Depozito Yönetim Sistemi 7 bölgeye yayılıyor: 6 il daha pilot oldu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı, Depozito Yönetim Sistemi’ni Sakarya’nın ardından 6 pilot ile daha genişletiyor. Bakan Murat Kurum, depozito iade makinelerinin Erzurum, Mersin, Gaziantep, Samsun, İzmir ve Konya’da kurulmaya başlandığını açıkladı.

Türkiye’de tek kullanımlık içecek ambalajlarının geri kazanımı için geliştirilen Depozito Yönetim Sistemi’nde yeni aşamaya geçildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı, pilot uygulamayı Sakarya’nın ardından 6 ile daha taşıyor. Bakan Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “DOA 7 bölgemize yayılıyor. Depozito İade Makinelerimizin kurulumuna; Sakarya’nın ardından; Erzurum, Mersin, Gaziantep, Samsun, İzmir, Konya’da da başladık” dedi.

Sıfır Atık kapsamında yürütülen Depozito Yönetim Sistemi, çevre kirliliğinin azaltılması ve geri dönüşümün teşvik edilmesi amacıyla uygulanıyor. Sistem ilk olarak 2022’de pilot ilçe olarak belirlenen Kızılcahamam’da başlatıldı. Ardından 2024 Aralık itibarıyla Bakanlık ve Türkiye Çevre Ajansı merkez binalarında kullanılmaya başlandı. Şubat 2025’te ise pilot il olarak Sakarya’da uygulamaya geçti. Son adımla birlikte sistemin bölgesel ölçekte genişletilmesi hedefleniyor.

Depozito Yönetim Sistemi hangi illerde uygulanacak?

Bakanlık ve Türkiye Çevre Ajansı’nın yürüttüğü son genişleme kapsamında Erzurum, Mersin, Gaziantep, Samsun, İzmir ve Konya yeni pilot iller olarak sisteme dahil edildi. Böylece Sakarya ile birlikte toplam 7 ilde uygulama aşamalı olarak yaygınlaştırılmış olacak.

Bu illerde 24 Haziran ile 8 Temmuz 2025 tarihleri arasında kamu koordinasyon toplantıları düzenlendi. Toplantılara Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Prof. Dr. Ferhat Pirinççi, valiler, büyükşehir ve ilçe belediye başkanları ile ticaret ve sanayi odası temsilcileri katıldı. Görüşmelerde sistemin işleyişi, kurulum süreci ve yerel koordinasyon başlıkları ele alındı.

DOA makineleri nereye kuruluyor?

Koordinasyon toplantılarının yapıldığı illerde Depozito İade Makineleri kurulmaya başlandı. İlk etapta makinelerin marketler, alışveriş merkezleri, üniversite kampüsleri, metro istasyonları, tren garları ile kamu ve belediyeye ait bina ve yerleşkelere yerleştirilmesi planlanıyor.

Sistemin bir sonraki aşamasında ise Depozito İade Makineleri’nin 81 ile yayılması hedefleniyor. Bu adım, depozitolu ambalajların ülke genelinde standart ve erişilebilir biçimde geri toplanmasını amaçlıyor.

Sakarya’da sistem ne sonuç verdi?

Şubat 2025’te pilot il olarak uygulamaya alınan Sakarya, sistemin ilk sonuçlarının görüldüğü kent oldu. Bakanlık verilerine göre burada dört ayda yaklaşık 200 ton cam, 20 ton PET ve 2 ton alüminyum toplandı. Toplamda 3 milyon adet ambalajın sisteme kazandırıldığı bildirildi.

Aynı süreçte 175 bin 139 litre su tasarrufu, 239 bin 51 kilovatsaat enerji tasarrufu ve 145 bin 983 kilogram karbondioksit emisyon azaltımı sağlandı. Bu veriler, depozito sisteminin yalnızca atık toplama değil, kaynak verimliliği ve iklim etkisi açısından da ölçülebilir sonuçlar üretebildiğini gösteriyor.

Türkiye genelinde hedef ne?

Depozito Yönetim Sistemi’nin ülke genelinde uygulanmasıyla birlikte çevre kirliliğinin azaltılması, özellikle denizlerdeki plastik atık miktarının düşürülmesi hedefleniyor. Sistemin tam ölçekte devreye girmesiyle yılda 25 milyar atık şişenin toplanarak ekonomiye kazandırılması planlanıyor.

Yetkililer ayrıca kayıt dışı üretimin önlenmesini ve sistem sayesinde yıllık yaklaşık 520 milyon avro ekonomik kazanç elde edilmesini öngörüyor. Bunun yanında atık toplama ve depolama maliyetlerinin azalması, düzenli depolama sahalarının ömrünün uzaması, enerji tasarrufu ve sera gazı emisyonlarının düşürülmesi de hedefler arasında yer alıyor.

DOA mobil uygulaması nasıl çalışıyor?

Sistem kapsamında tek kullanımlık cam, PET ve alüminyum içecek ambalajları “depozito işareti” ile etiketleniyor. Tüketicilerin bu ambalajları kolayca iade edebilmesi için DOA adlı mobil uygulama geliştirildi. Android ve iOS mağazalarında yer alan uygulama, e-cüzdan sistemiyle entegre çalışıyor.

Emlak Katılım Bankası altyapısı üzerinden sunulan sistemde kullanıcılar, boş ambalajlarını Depozito İade Makinesi’ne mobil uygulama üzerinden iade ettiğinde depozito bedeli otomatik olarak e-cüzdanlarına yükleniyor. Biriken tutar, QR ödeme özelliği bulunan POS cihazlarında harcanabiliyor ve diğer bankacılık işlemlerinde de kullanılabiliyor.

Depozito Yönetim Sistemi’nin yeni pilot illerle genişletilmesi, Türkiye’de geri kazanım altyapısının daha yaygın ve dijital temelli bir modele yöneldiğini gösteriyor. Önümüzdeki dönemde sistemin 81 ile yayılıp yayılmayacağı, hem teknik altyapının hem de tüketici katılımının başarısına bağlı olacak.