Trump’ın iklim politikalarından kaçan bilim insanları Norveç’e gidiyor

Norveç Araştırma Bakanı Sigrun Gjerløw Aasland, Donald Trump yönetiminin bilim ve iklim politikalarındaki geri adımları sonrası ABD’li bilim insanlarının Norveç’e yöneldiğini söyledi. Oslo yönetimi, uluslararası araştırmacıları çekmek için başlattığı programla şimdiye kadar 23 ABD’li bilim insanını ülkeye kazandırdı.

Norveç, ABD’de bilim ve iklim araştırmalarına yönelik baskıların ardından artan bir araştırmacı ilgisiyle karşı karşıya. Norveç Araştırma Bakanı Sigrun Gjerløw Aasland, The Independent’a yaptığı açıklamada, son bir yılda çok sayıda ABD’li bilim insanının Norveç’teki araştırma kurumlarına katıldığını söyledi. Bakanın verdiği bilgiye göre, uluslararası araştırmacıları çekmek amacıyla başlatılan program kapsamında şimdiye kadar 27 bilim insanı Norveç’e geldi; bunların 23’ü ABD’den.

Aasland, ülkesinin özellikle Arktik iklim araştırmalarına öncelik verdiğini belirtti. Norveç’in küçük bir ülke olduğunu ancak iklim krizini anlamak ve çözüm üretmek için uluslararası bilim insanlarını çekmeye istekli olduklarını söyledi. Hükümetin geçen yaz açıkladığı 100 milyon Norveç kronuluk program da bu stratejinin parçası olarak öne çıkıyor.

ABD’li bilim insanları neden Norveç’e gidiyor?

Haberde aktarılan değerlendirmelere göre, Donald Trump’ın ikinci döneminde federal bilim kurumlarında binlerce işten çıkarma yapıldı, üniversite hibeleri kesildi ve iklim araştırmalarına verilen kamu desteği ciddi biçimde zayıflatıldı. Özellikle Colorado merkezli Ulusal Atmosfer Araştırma Merkezi’nin kapanacağı yönündeki açıklama, iklim araştırmaları açısından dönüm noktalarından biri olarak gösteriliyor.

Bir analiz, bilim ve ilgili alanlarda doktora sahibi 10 binden fazla uzmanın federal görevlerinden ayrıldığını ortaya koydu. Bu tablo, ABD’de “bilimsel beyin göçü” tartışmalarını hızlandırdı. Norveç tarafı ise bu hareketliliği yalnızca bir fırsat olarak değil, aynı zamanda küresel araştırma kapasitesini güçlendirme ihtiyacı olarak görüyor.

Norveç hangi alanlarda araştırmacı çekiyor?

Norveç’in çekmeye çalıştığı bilim insanları ağırlıklı olarak iklim ve çevre alanlarında çalışıyor. Aasland’ın verdiği bilgiye göre bunlar arasında kutup buz tabakalarının izlenmesi, biyoçeşitlilik, rüzgar enerjisi, döngüsel ekonomi, batarya sistemleri, iklim direnci ve karbon döngüsü ile tatlı su arasındaki ilişkiyi inceleyen programlar bulunuyor.

Bu alanların ortak noktası, Arktik’in hızla değişen iklim koşullarıyla doğrudan bağlantılı olmaları. Norveç’in yaklaşık yüzde 35’inin Kuzey Kutup Dairesi’nin kuzeyinde yer alması, ülkeyi iklim krizinin etkilerinin en hızlı hissedildiği bölgelerden biri haline getiriyor.

Arktik araştırmaları neden bu kadar kritik?

Norveç yönetimi, Arktik’i hem iklim hem güvenlik açısından stratejik bir bölge olarak görüyor. Aasland, Arktik’in küresel ortalamadan dört kat daha hızlı ısındığını vurgulayarak, bölgedeki değişimlerin yalnızca kuzeyi değil dünyanın geri kalanını da etkileyeceğini söyledi.

Öncelikli araştırma başlıkları arasında iklim değişikliğinin kutup doğası ve doğal kaynaklar üzerindeki etkileri, buz erimesinin uluslararası ilişkiler ve güvenlik üzerindeki sonuçları ile Arktik’teki ısınmanın küresel sistem üzerindeki yansımaları yer alıyor. Norveç, bu nedenle bölge için “dünyanın gözü kulağı” olma hedefi taşıdığını belirtiyor.

ABD’de iklim araştırmalarına tamamen kapı mı kapandı?

Federal düzeyde ciddi geri adımlar atılmış olsa da ABD içinde buna karşı koyan dinamikler de var. Kongre’nin, Trump yönetiminin 2026 bütçesinde Ulusal Sağlık Enstitüleri, Ulusal Bilim Vakfı ve NASA fonlarını azaltma girişimlerine karşı çıktığı belirtiliyor. Ayrıca bazı eyaletler, iklim bilimi ve temiz enerji yatırımlarını sürdürme konusunda daha kararlı görünüyor.

Örnek olarak New Mexico eyaleti, füzyon enerjisi, güneş, rüzgar ve pil teknolojilerine yatırım yapan yeni girişimlerle dikkat çekiyor. Eyalet, enerji sistemini 2040’a kadar karbonsuzlaştırma planını sürdürürken, yenilenebilir enerji ve iklim odaklı projeler için 1,1 milyar dolarlık ekonomik kalkınma planı da onayladı.

Buna rağmen uzmanlar, federal düzeydeki kesintilerin uzun vadeli etkilerinin süreceğini söylüyor. New Mexico İnovasyon Merkezi CEO’su David Perez’e göre, EPA’nın zayıflatılması ve iklim desteğindeki kesintiler, onarılması uzun yıllar alacak bir hasar yaratıyor.

Bilimde beyin göçü iklim mücadelesini nasıl etkiler?

İklim bilimi, uzun dönemli gözlem, kurumsal hafıza ve uluslararası işbirliği gerektiren bir alan. Bu nedenle deneyimli araştırmacıların sistem dışına itilmesi ya da başka ülkelere yönelmesi, yalnızca istihdam meselesi değil; küresel iklim bilgisi üretimi açısından da önemli sonuçlar doğurabilir.

Norveç’in ABD’li bilim insanlarını çekmesi, Avrupa için bir kazanım gibi görünse de uzmanlara göre bu tablo, daha büyük bir kaybın işareti. İklim krizi derinleşirken, araştırma kapasitesinin siyasi müdahaleler nedeniyle zayıflaması, hem bilimsel ilerlemeyi hem de çözüm üretme hızını etkileyebilir.