Kuzey Kutbu’ndaki kış deniz buzları rekor düşük seviyeye ulaştı

Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi, perşembe günü yaptığı açıklamada, Kuzey Kutbu’ndaki kış mevsimi deniz buzunun geçen yılki rekor düşük seviyeye ulaştığını bildirdi.

Kutup bölgelerindeki deniz buzu, güneşin ısısını yansıtarak gezegenin klima sistemi gibi davranır. Ayrıca hayvanlara yaşam alanı sağlar ve okyanus koşullarını düzenler.

Kuzey Yarımküre’de her yaz, Arktik’te sıcaklıklar yükseldikçe deniz buzu erir ve kışın tekrar donar. Bu yeniden donmanın ölçeği son derece önemlidir çünkü yaz boyunca ne kadar buzun erimeden kalabileceğini etkileyen en önemli faktörlerden biridir.

Arktik dört kat daha hızlı ısınıyor

İnsanların enerji için fosil yakıt yakması ve sera gazı salması nedeniyle buzlar dünya çapında eriyor. Ancak buzlar, gezegenin geri kalanından dört kat daha hızlı ısınan Arktik bölgesinde özellikle hızlı bir şekilde kayboluyor.

1980’lerde kaydedilen en eski ve en kalın deniz buzunun sadece yüzde 5’i günümüze kadar ulaşmıştır. Aynı süre zarfında, yaz aylarındaki deniz buz örtüsü yarıya inmiş, on yılda yaklaşık yüzde 12 oranında küçülmüştür.

2040’ta ABD büyüklüğünde alan buzsuz kalabilir

Colorado Boulder Üniversitesi Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi’nde kıdemli araştırma bilimcisi Walt Meier, şu anda deniz buzunun yıllık zirveye yakın olması gerektiğini söyledi. Geçen yıl, 1979’da kayıt tutulmaya başlanmasından bu yana en az miktarda yeni kış deniz buzu oluşmuştu ve bu yıl da o düşük seviyeye ulaştı.

“Her yıl rekor kırılmıyor. Ancak bu yıl nispeten uç bir durum” diyen Meier, genel eğilimlere bakıldığında 2040 yılına kadar kıta ABD’si büyüklüğünde bir alanın her yaz tamamen deniz buzlarıyla kaplı olmaktan buzsuz hale gelme olasılığı olduğunu belirtti.

Ancak hava koşullarındaki yıllık değişkenlik nedeniyle buzun tam olarak ne zaman ve nerede eriyeceğinin biraz belirsiz olduğunu söyledi.

El Niño sıcak bir yaz işareti veriyor

Bu yıl bilim insanları sıcak bir yaza hazırlanıyor. İşaretler, Pasifik Okyanusu’nda her on yılda bir birkaç kez meydana gelen ve dünyanın bazı bölgelerini ısıtmaya ve buz kaybını artırmaya eğilimli olan sıcak su döngüsü El Niño’nun oluşmakta olduğunu gösteriyor.

Siyasi ve ekonomik boyut

Deniz buzunun siyasi önemi de var. Buzların azalmasıyla birlikte, daha önce geçilemez olan Arktik Okyanusu’nun bazı bölümleri gemi trafiğine açılıyor ve ekonomik fırsatlar sunuyor. Alaska’da Arktik toprakları bulunan Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere kuzey ülkeleri için, giderek daha erişilebilir hale gelen okyanuslar aynı zamanda yeni bir ulusal güvenlik endişesi de oluşturuyor.

İklim araştırmalarına kesinti

Trump yönetimi iklim araştırmalarına büyük kesintiler yaptı. Geçtiğimiz Ekim ayında Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi, fonların yenilenmemesi nedeniyle aylık raporlar gibi deniz buzu analiz hizmetlerinin ve araçlarının birçoğunu askıya alacağını ve azaltacağını duyurdu.

Antarktika’da durum daha iyi

Dünyanın diğer ucunda, yazın sonuna yaklaşılırken Antarktika Denizi bu yıl önceki yıllara göre belirgin şekilde daha iyi bir performans gösterdi ve uydu kayıtlarının başladığı 48 yılın en düşük yıllık minimum seviyeleri arasında 16. sırada yer aldı.