Shoesmith Buzulu yılda yaklaşık 10 metre küçülüyor

Türk bilim insanları, Ulusal Antarktika Bilim Seferleri kapsamında yaptıkları gözlemlerde Horseshoe Adası’ndaki Shoesmith Buzulu’nun hızla küçüldüğünü ve yılda yaklaşık 10 metre geri çekildiğini tespit etti.

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştirilen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi sırasında yapılan ölçümler, bölgede son 10 yılda belirgin buzul kaybı yaşandığını ortaya koydu.

Sefer Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, Horseshoe Adası’nda bulunan Türkiye’nin Bilimsel Araştırma Kampı çevresindeki buzullardan her yıl karot örnekleri aldıklarını belirtti.

Özsoy, önceki yıllarda örnek alınan noktaların koordinatlarının kesin olarak belirlendiğini ve bir sonraki yıl aynı noktaya gidildiğinde bazı alanların tamamen ortadan kalktığının görüldüğünü söyledi.

Günde 3 santimetre erime

Sefer ekibinde yer alan İstanbul Teknik Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü’nden Dr. Fahri Karabulut ise yapılan periyodik gözlemler sırasında Shoesmith Buzulu’nun günde yaklaşık 3 santimetre küçüldüğünü belirlediklerini ifade etti.

Karabulut, “Önceki ölçümlerde yaklaşık 30 metre yüksekliğindeki buz bloklarının koparak denize karıştığını tespit ettik. Bu yıl da dron gözlemleri yaptık ve analizler tamamlandığında buzul kaybını önceki yıllarla karşılaştırabileceğiz.” dedi.

Buzullardaki erimenin küresel iklim açısından kritik olduğunu vurgulayan Karabulut, hızlı erimenin aşırı iklim olaylarını tetikleyebileceğini belirtti.

“Bir bölgede kuraklık yaşanırken başka bir bölgede seller görülebiliyor. Bu nedenle buzul verilerinin zamansal ve mekânsal olarak daha detaylı incelenmesi iklim modelleri açısından büyük önem taşıyor.” diye konuştu.

Karabulut ayrıca yapılan son analizlerin, Shoesmith Buzulu’nun denize doğru günde yaklaşık 3 santimetre hareket ettiğini, bunun da yılda yaklaşık 10 metreye karşılık geldiğini ortaya koyduğunu söyledi. Kopan büyük buz kütlelerinin denize karışmasının okyanus tuzluluğunu ve akıntı sistemlerini etkileyebileceğini de ekledi.

Antarktika “doğal laboratuvar”

Seferde yer alan İstinye Üniversitesi’nden Prof. Dr. Sertaç Öztürk ise Antarktika’da kozmik müon akısı ve güneş aktiviteleri üzerine araştırmalar yürüttüklerini belirtti.

Öztürk, Antarktika’nın konumu ve çevresel koşulları nedeniyle parçacık fiziği ve kozmik radyasyon ölçümleri için dünyanın en önemli doğal laboratuvarlarından biri olduğunu söyledi.

“Burada yapılacak 7/24 kozmik radyasyon ölçümleri, güneş patlamalarının haberleşme sistemleri üzerindeki olası etkilerinin önceden belirlenmesine yardımcı olabilir,” dedi.

Araştırmacılar, Antarktika’da uzun dönemli bilimsel gözlemlerin sürdürülmesinin küresel iklim değişikliğinin etkilerini anlamak açısından kritik olduğunu vurguluyor.