Köpeklerin, insanın en iyi dostu haline gelmesi sanılandan çok daha erken dönemde gerçekleşmiş

İngiltere’nin güneybatı bölgesinde yer alan Somerset’teki Gough Mağarası’nda bulunan 15.000 yıllık bir çene kemiği parçası, köpeklerin insanın en iyi dostu haline gelme sürecinin düşünülenden çok daha erken başladığını ortaya koydu.

DNA analizi, bu kemiğin bilinen en eski evcil köpeklerden birine ait olduğunu ve ilk köpeklerin kurt atalarından evrimleşme zamanını yaklaşık 5.000 yıl geriye çektiğini gösteriyor.

Müze çekmecesinde on yıllarca bekleyen keşif

Doğal Tarih Müzesi’nden Dr. William Marsh, doktora projesi sırasında bu keşfi tesadüfen yaptı. Çene kemiği, günümüzde ünlü Cheddar peynirlerinin saklandığı Cheddar Gorge’daki Gough mağarasında 1920’lerde yapılan kazılarda bulunmuştu ancak on yıllarca müze çekmecesinde sıradan bir örnek olarak saklı kalmıştı.

Marsh, on yıl önce yayınlanmış pek bilinmeyen bir araştırma makalesine rastladı ve bu makale örneğin bir köpeğe ait olabileceği ihtimalini ortaya koyuyordu. Genetik analiz sonuçları, bunun gerçekten bir köpeğe ait olduğunu ve köpeklerin daha önce doğrulandığından binlerce yıl önce var olduğuna dair ilk kesin kanıt olduğunu gösterdi.

15.000 yıl önce inanılmaz derecede sıkı bir ilişki

Dr. Marsh’a göre, bu bulgu ilk köpekler ile taş devri insanları arasındaki dostluğun neredeyse en başından beri var olduğunu gösteriyor. “Bu, 15.000 yıl öncesine gelindiğinde köpekler ve insanlar arasında inanılmaz derecede sıkı ve yakın bir ilişki olduğunu gösteriyor ve bu minik çene kemiği, çok küçük bir şey gibi görünse de, bu ortaklığın nasıl başladığına dair tüm insanlık öyküsünün sırlarını çözmeye yardımcı oldu.”

Avrupa çapında köpek popülasyonu

Gough Mağarası’ndaki çene kemiğinin kesin olarak bir köpeğe ait olduğu belirlendikten sonra, Batı Avrupa ve Orta Anadolu’dan benzer yaştaki örneklerin genetik imzasıyla test edilmesi mümkün oldu. Hepsinin köpek olduğu ortaya çıktı.

Oxford Üniversitesi ve Münih LMU’dan Dr. Lachie Scarsbrook, “Kurtlar ve köpekler arasında yer alan DNA’ya sahip antik örnekleri anlamlandırmak için yıllarımızı harcadık. Her şey belirsiz bir alanda kaldı çünkü köpeklerin gerçekte nereden başladığını bir türlü anlayamadık. Sonra bu küçük çene kemiği ortaya çıktı ve bu, Avrupa’nın dört bir yanında, bunca zamandır burnumuzun dibinde duran diğer antik köpekleri tanımlamanın anahtarı oldu” dedi.

Aynı yiyecekleri paylaşıyorlardı

Nature dergisinde yayınlanan araştırmada, ileri genetik ve kimyasal analizler daha da ilgi çekici sonuçlar ortaya koydu. Doğal Tarih Müzesi’nden Dr. Selina Brace’e göre, yapılan testler sadece köpeklerin genetik olarak benzer olduğunu değil, aynı zamanda insan sahipleriyle aynı yiyecekleri yediklerini de gösterdi.

“Beslenme alışkanlıklarından biliyoruz ki, Türkiye’de birlikte balık yiyorlardı ya da Gough Mağarası’nda aynı et ve bitki karışımını tüketiyorlardı. Bu da insanlar ve köpekler arasında inanılmaz derecede yakın bir ilişki olduğunu gösteriyor. Ve bu inanılmaz değil mi? 15.000 yıl önce, bugün hala gördüğümüz o düzeyde bir arkadaşlığı görüyoruz.”

200’den fazla köpek ve kurt kalıntısının DNA analizi

Nature dergisinde yayınlanan ayrı bir çalışmada, Doğu Anglia Üniversitesi ve Francis Crick Enstitüsü’nden Dr. Anders Bergström ve meslektaşları, İsviçre ve İsveç’ten Türkiye ve Ermenistan’a kadar Avrupa ve Yakın Doğu’daki mağaralardan elde edilen 200’den fazla köpek ve kurt kalıntısının DNA’sını analiz etti.

Bergström, “Köpeklerin ilk evcilleştirildiği yer neresi olursa olsun, en az 14.000 yıl önce Avrupa’ya ulaşmışlardı ve bugün gördüğümüz köpeklerin oluşmasında oldukça önemli bir rol oynadılar” dedi.