Avrupa Birliği (AB), iklim değişikliğinin etkisiyle giderek daha yıkıcı hale gelen orman yangınlarına karşı mevcut müdahale kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
AB Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib, yangınlarla mücadelede yalnızca daha fazla hava aracı bulundurmanın yeterli olmadığını, orman yönetimine daha fazla yatırım yapılması, risk azaltıcı uygulamaların yaygınlaştırılması ve toplumun bilinçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Fransa ve İspanya’da devam eden ölümcül yangınlar ise Avrupa’nın karşı karşıya olduğu tehdidin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
İklim değişikliği yangın riskini artırıyor
Fransa ve İspanya’da etkisini sürdüren orman yangınları nedeniyle on binlerce kişi tahliye edilirken, aşırı sıcaklıklar ve kuraklıkla mücadele eden bölgelerde büyük ekolojik ve ekonomik kayıplar yaşanıyor. Avrupa Birliği yetkilileri, iklim değişikliğinin yangın sezonunu uzattığını ve yangınların daha hızlı yayılarak kontrol altına alınmasını zorlaştırdığını vurguluyor.
AB Kriz Yönetimi Komiseri Hadja Lahbib, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, ❝İklim değişikliği hızlanıyor. Bu nedenle yanıtımız da aynı hızla gelişmeli. Felaketler yaşanmadan önce risklere hazırlıklı olmalıyız, sadece sonrasında tepki vermemeliyiz.❞ ifadelerini kullandı.
Tavsiye Edilen Haberler
Lahbib’e göre, iklim krizinin etkileri artık yalnızca yangın söndürme kapasitesini artırmayı değil, aynı zamanda yangınların çıkmasını önleyecek uzun vadeli politikaları da zorunlu hale getiriyor. Bu kapsamda sürdürülebilir orman yönetimi, erken uyarı sistemleri ve risk analizlerinin daha fazla önem kazanması gerektiği belirtiliyor.
AB, önleyici orman yönetimine daha fazla yatırım çağrısı yaptı
Komiser Lahbib, üye ülkelerin Avrupa Birliği fonlarının daha büyük bölümünü orman yangını riskini azaltacak uygulamalara yönlendirmesi gerektiğini söyledi. Buna göre, ormanların düzenli bakımı, kuru bitki örtüsünün temizlenmesi, yangın koridorlarının oluşturulması ve doğal ekosistemin dirençli hale getirilmesi gibi çalışmaların öncelik kazanması isteniyor.
Yetkililer ayrıca vatandaşların yangın riskini artıran davranışlar konusunda daha kapsamlı şekilde bilinçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Avrupa Birliği verilerine göre orman yangınlarının yaklaşık yüzde 90’ı insan kaynaklı nedenlerden çıkıyor. Kamp ateşlerinin kontrolsüz bırakılması, söndürülmeden atılan sigara izmaritleri ve ihmaller yangınların en önemli nedenleri arasında gösteriliyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha uzun süre yaşanmasının, insan kaynaklı küçük kıvılcımların bile kısa sürede büyük yangınlara dönüşmesine neden olduğunu belirtiyor.
AB’nin yangın müdahale kapasitesi genişletiliyor
Orman yangınlarıyla mücadelede temel sorumluluk üye devletlere ait olsa da Avrupa Birliği, ülkelerin talebi üzerine ortak müdahale mekanizmasını devreye alıyor. Bu kapsamda farklı ülkelerden sağlanan hava ve kara ekipleri kriz bölgelerine yönlendiriliyor.
AB bünyesinde oluşturulan RescEU rezerv filosunda halen üye ülkelerden sözleşmeyle temin edilen 22 yangın söndürme uçağı ile beş helikopter bulunuyor. Bu kapasite, acil durumlarda ortak kullanım amacıyla konuşlandırılıyor.
Salı günü itibarıyla Avrupa Birliği, Fransa’ya yedi yangın söndürme uçağı ve dört helikopter gönderilmesini koordine ederken, İspanya için ise altı uçak ile üç kara orman yangın söndürme ekibinin sevk edilmesini sağladı.
Bu yaz sezonu başlamadan önce de risk altındaki ülkelere 770’ten fazla itfaiyecinin önceden konuşlandırılması, Avrupa’nın şimdiye kadarki en kapsamlı hazırlık adımlarından biri olarak kayıtlara geçti. Yetkililer, iklim değişikliğinin etkisiyle yangın sezonunun uzaması nedeniyle bu yıl kasım ayında dahi büyük yangınlarla karşılaşılabileceği ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürüyor.
Kriz fonunun artırılması ve kalıcı hava filosu hedefleniyor
Hadja Lahbib, yaşanan büyük yangınların Avrupa’nın ortak müdahale kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini açık biçimde ortaya koyduğunu belirterek, Avrupa Komisyonunun yeni çok yıllı bütçe teklifinde kriz müdahale fonunun iki katından fazla artırılarak 10,7 milyar avroya çıkarılmasının önerildiğini söyledi.
Ancak bütçe müzakerelerini sürdüren üye ülkeler, son uzlaşma taslağında bu tutarın 9,1 milyar avroya düşürülmesini gündeme getirdi. Nihai bütçenin önümüzdeki müzakerelerde netleşmesi bekleniyor.
Öte yandan Avrupa Birliği, yalnızca kiralanan hava araçlarına bağımlı kalmamak amacıyla kendi kalıcı yangın söndürme filosunu oluşturuyor. Plan kapsamında 2027-2030 döneminde 12 Canadair yangın söndürme uçağı ile beş helikopterin filoya katılması öngörülüyor.
Uzmanlar, Avrupa’da iklim değişikliğinin etkilerinin derinleşmesiyle birlikte orman yangınlarının artık mevsimsel bir afet olmaktan çıkarak yılın daha geniş bölümüne yayılan kalıcı bir risk haline geldiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle yangınlarla mücadelede yalnızca acil müdahale kapasitesinin artırılması değil, önleyici orman yönetimi, iklim uyum politikaları ve toplumun bilinçlendirilmesini birlikte içeren bütüncül bir yaklaşımın hayata geçirilmesi gerektiği değerlendiriliyor.
