Denizcilik ve liman işletmeleri, küresel denizcilik iklim anlaşması için hükümetlere çağrı yaptı

Gemi sahipleri, liman işletmecileri ve lojistik devlerinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 90 uluslararası işletme, denizcilik kaynaklı emisyonları azaltmaya yönelik küresel anlaşmanın hayata geçirilmesi için hükümetlere çağrıda bulundu.

Antwerp‑Bruges Limanı, Almanya ve Danimarka’daki büyük limanlar, lojistik sağlayıcısı Kuehne+Nagel ve Volkswagen’e ait motor ve türbin üreticisi Everllence, “sektöre ihtiyaç duyduğu güvenceyi vermek” için BM çatısı altındaki Net Sıfır Çerçevesi’nin kabulünü talep eden açık mektuba imza atanlar arasında yer aldı.

IMO öncesi gerilim: “Zorlu uzlaşma”ya rağmen revizyon girişimleri

Geçen yıl geçici olarak kabul edilen çerçeve, imzacıların ifadesiyle “zorlu mücadeleler sonucunda varılan bir uzlaşma” ve “sektörün ezici desteğini” almıştı. Ancak önümüzdeki ay Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) gündemindeki müzakereler öncesinde, ABD’nin süreci engellemeye çalıştığı ve Afrika ile küçük ada devletleri üzerindeki baskıların bazı desteklerin geri çekilmesine yol açtığı iddia ediliyor. Kendini iklim lideri olarak konumlandıran Panama ise Liberya ve Arjantin’le birlikte, denizcilik için karbon vergisini fiilen ortadan kaldıracak “revize edilmiş” bir yaklaşımı gündeme getirdi.

Bayrak devletlerinin belirleyici rolü, Pasifik’ten sert yanıt

Panama ve Liberya, Marshall Adaları ile birlikte küresel gemi tonajının neredeyse yarısını kontrol eden en büyük “bayrak devletleri” arasında. Bu nedenle olası bir uzlaşıda kilit konumdalar. Öte yandan yedi Pasifik ada ülkesinden oluşan bir grup, FT’nin gördüğü belgede “Net Sıfır Çerçevesi’nin temel mimarisini yeniden müzakere etmek için zaman yok” uyarısında bulunarak, ana bileşenleri “ayıklama veya değiştirme” girişimlerinin anlaşma şansını artırmak yerine “tüm yapının çökmesine” yol açabileceğini belirtti.

İş dünyasından net fiyat sinyali talebi: “Belirsizlik yatırımları baltalıyor”

Karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik yatırımları tetiklemek amacıyla bir emisyon fiyatlaması (karbon vergisi) uygulamasını destekleyen şirketler, “çerçevenin kabulündeki gecikmeden doğan kafa karışıklığı ve belirsizliğin uluslararası yatırımları ve büyümeyi baltalama riski taşıdığını” vurguladı. İspanya merkezli 12 milyar dolarlık enerji grubu Moeve’nin CEO’su Maarten Wetselaar, anlaşmanın kabulünün “üreticilere ve yatırımcılara Avrupa’nın küresel, eşit şartlarda bir geçişe kararlı olduğuna dair güçlü bir sinyal göndereceğini” ve denizcilik sektörünün “acilen ihtiyaç duyduğu temiz yakıt hacimlerinin önünü açacağını” söyledi.

“E-yakıt yatırımlarının gerekçesi zayıflıyor”

10 milyar dolarlık mühendislik şirketi Everllence’in CEO’su Uwe Lauber, mevcut müzakereleri “tüm sektör için ağır bir geri adım” olarak nitelendirerek, “Herkesin bildiği gibi, net sıfır emisyon hedefine ancak sentetik yakıtlarla ulaşılabilir. Ancak Net Sıfır Çerçevesi olmadan, e‑yakıtlar ve e‑yakıt üretimine yapılacak gerekli yatırımların gerekçesi çok daha zayıf kalır. IMO bu yıl Net Sıfır Çerçevesi lehine oy kullanacak gücü bulmalıdır” dedi.

Denizciliğin iklim tablosu: Ticaretin %80’i, emisyonların yaklaşık %3’ü

Küresel ticaretin yaklaşık %80’i denizyoluyla yapılıyor ve sektör, küresel sera gazı emisyonlarının tahmini %3’ünü oluşturuyor. Bir yıl önce şekillenen plana göre, 5.000 groston üzerindeki gemiler için karbon emisyonlarına fiyat uygulanması öngörülüyor; 2030’dan itibaren yılda 15 milyar dolara kadar gelir yaratabileceği tahmin ediliyor. Bu kaynak, temiz yakıtlar, verimlilik ve düşük/karbonsuz teknolojilere yatırım için kritik görülüyor.

IMO: “Uzlaşı arayışı sürüyor”

IMO’dan bir diplomat, çerçevenin “şimdilik tabu hâline geldiğini” ancak Nisan ayındaki görüşmelerin “yeni karmaşayı daha iyi anlamaya” yardımcı olabileceğini belirtti. IMO, üyelerin “çözülmemiş endişeleri tartışmaya devam etmelerine, herkesi dinlemelerine ve sonraki adımları değerlendirmelerine” olanak sağlayacak bir uzlaşı zemini için çaba sarf edildiğini açıkladı.

Son eşik: Güvenilir bir yol haritası mı, yeni bir belirsizlik dalgası mı?

Sektör temsilcilerine göre, BM çatısı altındaki Net Sıfır Çerçevesi’nin kabulü, temiz yakıt ve altyapı yatırımlarının önündeki en büyük engellerden biri olan “politika belirsizliğini” azaltarak, uluslararası arenada ortak bir oyun alanı yaratabilir. Tersi senaryoda ise, revizyon girişimleri ve müzakerelerdeki gecikmeler, emisyon azaltım yatırımlarını erteleme riskini artırarak denizciliğin karbonsuzlaşma takvimini sarkıtabilir. Önümüzdeki IMO toplantısı, bu ikilemde gidişatı belirleyecek kritik dönemeç olarak görülüyor.