Kamu binalarında 2019–2024 yılları arasında yürütülen projelerle yaklaşık 1,8 milyar liralık enerji tasarrufu elde edildiği belirtilerek, bunun kamu kaynaklarının etkin kullanımı ile çevresel sorumluluğun birlikte ilerleyebileceğini gösterdiği vurgulandı.
2053 Net Sıfır ve uzun vadeli hedefler
Açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan hedefler doğrultusunda Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon vizyonu kapsamında yenilenebilir enerjinin payının yüzde 69’a çıkarılmasının hedeflendiği ifade edildi. Sıfır Atık kapsamında ise 2035 yılına kadar geri kazanım oranının yüzde 60’a ulaşmasının amaçlandığı belirtildi.
Türkiye’nin ilk İklim Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ve 2026 yılında COP31’e ev sahipliği yapacak olması, bu vizyonun uluslararası düzeyde de güçlü bir karşılık bulduğunun göstergesi olarak değerlendirildi.
Ortak sorumluluk çağrısı
Açıklama, şu ifadelerle sona erdi:
“Enerji tasarrufu ve sıfır atık yaklaşımı, çevresel, ekonomik ve toplumsal boyutlarıyla daha temiz, daha verimli ve daha sürdürülebilir bir gelecek hedefine hizmet ediyor. Sıfır Atık Vakfı, Enerji Tasarrufu Haftası vesilesiyle tüm bireyleri, kurumları ve yerel yönetimleri bu ortak mücadelede sorumluluk almaya davet ediyor.”
