Brezilya hükümetinin açıkladığı yeni verilere göre, Amazon Yağmur Ormanları’nda orman tahribatı bu yıl rekor düzeyde düşük seviyeye ulaşma yolunda ilerliyor. Yetkililer, düşüşün temel nedeninin yasadışı ağaç kesimi, madencilik ve arazi açma faaliyetlerine karşı artırılan denetimler ve yaptırımlar olduğunu belirtiyor.
2014’ten bu yana en düşük seviye
Brezilya, yıllık ormansızlaşma verilerini Ağustos–Temmuz dönemine göre izliyor. Uydu ölçümlerine göre, bu dönemin ilk altı ayında (Ağustos–Ocak sonu) Amazon’da yalnızca 516 kilometrekarelik orman alanı yok edildi. Bu rakam, 2014’ten bu yana aynı dönem için kaydedilen en düşük seviye olarak dikkat çekiyor.
Yetkililer, mevcut eğilimin sürmesi halinde yıl sonunda toplam ormansızlaşmanın tarihsel olarak en düşük seviyeye gerileyebileceğini ifade ediyor.
Lula döneminde sıkı denetim
Düşüş, 2023’te yeniden göreve gelen Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva yönetiminde uygulamaya konulan çevre politikalarıyla ilişkilendiriliyor. Hükümet, özellikle yasadışı madencilik, kaçak ağaç kesimi ve tarım amaçlı arazi açma faaliyetlerine karşı denetimleri sıkılaştırdı.
Tavsiye Edilen Haberler
Çevre Bakanı Marina Silva, mevcut trendin devam etmesi durumunda 2024–2025 döneminde ormansızlaşma oranının rekor düşük seviyeye ulaşabileceğini söyledi.
Emisyonlarda büyük düşüş
Amazon’daki orman kaybının azalması, ülkenin karbon emisyonlarına da doğrudan yansıdı. Geçen yıl Brezilya’nın sera gazı emisyonları 2009’dan bu yana en büyük düşüşü kaydetti. Çünkü Amazon, karbonu emen ve depolayan dev bir “karbon yutağı” işlevi görüyor.
Brezilya hükümeti, bu on yılın sonuna kadar “net sıfır ormansızlaşma” hedefine ulaşmayı amaçlıyor. Bu hedef, hem Amazon’un korunması hem de küresel ısınmayla mücadele açısından kritik görülüyor.
Ormansızlaşma sıcaklığı ve kuraklığı artırıyor
Yeni araştırmalar, yağmur ormanlarının kaybının yalnızca ekosistemi değil, yerel iklimi de doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor. Ağaçlar kökleri aracılığıyla suyu topraktan çekip yaprakları üzerinden atmosfere bırakıyor. Bu süreç, buharlaşma yoluyla havayı soğutuyor ve yağış oluşumunu destekliyor.
Ancak orman kaybı bu doğal döngüyü bozuyor. Araştırmalara göre:
- Yoğun orman örtüsüne sahip alanlara kıyasla, büyük ölçüde ormansızlaştırılmış bölgelerde kurak mevsimde sıcaklık yaklaşık 3 derece Santigrat daha yüksek.
- Bu bölgelerde yağış miktarı yaklaşık yüzde 25 daha az.
Tarım üzerindeki ekonomik etki
Brezilyalı çiftçiler büyük ölçüde Amazon’un ürettiği yağışa bağımlı. Örneğin tek bir soya fasulyesi mahsulünün ihtiyaç duyduğu su, yaklaşık 18 metrekarelik yağmur ormanının sağladığı su döngüsüne eşdeğer.
Ormansızlaşma, halihazırda soya ve mısır verimlerinde düşüşe yol açtı. Yeni bir araştırma, Amazon’un yıllık olarak ürettiği yağışın çevredeki tarım alanlarına yaklaşık 20 milyar dolar ekonomik katkı sağladığını ortaya koydu.
Uzmanlara göre Amazon’un korunması yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluk. Orman kaybındaki mevcut düşüş eğiliminin sürmesi, hem iklim istikrarı hem de Brezilya’nın tarımsal üretim kapasitesi açısından kritik önem taşıyor.
