Mercan Denizi’nde 110’dan fazla yeni balık ve omurgasız türü keşfedildi

Bilim insanları, Avustralya açıklarındaki Mercan Denizi’nde yürütülen derin deniz araştırmasında 110’dan fazla yeni balık ve omurgasız türü tespit etti. Araştırmacılar, genetik incelemeler tamamlandığında bu sayının 200’ü aşabileceğini düşünüyor.

Avustralya’nın Queensland kıyıları açıklarında yapılan derin deniz araştırması, Mercan Denizi’nin sanılandan çok daha zengin bir biyoçeşitliliğe sahip olduğunu ortaya koydu. Deniz bilimciler, Mercan Denizi deniz parkında yürütülen keşif sırasında bilim dünyası için yeni olan 110’dan fazla balık ve omurgasız türü belirledi. Araştırmacılar, örnekler üzerinde süren genetik testler tamamlandığında bu sayının 200’ü aşabileceğini belirtiyor.

Keşfedilen türler, Avustralya’nın en büyük deniz koruma alanı olan Mercan Denizi deniz parkında, 200 metre ile 3 kilometre derinlik arasındaki sularda toplandı. Büyük Bariyer Resifi’nin doğusunda yaklaşık 1 milyon kilometrekarelik bir alanı kapsayan park, bugüne kadar derin deniz yaşamı açısından sınırlı ölçüde incelenmişti. Bu nedenle bilim insanları, son bulguları yalnızca yeni tür keşfi değil, aynı zamanda bölgenin ekolojik önemini gösteren kritik bir veri olarak değerlendiriyor.

Yeni türler, geçen ekim ayında Brisbane’den hareket eden CSIRO’ya ait Investigator araştırma gemisiyle yapılan 35 günlük keşif gezisi sırasında toplandı. Gemi, Queensland kıyısından yaklaşık 1000 kilometre açıkta yer alan Mellish Resifi’ne kadar ilerledi. Seferin ardından toplanan örnekler, uzmanların katıldığı kapsamlı taksonomik atölyelerde sınıflandırılmaya başlandı.

Mercan Denizi’nde hangi yeni türler bulundu?

Bilim dünyası için yeni olduğu belirtilen türler arasında deniz yıldızları, yengeçler, deniz anemonları, süngerler ve bir kedi köpekbalığı da yer alıyor. CSIRO seferinin baş bilim insanı ve köpekbalığı uzmanı Dr. Will White, yalnızca kendisinin dört yeni tür tanımladığını açıkladı. Bunlar arasında bir vatoz, bir ışın balığı, bir derin deniz kedi köpekbalığı ve bir kimera bulunuyor.

White’ın verdiği bilgiye göre yeni tanımlanan ışın türü, Avustralya ile Yeni Kaledonya arasındaki Kenn Platosu’nda bulundu ve Urolophus cinsine ait bir dikenli vatoz olarak kayda geçti. Bir diğer dikkat çekici bulgu ise Apristurus cinsine ait tropikal bir derin deniz kedi köpekbalığı oldu. White, bu türün çok koyu gövdeli, yavaş hareket eden ve çok sayıda küçük dişe sahip tipik bir derin deniz canlısı olduğunu söyledi.

Dipturus cinsine ait yeni bir vatoz balığının da açık gri renkte olduğu, uzun ve üçgenimsi bir burun yapısı taşıdığı aktarıldı. Ayrıca köpekbalıkları ve vatozlarla akraba olan, halk arasında hayalet köpekbalığı ya da sıçan balığı olarak da bilinen yeni bir kimera türü de keşifler arasında yer aldı.

Derin deniz keşifleri neden önemli?

Araştırmacılara göre bu keşiflerin değeri yalnızca yeni tür sayısında değil, derin deniz ekosistemleri hakkında hâlâ ne kadar az şey bilindiğini göstermesinde yatıyor. Mercan Denizi gibi geniş koruma alanlarının derin bölgeleri, biyolojik çeşitlilik açısından büyük ölçüde keşfedilmemiş durumda. Bu da her yeni seferin, bilim için temel bilgi üretme potansiyelini artırıyor.

Avustralya Müzesi’nde deniz omurgasızları koleksiyon yöneticisi olan Dr. Claire Rowe, gemideki uzmanların yeni toplanan canlıların fotoğraflarını çektiğini ve doku örneklerini aldığını belirtti. Rowe’a göre özellikle denizanası ve deniz anemonu gibi birçok omurgasız tür, yalnızca dış görünüşlerine bakılarak güvenilir şekilde tanımlanamıyor. Bu nedenle genetik testler, gerçekten yeni türlerin belirlenmesinde kritik rol oynuyor.

Mercan Denizi iklim değişikliğinden nasıl etkileniyor?

Yeni keşifler, iklim baskısının arttığı bir dönemde geldi. İklim bilimcilerine göre Mercan Denizi, 30 ila 40 yıl öncesine kıyasla yaklaşık yarım derece daha sıcak. Bölgedeki deniz yüzeyi sıcaklıkları hem geçen yaz hem de son takvim yılı boyunca rekor seviyelere ulaştı.

Bilim insanları, aşırı avlanma, iklim değişikliği ve derin deniz madenciliği gibi tehditler büyürken, bu ekosistemlerde ne yaşadığını anlamanın daha da önemli hale geldiğini söylüyor. Rowe, “Kaybolmadan önce orada ne olduğunu anlamamız gerekiyor” diyerek derin deniz araştırmalarının aciliyetine dikkat çekti.

Bilimsel süreç şimdi nasıl devam edecek?

Seferden elde edilen örnekler, CSIRO, Avustralya Müzesi ve eyalet müzeleri dahil olmak üzere ülke genelindeki koleksiyonlara dağıtıldı. Önümüzdeki dönemde bu örnekler üzerinde daha ayrıntılı genetik analizler yapılacak. Bu çalışmalar, hangi canlıların gerçekten bilim için yeni olduğunu doğrulayacak ve bazı türlerin resmi olarak adlandırılması sürecini başlatacak.

Mercan Denizi’nde yapılan bu keşif, derin okyanusların hâlâ büyük ölçüde bilinmeyen bir yaşam alanı olduğunu bir kez daha gösterdi. 110’dan fazla yeni tür şimdiden kayda geçmiş durumda. Ancak araştırmacılara göre asıl büyük keşif, bu sayı 200’ü aştığında bile henüz başlangıç olabilir.