ABD’de kar kabusu! 30 kişi hayatını kaybetti, ulaşım durdu! Kayıp 115 milyar dolar

ABD’nin güney eyaletleri, son yılların en yıkıcı kış fırtınalarından biriyle mücadele ediyor. Mississippi’den Louisiana’ya, Tennessee’den Georgia’ya kadar geniş bir bölgeyi etkisi altına alan şiddetli kar, buzlanma ve dondurucu soğuklar; şehirleri adeta felç etti, altyapıyı çökme noktasına getirdi. ABD’yi etkisi altında alan soğuk hava ve kar fırtınasında hayatını kaybedenlerin sayısı 30’a yükseldi.

Oxford’da ağaçlar devrildi, yollar kapandı

Mississippi eyaletinin Oxford kentinde pazartesi günü meşe ve manolya ağaçları, dallarını kaplayan kalın buz tabakası nedeniyle söğütler gibi yere doğru eğildi. Ancak pek çoğu ayakta kalamadı. Çok sayıda ağaç evlerin ve araçların üzerine devrildi, elektrik hatlarına dolandı. Ortaya çıkan enkaz ve buzlanma, birçok yolu tamamen ulaşıma kapattı.

Kentte bazı bölgelerde insanlar elektriksiz ve dondurucu soğukta mahsur kaldı. Barınma merkezlerine ulaşamayan çok sayıda kişi, yardım beklemek zorunda kaldı.

Belediye Başkanı: “Her sokaktan kasırga geçmiş gibi”

Oxford Belediye Başkanı Robyn Tannehill, pazar gecesi Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, yaşanan yıkımı kelimelere dökmekte zorlandığını belirtti. Sahada hâlâ büyük bir özveriyle çalışan ekipleri görmekten umutlandığını söylese de tabloyu şu sözlerle özetledi:

“Her sokaktan bir kasırga geçmiş gibi görünüyor.”

Uyarılar gerçekleşti: Nesilde bir görülebilecek fırtına

Geçen hafta yapılan hava tahminleri, Güney’i vuracak güçlü bir kış sistemine dikkat çekmişti. Uzmanlar, bunun “bir nesilde bir görülebilecek” şiddette olabileceği uyarısında bulunmuştu. Pazartesi itibarıyla bu öngörülerin fazlasıyla gerçekleştiği ortaya çıktı.

Fırtına sistemi ilerleyerek New York ve ABD’nin kuzeydoğusunu etkisi altına alırken, Güney eyaletlerinde kar, buz ve aşırı soğukların etkisi sürüyor.

Can kaybı 30’a yükseldi

ABD’yi etkisi altında alan soğuk hava ve kar fırtınasında hayatını kaybedenlerin sayısı 30’a yükseldi.

ABD, soğuk hava ve kar fırtınasıyla mücadele ediyor. Yetkililer, kış fırtınasında hayatını kaybedenlerin sayısının 30’a yükseldiğini bildirdi. Teksas’ta 16 yaşında bir gencin kızak kazasında, Austin bölgesinde ise bir kişinin hipotermiden öldüğünü bildiren yetkililer Louisiana’dan kış fırtınasıyla bağlantılı 3 ölüm vakası bildirdi. Mississippi’de 2, Arkansas’ta 17 yaşında bir erkek çocuğu kızak kazasında hayatını kaybederken Kuzey Carolina’da bir adam otoyolda ölü bulundu.

New York şehrinde yetkililer hafta sonu açık havada 8 kişinin ölü bulunduğunu söyledi. Kansas’ta da bir kadının hipotermiden öldüğü ve karla kaplı halde bulunduğu bildirildi. Massachusetts yetkilileri bir kadının kar küreme aracı tarafından çarpıldıktan sonra öldüğünü, Tennessee yetkilileri ise hava şartlarıyla bağlantılı 3 ölüm vakası bildirdi.

Mississippi’nin bazı bölgelerinde fırtınanın neden olduğu hasarı “çok büyük” olarak açıklandı. Ağaçların kaldırılması ve temizlenmesi çalışmalarını hızlandırılması ve hatların onarımı ve değiştirilmesi içim ek ekiplerin görevlendirildiği kaydedildi.

