Birleşmiş Milletler (BM), küresel iklim görüşmelerinde şirket liderlerini yeniden sürece dahil etmeyi hedefliyor. Zirve sürecinin, yalnızca taahhütlere odaklanan bir yapıdan çıkarak daha fazla yatırım fırsatı sunan “yeni bir döneme” girdiği savunuluyor.
Bu yaklaşım, ABD Başkanı Donald Trump’ın temiz enerji politikalarına yönelik saldırıları ve ABD’nin BM iklim anlaşmasından çekilmesiyle başlayan siyasi tepkilerin ardından birçok şirketin yeşil taahhütlerini gözden geçirdiği bir dönemde ortaya çıktı. Artan ekonomik baskılar da şirket yönetim kurullarının önceliklerini yeniden şekillendiriyor.
“Gerçek ekonomi” COP sürecine daha yakın olmalı
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) yürütme sekreteri Simon Stiell, iklimle mücadele çabalarının “gerçek ekonomiyi COP sürecine daha yakın hale getirmeden” başarıya ulaşamayacağını söyledi.
Stiell, sürecin artık anlaşmaların uygulanmasını hızlandırma ve ölçeklendirme aşamasına geçtiğini belirterek bunun şirketler ve finans dünyası için yeni fırsatlar anlamına geldiğini ifade etti. İşletmelerin gıda ve tarım, yenilenebilir enerji, elektrifikasyon ve iklim direnci gibi alanlarda politika yapıcılarla daha doğrudan temas kurması gerektiğini vurguladı.
Tavsiye Edilen Haberler
Uluslararası iş birliğinin “benzeri görülmemiş baskılar” altında olduğunu kabul eden Stiell, buna rağmen düşük karbonlu ekonomiye geçişin ivme kazandığını savundu.
Temiz enerji yatırımları fosil yakıtları geride bıraktı
Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre 2025’te temiz enerji teknolojilerine yapılan küresel yatırım 2,2 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, fosil yakıtlara harcanan 1,1 trilyon doların iki katı. Çin’in 2024’te temiz enerjiye 600 milyar dolardan fazla yatırım yaparak küresel toplamın dörtte birinden fazlasını oluşturduğu belirtiliyor.
Stiell, Çin, Avrupa Birliği ve diğer büyük ekonomilerin liderlerinin temiz enerjiyi büyüme ve istihdamın temel itici gücü olarak gördüğünü söyledi.
Dubai’de düzenlenen COP28 zirvesinde yaklaşık 200 ülke, 2030’a kadar yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma, enerji verimliliğini iki katına çıkarma ve yüzyılın ortasına kadar fosil yakıtlardan tamamen uzaklaşma hedefini kabul etmişti.
Ancak Glasgow, Şarm el-Şeyh ve Dubai’de iş dünyasının görünürlüğü yüksekken, Bakü ve Belém’deki sonraki toplantılarda kurumsal katılımın azaldığı gözlemlendi. Belém’deki düşük katılımda Amazon bölgesinin lojistik zorluklarının etkili olduğu ifade ediliyor.
COP31 Antalya’da: Odak “somut sonuçlar”
Antalya’da düzenlenecek COP31’in yeni başkanı Murat Kurum, zirvenin yatırım taahhütleri dahil olmak üzere “somut sonuçlara” odaklanacağını söyledi.
Kurum, yatırımlara, politika uyumuna ve kamu-özel sektör iş birlikleriyle desteklenen uygulamalara öncelik verileceğini belirtti.
Ancak Antalya’daki ilk sunumda fosil yakıtlardan çıkış için net bir yol haritasına yer verilmemesi dikkat çekti. Brezilya’nın COP30 kapsamında bu başlığı anlaşmaya dahil etme çabalarına rağmen ortak bir metin üzerinde uzlaşı sağlanamamıştı. Brezilya, gönüllü ülkelerden oluşan bir “istekliler koalisyonu” kurarak kendi yol haritasını geliştirme planını sürdürüyor.
Türkiye’nin sunumu büyük ölçüde turizm ve atık yönetimine odaklandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan tarafından 2017’de başlatılan “Sıfır Atık” girişimi, Türkiye’nin COP ev sahipliği adaylığında öne çıkan başlıklardan biri olmuştu.
COP31 ile birlikte BM iklim sürecinin, siyasi taahhütlerin ötesine geçerek yatırım ve uygulama odaklı bir faza girip girmeyeceği ise Antalya’daki müzakerelerin seyrine bağlı olacak.
