İklim ve diplomasi uzmanları, İngiltere’nin Kuzey Denizi’nde yeni petrol ve doğalgaz sahaları açmasının küresel iklim hedeflerine zarar vereceğini söylüyor. Uyarılara göre böyle bir adım, hem Paris Anlaşması’nın ruhunu zedeleyebilir hem de diğer ülkelere fosil yakıt genişlemesi için kötü örnek oluşturabilir.
İngiltere’nin Kuzey Denizi’nde yeni petrol ve doğalgaz sahalarına onay verip vermeyeceği tartışması, uluslararası iklim diplomasisi açısından da kritik bir başlık haline geldi. Uzmanlar, bu tür bir kararın yalnızca ülke içi enerji politikasını değil, küresel iklim müzakerelerinin yönünü de etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Onlara göre yeni sahaların açılması, sera gazı emisyonlarını azaltma ve fosil yakıtlardan uzaklaşma yönündeki uluslararası çabalara zarar verebilir.
İngiliz hükümeti, petrol endüstrisi, Muhafazakar Parti, Reform UK, bazı sendikalar ve Hazine içindeki bazı çevrelerden yeni ruhsatlar konusunda baskı görüyor. Bu kesimler, yerli petrol ve gaz üretiminin enerji güvenliği sağlayacağını savunuyor. Ancak uzmanlar, Kuzey Denizi’ndeki yeni projelerin fiyatları anlamlı biçimde düşürmeyeceğini ve ithalat bağımlılığı üzerinde çok sınırlı etki yaratacağını söylüyor.
İngiltere neden yeni petrol ve doğalgaz sahalarını tartışıyor?
Tartışmanın merkezinde enerji güvenliği kaygısı bulunuyor. Jeopolitik gerilimler ve küresel enerji fiyatlarındaki oynaklık, yerli fosil yakıt üretimini yeniden siyasi gündeme taşıdı. Ancak araştırmalara göre Kuzey Denizi’ndeki en büyük iki doğalgaz sahası olan Rosebank ve Jackdaw devreye girse bile, İngiltere’nin toplam gaz ithalatının sırasıyla yalnızca yüzde 1 ve yüzde 2’sini karşılayabilecek.
Uzmanlar ayrıca Kuzey Denizi rezervlerinin büyük ölçüde tükenmiş olduğunu vurguluyor. Kalan kaynakların yüzde 90’dan fazlasının çıkarıldığı, geride kalan rezervlerin ise daha maliyetli ve enerji yoğun biçimde üretilebildiği belirtiliyor. Bu nedenle yeni sondajların stratejik faydası sorgulanıyor.
Tavsiye Edilen Haberler
Uzmanlar neden küresel iklim hedefleri açısından endişeli?
İklim uzmanlarına göre İngiltere gibi tarihsel olarak yüksek emisyonlu ve iklim diplomasisinde öncü rol üstlenmiş bir ülkenin yeni fosil yakıt sahaları açması, uluslararası ölçekte güçlü ve olumsuz bir sinyal verebilir. London School of Economics profesörü Nicolas Stern, yeni sondajların İngiltere’de büyüme ve enerji güvenliği açısından kötü olacağını, dünya için de zararlı bir örnek oluşturacağını söyledi.
Stern’e göre Birleşik Krallık, iklim yasaları ve uluslararası rolü sayesinde uzun süredir lider ülkelerden biri olarak görülüyor. Bu nedenle attığı adımlar dikkatle izleniyor. Eğer İngiltere yeni petrol ve gaz projelerine yönelirse, bu durum başka ülkelere de “genişleme meşru” mesajı verebilir.
Gelişmekte olan ülkeler bu adıma nasıl bakıyor?
Uluslararası iklim müzakerelerinde yer alan bazı isimler, İngiltere’nin olası yeni sondaj hamlesine özellikle sert tepki gösteriyor. İsmi açıklanmayan kıdemli bir Afrikalı müzakereci, böyle bir kararın Paris Anlaşması’nın hem lafzına hem ruhuna aykırı olacağını söyledi. Aynı isim, bu adımın iklim değişikliğine karşı en kırılgan ülkelerle kurulan güveni zayıflatacağını belirtti.
Bu eleştiri, iklim adaleti tartışmasının merkezine oturuyor. Çünkü gelişmekte olan ülkeler uzun süredir, tarihsel emisyon sorumluluğu yüksek olan devletlerin önce kendi fosil yakıt bağımlılıklarını azaltmaları gerektiğini savunuyor. İngiltere’nin yeni sahalara yönelmesi halinde bu beklentinin zedeleneceği düşünülüyor.
Christiana Figueres neden “geçmişin çözümü” dedi?
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin eski yürütme sekreteri Christiana Figueres de yeni petrol ve gaz arayışına karşı çıkan isimler arasında. Figueres, ülkelerin enerji güvenliği ve bağımsızlık arayışının anlaşılır olduğunu, ancak bunun fosil yakıt altyapısını büyüterek çözülemeyeceğini söyledi.
Figueres’e göre günümüzde gerçek enerji bağımsızlığı, petrol ve gaz sondajını genişletmekte değil; temiz ve yerli enerji kaynaklarını hızla yaygınlaştırmakta yatıyor. Ona göre fosil yakıtlara yeni yatırım yapmak, küresel enerji sisteminin yönüyle giderek daha uyumsuz hale gelen altyapıyı kalıcılaştırma riski taşıyor.
İngiltere’nin iklim liderliği neden sorgulanıyor?
İngiltere, fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefini destekleyen uluslararası girişimlerin önemli savunucularından biri olmuştu. Bu ayın sonunda Kolombiya’da düzenlenecek ve yaklaşık 50 ülkenin katılması beklenen fosil yakıtlardan çıkış konferansı da bu çabanın bir parçası olarak görülüyor.
Ancak bu süreçte İngiltere’nin enerji bakanı Ed Miliband’ın toplantıya katılmayacağı, yerine hükümetin iklim elçisi Rachel Kyte’ın gideceği öğrenildi. Kampanyacılar, İngiltere’nin bu süreçte daha görünür ve kararlı bir liderlik sergilemesi gerektiğini savunuyor.
Asıl mesele enerji güvenliği mi, enerji dönüşümü mü?
Tüm bu tartışma, aslında daha büyük bir soruya işaret ediyor: Ülkeler enerji güvenliğini geçmişin yakıtlarıyla mı, geleceğin sistemleriyle mi sağlayacak? İngiltere örneğinde uzmanların çoğu, yeni petrol ve gaz sahalarının ne ekonomik ne de iklimsel açıdan güçlü bir çözüm sunduğu görüşünde.
Onlara göre enerji güvenliğini gerçekten artıracak olan, yenilenebilir enerji, depolama sistemleri, elektrik altyapısı ve verimlilik yatırımlarının hızla büyütülmesi. Aksi halde yeni sondajlar, kısa vadeli siyasi kazanım uğruna uzun vadeli iklim ve ekonomik maliyetleri artırabilir.
