Kış aylarında açan yüzlerce kır çiçeği, iklim krizinin doğa üzerindeki etkilerinin artık gözle görülür hale geldiğini ortaya koydu. Uzmanlara göre bu durum, masum bir mevsim sapması değil, iklim aşırılıklarının doğal döngülerde yarattığı derin bir kırılmanın işareti.
Normalde papatya, karahindiba ve yabani papatya gibi türler, don riskinin ortadan kalktığı ilkbahar aylarında çiçek açıyor. Ancak bu yıl, Ocak ayının ortasında Britanya genelinde yüzlerce bitki türünün çiçeklendiği kaydedildi.
Küresel ısınma doğal takvimi bozuyor
Bilim insanları, sanayi öncesi döneme kıyasla küresel sıcaklıkların yaklaşık 1,4°C artmış olmasının, bitkilerin mevsimsel biyolojik saatini bozduğunu vurguluyor. Isıyı hapseden sera gazı emisyonları, yalnızca aşırı hava olaylarını artırmakla kalmıyor; bitkilerin büyüme, çiçeklenme ve tohum verme döngülerini de değiştiriyor.
İngiltere Meteoroloji Ofisi, 2025 yılı boyunca yaşanan sıra dışı sıcaklıklar ve hava olaylarının ardından, ülkenin bitki örtüsünün iklim krizinin “görünür bir işareti” haline geldiği uyarısında bulundu.
Tavsiye Edilen Haberler
310 bitki türü Ocak ayında çiçek açtı
Britanya ve İrlanda Botanik Derneği (BSBI) tarafından koordine edilen ve on yıldır yürütülen Yeni Yıl Bitki Avı çalışması, bu değişimin boyutunu net biçimde ortaya koydu.
Araştırmaya göre:
- Ocak ayında çiçek açması beklenen yaklaşık 10 tür yerine 310 yerli bitki türü gözlemlendi.
- Papatya ve karahindiba gibi yaygın kır çiçeklerinin yanı sıra, Meksika pireotu ve kırmızı ısırgan otu gibi yerli olmayan türler de çiçek açtı.
- Kasım–Aralık döneminde ortalama sıcaklığın her 1°C artışı, yılbaşında yaklaşık 2,5 ek çiçekli türün görülmesine yol açtı.
“Herkesin görebileceği bir iklim sinyali”
BSBI’den botanikçi Kevin Walker, bu tabloyu iklim değişikliğinin inkâr edilemez bir göstergesi olarak tanımlıyor:
“Bu, iklim değişikliğinin yaban hayatını ayrım gözetmeksizin etkilediğine dair bir başka güçlü kanıt. Üstelik bu sinyal, herkesin kendi bahçesinde veya mahallesinde görebileceği kadar açık.”
İklim bilimci Dr. Debbie Hemming ise erken çiçeklenmenin, artan iklim aşırılıklarının bitki ve hayvanların “doğal ritmini” nasıl bozduğunu gösterdiğini söylüyor:
“Bu durum, iklim değişikliğinin çevremizdeki dünyayı artık doğrudan ve günlük düzeyde etkilediğinin somut bir kanıtı.”
2025 en sıcak yıllardan biri olmaya aday
Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, 2025 yılının kayıtlara geçen en sıcak ikinci veya üçüncü yıl olması neredeyse kesin. Ön analizler, yılın 2023 ile benzer sıcaklıkta geçeceğini, ancak rekorun hâlâ 2024’te kalacağını gösteriyor.
Avrupa’da çiçeklenme riski: Erken ama başarısız
İngiltere’deki verilerle paralel olarak, Agricultural and Forest Meteorology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, iklim değişikliğinin Avrupa genelinde çiçeklenme düzenlerini kökten değiştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Araştırmaya göre:
- Isınma genellikle ilkbahar çiçeklenmesini erkene çekiyor.
- Ancak yetersiz kış soğukluğu, bazı ağaç türlerinde çiçeklenmeyi geciktirebiliyor veya tamamen engelleyebiliyor.
- Önümüzdeki yüzyılda İspanya’nın güneyi, Fas ve Tunus’ta elma, badem ve fıstık ağaçlarında çiçeklenme başarısızlığı riski artabilir.
- Buna karşılık Orta Avrupa’da elma, armut, erik ve kiraz ağaçlarının daha erken çiçek açması bekleniyor.
Uzmanlardan uyarı: Görünen güzellik, derin bir sorunun işareti
Uzmanlar, kış ortasında açan çiçeklerin estetik açıdan hoş görünse de, ekosistem açısından ciddi riskler barındırdığı konusunda uyarıyor. Erken çiçeklenme, don olaylarıyla zarar görebiliyor; böcekler, kuşlar ve tozlayıcılarla bitkiler arasındaki hassas zamanlama bozulabiliyor.
Kısacası, bu erken açan çiçekler baharın müjdecisi değil; iklim krizinin doğada bıraktığı erken ve açık bir alarm sinyali olarak değerlendiriliyor.
