İngiltere güneşte iki rekor kırdı, dev santrale de onay verdi

İngiltere’de güneş enerjisi üretimi bu hafta art arda iki gün rekor kırdı. Rekorların hemen ardından hükümet, Lincolnshire’daki Springwell projesine onay vererek ülkenin en büyük güneş enerjisi santraline yeşil ışık yaktı.

İngiltere, güneş enerjisinde aynı hafta içinde hem üretim hem yatırım tarafında dikkat çekici iki gelişmeye imza attı. Elektrik şebekesi verilerine göre İngiltere, Galler ve İskoçya’daki güneş enerjisi santralleri pazartesi günü öğle saatlerinde 14,1 gigavat düşük karbonlu elektrik üreterek önceki rekoru geride bıraktı. Bu seviye, geçen yıl temmuz ayında kaydedilen 14 gigavatlık zirveyi aşmış oldu.

Ancak rekor yalnızca bir gün sürdü. Salı günü öğleden sonra güneş enerjisi üretimi 14,4 gigavata çıkarak yeni bir tarihi seviye gördü. Bu artışta, İngiltere genelinde etkili olan güneşli bahar havası belirleyici oldu.

İngiltere güneş enerjisinde neden rekor kırdı?

Şebeke işletmecisine göre üretimdeki sıçrama, uygun hava koşulları ve artan kurulu kapasitenin birleşimiyle gerçekleşti. Güneşli hava, özellikle ilkbahar aylarında güneş panellerinin verimli çalışmasına imkan verirken, son yıllarda yapılan yeni yatırım ve bağlantılar toplam üretim potansiyelini artırdı.

Bu nedenle kaydedilen rekor, yalnızca hava koşullarına bağlı geçici bir zirve değil; aynı zamanda İngiltere’nin yenilenebilir enerji kapasitesinde büyüyen yapısal dönüşümün de göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Springwell güneş enerjisi santrali neden önemli?

Güneş üretim rekorlarının hemen ardından gelen bir diğer önemli gelişme ise Springwell projesine verilen onay oldu. Hükümet, Lincolnshire’da kurulacak olan Springwell güneş enerjisi santraline resmen destek verdi. Projenin tamamlandığında İngiltere’nin en büyük güneş enerjisi santrali olması bekleniyor.

Yetkililere göre tesis, tam kapasitede çalıştığında yılda yaklaşık 180 bin evin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kadar enerji üretecek. Bakanlar, bu kararı yerli düşük karbonlu enerji üretimini artırma, enerji güvenliğini güçlendirme ve faturaları düşürme hedefinin parçası olarak tanımladı.

İngiltere enerji politikasında ne değişiyor?

Springwell onayı, İşçi Partisi hükümetinin 2024’te iktidara gelmesinden bu yana verdiği 25’inci büyük ölçekli temiz enerji projesi onayı oldu. Hükümete göre bu projelerin toplam üretim potansiyeli 12,5 milyon eve eşdeğer elektrik sağlayabilir.

Bu tablo, İngiltere’nin enerji politikasında fosil yakıtlardan yenilenebilir kaynaklara doğru daha hızlı bir geçişe işaret ediyor. Özellikle güneş ve rüzgar projelerine verilen izinlerin hızlanması, 2030’a kadar neredeyse sıfır karbonlu bir elektrik şebekesi kurma hedefiyle uyumlu görülüyor.

Rüzgar enerjisi de benzer bir ivme yakaladı mı?

Evet. Güneş rekorundan yalnızca iki hafta önce İngiltere’de rüzgar enerjisi de tarihi bir zirveye ulaşmıştı. Geçen ay sonunda rüzgar enerjisi üretimi 23,9 gigavata çıkarak önceki 23,8 gigavatlık rekoru geçti. Bu miktarın yaklaşık 23 milyon evin elektrik ihtiyacına denk geldiği belirtildi.

Aynı dönemde, şebekedeki elektriğin yalnızca yüzde 2,3’ü doğalgaz santrallerinden sağlandı. Bu oran, yenilenebilir kaynakların sistem üzerindeki etkisinin giderek arttığını ve gazın payının zaman zaman çok düşük seviyelere gerileyebildiğini gösterdi.

Doğalgazsız şebeke mümkün mü?

Elektrik şebekesi operatörünün bu yaz itibarıyla kısa süreliğine şebekeyi hiç doğalgaz kullanmadan işletmeye hazırlandığı bildiriliyor. Eğer bu gerçekleşirse, İngiltere enerji sisteminde bir ilk yaşanmış olacak.

Bu gelişme, özellikle jeopolitik krizlerin fosil yakıt fiyatlarını etkilediği bir dönemde daha fazla önem kazanıyor. Enerji Bakanı Michael Shanks, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji bağımsızlığının neden kritik olduğunu bir kez daha gösterdiğini söyledi. Shanks’a göre güneş enerjisi bugün en ucuz enerji kaynakları arasında yer alıyor ve uluslararası fosil yakıt piyasalarının dalgalanmalarından kurtulmanın yolu olarak öne çıkıyor.

Yeni kurallar güneş enerjisini nasıl büyütecek?

İngiltere hükümeti yalnızca büyük santralleri değil, çatı üstü güneş enerjisini de yaygınlaştırmak istiyor. Bu kapsamda “şarj edilebilir güneş enerjisi” planlarını sadeleştirdi ve 2028’den itibaren yeni konutlarda güneş paneli zorunluluğu getirecek şekilde bina standartlarını güncelledi.

Bu yaklaşım, merkezi büyük projeler ile dağıtık üretimi birlikte büyütmeyi hedefliyor. Böylece hem elektrik sisteminin esnekliği artabilir hem de haneler enerji maliyetlerini daha doğrudan düşürebilir.