BP’de iklim gerilimi: Hissedarlara başkana karşı oy çağrısı

Vekalet danışmanlık şirketi Glass Lewis, BP hissedarlarına yeni başkan Albert Manifold’a karşı oy kullanmaları tavsiyesinde bulundu. Gerekçe, iklim değişikliğiyle ilgili bir hissedar kararının genel kurul gündeminden çıkarılması ve bunun şeffaflık ile hissedar iletişimi konusunda soru yaratması.

Enerji devi BP’de iklim stratejisi etrafındaki gerilim yeni bir boyuta taşındı. Dünyanın en etkili vekalet danışmanlık firmalarından Glass Lewis, yatırımcılara şirketin yeni başkanı Albert Manifold’a karşı oy kullanmaları tavsiyesinde bulundu. Tavsiyenin temelinde, BP yönetiminin iklim değişikliğiyle ilgili bir hissedar karar tasarısını 23 Nisan’daki yıllık genel kurul gündemine almama kararı yer alıyor.

Söz konusu teklif, iklim aktivisti hissedar grubu Follow This tarafından sunuldu. Tasarı, BP’den petrol ve doğalgaz talebinin düşeceği senaryolar altında uzun vadeli stratejisini hissedarlarla paylaşmasını talep ediyordu. Glass Lewis, bu teklifin dışlanmasının hissedar iletişimi ve şeffaflık açısından ciddi soru işaretleri yarattığını belirtti.

BP hissedarlarına neden başkana karşı oy çağrısı yapıldı?

Glass Lewis, yatırımcı notunda, yönetim kurulunun iklimle ilgili kararı genel kuruldan çıkarmasının hissedar endişelerine yeterli yanıt verilmediği izlenimi yarattığını ifade etti. Kuruma göre bu durum, yönetim kurulunun hissedarlarla kurduğu ilişkinin niteliği açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir sorun.

Tavsiye özellikle altı aydır görevde olan BP Başkanı Albert Manifold’u hedef alıyor. Daha önce CRH’nin CEO’su olan Manifold, BP’ye geçen ekim ayında katılmış ve şirketin “tam potansiyeline ulaşmasına” yardımcı olmayı hedeflediğini söylemişti. Ancak göreve gelişinden kısa süre sonra iklim gündemindeki bu gerilim, yönetim tarzının ilk büyük sınavlarından biri olarak öne çıkıyor.

İklim karar tasarısı ne istiyordu?

Follow This tarafından sunulan hissedar kararı, BP’nin uzun vadeli stratejisini yalnızca mevcut piyasa koşullarına göre değil, petrol ve gaz talebinin düşebileceği iklim uyumlu senaryolara göre de açıklamasını istiyordu. Amaç, şirketin enerji dönüşümüne ilişkin riskleri ve kırılganlıkları yatırımcılarla daha açık biçimde paylaşmasını sağlamaktı.

Bu tür teklifler son yıllarda büyük petrol şirketlerinde giderek daha fazla gündeme geliyor. Yatırımcılar, enerji şirketlerinin iklim hedefleri, regülasyon değişiklikleri ve fosil yakıt talebindeki olası düşüş karşısında ne kadar hazırlıklı olduklarını daha net görmek istiyor.

BP neden teklifi reddetti?

BP Başkanı Manifold, şirketin internet sitesinde yayımlanan açıklamasında yönetim kurulunun Follow This teklifinin geçerli olmadığı ve genel kurulda kabul edilse bile etkisiz kalacağı sonucuna vardığını belirtti. Şirket ayrıca yatırımcı görüşmeleri sonrasında daha sade ve odaklı bir yapıya yöneldiklerini savunuyor.

BP sözcüsü de şirketler arasında daha net karşılaştırmalar yapılabilmesini sağlayacak standartlaştırılmış ve şeffaf açıklamalar sunmaya çalıştıklarını ifade etti. Ancak hissedar aktivistleri ve bazı danışmanlık kuruluşları, bunun mevcut durumda iklim risklerinin yeterince tartışıldığı anlamına gelmediğini düşünüyor.

BP’nin iklim stratejisinde ne değişti?

BP son yıllarda yenilenebilir enerjiye yönelme konusunda iddialı bir dönüşüm başlatmış, ancak bu strateji beklendiği kadar başarılı olmamıştı. Şirket şimdi yeniden petrol ve doğalgaz ağırlıklı bir çizgiye dönüyor. Bu dönüş, iklim odaklı yatırımcılarla şirket yönetimi arasındaki gerilimi artırmış durumda.

Şirket içinde de üst düzey yönetimde dikkat çekici değişimler yaşanıyor. BP bu ay, eski ExxonMobil yöneticilerinden Meg O’Neill’i CEO olarak atadı. O’Neill, şirketin 2023’ten bu yana dördüncü CEO’su ve bu göreve gelen ilk kadın oldu. Böylece BP, beş yıldan kısa süre içinde üçüncü kez yeni bir liderlik dönemine girmiş oldu.

Diğer danışmanlık firmaları ne diyor?

BP üzerindeki baskı yalnızca Glass Lewis ile sınırlı değil. Bir başka önemli danışmanlık firması olan ISS de yatırımcılara, BP yönetim kurulunun iklim etkisi raporlamasına ilişkin iki eski öneriyi geri çekme talebine karşı oy kullanmalarını tavsiye etti. BP, 2015 ve 2019’da kabul edilen bu önerilerin artık yeni raporlama çerçeveleri nedeniyle gereksiz hale geldiğini savunuyor.

Ancak hem ISS hem de Reuters’ın aktardığına göre Glass Lewis, yatırımcıların bu geri çekme talebine karşı çıkması gerektiğini düşünüyor. Bu durum, BP’nin iklim raporlama yaklaşımına yönelik güvenin zayıfladığına işaret ediyor.

Hissedar isyanı büyür mü?

Follow This CEO’su Mark van Baal, hissedarlar arasındaki endişelerin 2025’tekinden daha büyük olduğunu söyledi. Geçen hafta grup, 12 kurumsal yatırımcının BP’nin mevcut iklim açıklamalarını kaldırma önerisine karşı oy kullanacağını duyurdu.

Van Baal’a göre hissedarların yüzde 25’inden fazlasının yönetimin yaklaşımına karşı oy kullanması mümkün. Bu oran, kararları bloke etmek için yeterli olabilir. Her ne kadar kesin sonuç genel kurulda belli olacak olsa da mevcut tablo, BP’nin iklim stratejisi konusunda yatırımcı baskısının güçlü biçimde sürdüğünü gösteriyor.

BP için asıl tartışma ne?

BP yönetimi, jeopolitik gerilimler, çatışmalar, hızlı teknoloji değişimi ve küresel enerji talebindeki dalgalanmalar nedeniyle “oldukça karmaşık” bir ortamda hareket ettiklerini savunuyor. CEO Meg O’Neill de çalışanlara gönderdiği notta şirketin dünyaya bugün ve yarın güvenli, güvenilir ve verimli enerji sağlama sorumluluğu taşıdığını söyledi.

Ancak yatırımcıların önemli bir kısmı için artık asıl mesele, bu enerjinin hangi kaynaklardan ve hangi iklim riskleri gözetilerek sağlanacağı. BP’deki son oylama çağrıları, petrol şirketlerinin yalnızca finansal performansla değil, iklim şeffaflığı ve geçiş planlarıyla da giderek daha fazla değerlendirildiğini gösteriyor.