En fazla aksamayı yaşayan havayolları

Uçuş iptal ve gecikmelerinden en fazla etkilenen havayolları arasında American Airlines başı çekti. Şirket, Pazartesi günü yaklaşık 1.180 uçuş iptali ve 1.130 uçuş gecikmesi yaşadı. Onu Republic Airways, JetBlue Airways ve Delta Air Lines izledi.

United Airlines ise FlightAware verilerine göre uçuşlarını kademeli olarak yeniden başlatmaya başladı. Şirketin iptal ettiği uçuş sayısı Pazar günü 1.019 iken, Pazartesi akşamı itibarıyla bu rakam 320’ye geriledi.

Boston ve New York’ta hava trafiği durma noktasına geldi

Federal Havacılık İdaresi (FAA), Boston ve New York bölgesi başta olmak üzere birçok büyük havalimanında kar yağışı, buzlu yağmur ve düşük görüş mesafesinin uçuş güvenliğini ciddi şekilde etkilediğini açıkladı.

Cirium’a göre, Pazartesi günü Boston Logan Uluslararası Havalimanı, yüzde 71’lik iptal oranıyla ülkedeki en yüksek uçuş iptali oranına sahip havalimanı oldu.

Dallas-Fort Worth’ta uçuşlar durduruldu

American Airlines, fırtınanın dokuz ana havalimanından beşini etkilediğini ve bunlar arasında şirketin en büyük operasyon merkezi olan Dallas-Fort Worth Uluslararası Havalimanı’nın da bulunduğunu duyurdu. Dondurucu soğuklar ve yoğun buzlanma nedeniyle bu havalimanında uçuşlar geçici olarak durduruldu.

Şirket, kapı kapasitesi kısıtlamalarını yönetebilmek için Dallas-Fort Worth ve Ronald Reagan Washington Ulusal Havalimanı’ndaki tüm uçuşlar için FAA’den yer durdurma (ground stop) talebinde bulunduğunu bildirdi. American Airlines, operasyonların normale dönmesi için ekiplerin gece gündüz çalıştığını vurguladı.

Ekonomik Kayıp 115 milyar dolara ulaşabilir

AccuWeather’ın tahminlerine göre, söz konusu kış fırtınası, 2025 yılının başlarında Los Angeles bölgesinde meydana gelen büyük orman yangınlarından bu yana ABD’de yaşanan en maliyetli şiddetli hava olayı olacak. Ön değerlendirmelere göre, Yeni Meksika’dan New England bölgesine kadar uzanan geniş bir coğrafyada yer yer 30 santimetreyi bulan kar yağışı, ABD’nin doğu kesiminin büyük bölümünü felç etti. Yetkililer, şiddetli kış koşulları nedeniyle en az 18 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Fırtınanın yol açtığı toplam hasar ve ekonomik kayıpların 105 ila 115 milyar dolar arasında olması bekleniyor.

Mississippi Valisi: “Bugün de yarın da bitmeyecek”

Mississippi Valisi Tate Reeves de durumun ciddiyetine dikkat çekerek, toparlanmanın kısa sürede mümkün olmadığını vurguladı:

“Bunun üstesinden geleceğiz ama bugün değil. Yarın da değil. Bu zaman alacak.”

Hipotermi, karbonmonoksit ve kazalar can aldı

Louisiana’nın kuzeybatısındaki Caddo Parish’te iki kişi hipotermi nedeniyle hayatını kaybetti. Yakındaki DeSoto Parish’te ise 86 yaşındaki bir adam, elektrik kesintisi sırasında oluşan karbon monoksit zehirlenmesi sonucu öldü.

Arkansas’ta ise arazi araçlarıyla (ATV) yaşanan kazalarda iki kişi hayatını kaybetti. Ölenler arasında, ATV ile çekilerek kızak yapan 17 yaşında bir genç de bulunuyor. Mississippi’de de iki fırtına kaynaklı ölüm rapor edildi.

Elektrik kesintileri günler sürebilir

Bölge genelinde yolları açmak ve elektriği yeniden sağlamak için ekipler seferber edilmiş durumda. Ancak yetkililer, bazı bölgelerde birkaç gün daha elektriksiz kalınabileceği uyarısında bulunuyor.

Nashville Belediye Başkanı Freddie O’Connell, çalışmaların “devre devre, mahalle mahalle” ilerleyeceğini söyledi.

Nashville’de rekor düzeyde elektrik kesintisi

Güney’in en ağır etkilenen şehirlerinden biri olan Nashville, buzla kaplandı. Ağaç dalları ve elektrik hatlarından sarkan buz sarkıtları güneş ışığında parladı; devrilen ağaç gövdeleri yolları kapattı.

Nashville Electric Service’e göre, fırtınanın en yoğun anında 230 bin kişi elektriksiz kaldı. Bu, kurum tarihindeki en büyük eş zamanlı kesinti oldu. Pazartesi akşamı itibarıyla bu sayı 147 bine düşse de, binlerce kişi hâlâ zor koşullarla mücadele ediyor.

Yaşlılar ve hastalar büyük risk altında

Metro Sosyal Hizmetler yetkilisi Harriet Wallace, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlardan çok sayıda yardım çağrısı aldıklarını belirtti. Elektrik kesintisi, yalnızca ısınmayı değil; oksijen cihazları gibi hayati ekipmanları da etkiliyor.

Atlanta’dan bir kadının, Nashville’de yalnız yaşayan yaşlı babasının kontrol edilmesi için yetkililerden yardım istemesi, durumun vahametini gözler önüne serdi.

“İnsanlar yardım için arıyor. Korkutucu bir durum ve en az iki-üç gün daha sürecek gibi görünüyor,” dedi Wallace.

Dağlık bölgelerde jeneratörle hayatta kalma mücadelesi

Georgia’nın Appalachian Dağları’ndaki Rabun County’de yaşayan Scott Parrott ve eşi Nancy, fırtınaya hazırlıklıydı. Jeneratör için propan depolarını doldurdular, su ve şişelenmiş içecek stokladılar.

Cumartesi sabahından bu yana elektriksiz olan çift, jeneratör sayesinde ayakta kalıyor. Pazartesi gecesi için 10 derece Fahrenheit (yaklaşık -12°C) beklenirken, planları evi ısıtıp jeneratörü kapatarak birbirlerine sokulmak:

“Sabah ilk iş yeniden çalıştıracağız,” dedi Parrott.

Üniversite kapandı, şehir durdu

Yaklaşık 26 bin nüfuslu Oxford kentinde, Mississippi Üniversitesi’nin de yer aldığı bölgede neredeyse tüm şehir elektriksiz kaldı. Sıcaklıklar zaman zaman tek haneli derecelere düştü. Üniversite yönetimi, kampüsün önümüzdeki pazar gününe kadar kapalı kalacağını açıkladı.

Ulusal Hava Servisi’nden meteorolog Caitlin Dirkes, durumu şöyle değerlendirdi:

“Onlar için adeta en kötü senaryo gerçekleşti.”

Yardım, dayanışma ve umut

Alabama’dan gelen ağaç kesme hizmeti işletmecisi William Brock, maddi kazançtan önce yardım etmeyi seçti. Yolları açtı, aileleri ısıtma merkezlerine taşıdı. Elektriksiz kalan beş kişilik bir aileyi, enkazla kaplı kırsal yollardan yürüyerek kurtardığını anlattı.

“Bu, tarihimize geçecek”

Oxford sakini Mary Faye Knight, 1994’teki büyük fırtınayı hatırladığını söyledi:

“Pazar sabahı dışarı çıktığımda, dalların çatırdayan sesini duyunca her şey geri geldi.”

Water Valley’de yaşayan Clementine Bedsworth ise cumartesiden beri elektriksiz. Gün doğumunda gördüğü yıkım karşısında şok olduğunu söyledi:

“Sevdiğim kasabanın yerle bir olmuş görüntüleri çok acı verici.”

Yine de umutlu:

“Bunun üstesinden geleceğiz. Ama bu kesinlikle tarihimize geçecek.”