Dünya Bankası, küresel su kıtlığıyla mücadele etmek için ‘Water Forward’ programını başlattı

Dünya Bankası, “Water Forward (Su İleriye)” programıyla dört yılda 1 milyar insanın güvenli suya erişimini iyileştirmeyi hedefliyor. Program, 14 ülkede su yönetimine yatırım çekerek yüzde 40’a varan küresel su açığı riskine yanıt verecek.

Küresel su talebinin on yılın sonuna kadar arzı %40’a kadar aşması beklenirken, Dünya Bankası “Water Forward (Su İleriye)” adlı yeni küresel girişimi duyurdu. Banka ve ortak kalkınma kuruluşları, önümüzdeki dört yıl içinde 1 milyar kişinin güvenli suya erişimini iyileştirmek; 2030’a kadar ise 400 milyon kişiye su güvenliği sağlamak için finansman ve politika araçlarını seferber etmeyi planlıyor.

Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, suyun “ekonomilerin işleyişinin temeli” olduğunu vurgulayarak, görevin artık “geniş ölçekte güvenilir su hizmetleri sunmak” olduğunu söyledi. Bankanın değerlendirmesine göre, belirsiz politikalar ve zayıf düzenlemelerle birleşen mali açıdan sürdürülemez şebekeler, dünya genelinde 4 milyar insanı su kıtlığı riskiyle karşı karşıya bırakıyor. İklim değişikliği ise hem kuraklıkları hem de selleri şiddetlendirerek, özellikle hızla büyüyen kentlerde kamu maliyesi ve kırılgan topluluklar üzerindeki baskıyı artırıyor.

Geçen yıl yayımlanan küresel değerlendirmeler, 2,1 milyardan fazla insanın güvenli içme suyuna erişemediğini, 3,4 milyardan fazlasının da yeterli sanitasyon hizmetlerinden yoksun olduğunu ortaya koymuştu. Bu tablo, suyun düşük maliyetli bir kamu hizmeti olarak değil, stratejik bir ekonomik kaynak olarak ele alınmasını zorunlu kılıyor.

Water Forward nedir, Dünya Bankası ne hedefliyor?

Dünya Bankası Water Forward girişimi, su yönetimi yatırımlarını büyütmeyi, kamu fonlarının yanı sıra özel sermaye ve hayırsever bağışları harekete geçirmeyi amaçlıyor. Program; su kayıplarını azaltan teknolojiler, su verimliliğini artıran altyapı modernizasyonları ve veri odaklı planlama gibi yüksek etkili müdahalelere öncelik verecek. Banka, su projelerinin finansal sürdürülebilirliğini güçlendirmek için düzenleyici çerçevelerin geliştirilmesini de destekleyecek.

Hangi ülkeler ve projeler öncelikli olacak?

Başlangıç fazında Afrika, Orta Doğu ve Güney Asya’da su stresi yüksek 14 ülke hedefleniyor. Kentsel su şebekelerinde kaçak ve sızıntıların azaltılması, tarımsal sulamada modern basınçlı sistemlere geçiş, atık suyun arıtılıp yeniden kullanımı ve kuraklık-sel riskine duyarlı, veri destekli su planlaması öne çıkan proje türleri olacak. Bu yatırımlar, hem arzı artırmayı hem de talebi yönetmeyi hedefleyerek kentler ve tarım arasında daha dengeli bir su paylaşımı oluşturmayı amaçlıyor.

Neden şimdi? %40’lık su açığı ve ekonomik risk

Dünya Bankası, suyla ilgili şokların bazı ülkelerin yıllık büyüme oranlarından birkaç puan silebildiğine dikkat çekiyor. İklim kriziyle şiddetlenen kuraklık ve sel döngüleri, altyapı varlıklarını hızla yıpratırken, kayıp-kaçak oranları yüksek şebekeler bütçeleri zorluyor. Bu nedenle su verimliliği, iklim uyumu ve altyapı dayanıklılığı birlikte ele alınıyor; kent içi şebeke iyileştirmeleriyle birlikte tarımda su tasarrufu, atık suda döngüsellik ve risk bazlı planlama entegre şekilde yaygınlaştırılacak.

Finansman nasıl sağlanacak? Özel sermaye ve kalkınma bankaları

Water Forward, kamu kaynaklarını kaldıraç etkisiyle büyütmek için özel sektör yatırımlarını ve hayırsever fonları çekmeye odaklanacak. Avrupa Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası, Amerika Kıtası Kalkınma Bankası ve BRICS’in kurduğu Yeni Kalkınma Bankası da sürecin finansal ortakları arasında yer alıyor. Bu çok taraflı yapı, ölçeklenebilir ve bankable su projeleri üretmeyi; düzenleyici netlik ve gelir geri kazanımı sayesinde uzun vadeli yatırımları güvence altına almayı hedefliyor.

Dünya Bankası Water Forward, 2030’a giden yolda su güvenliğini büyüme, istihdam ve iklim uyumu ekseninde yeniden konumlandırıyor. Program, 14 ülkede başarıyla ölçeklenirse, kentlerde su kayıplarının düşmesi, tarımda verimlilik artışı ve atık suda döngüsellik sayesinde hem riskler azalacak hem de yeni yatırımlar için kapı aralanacak. Ancak hedeflenen etki, düzenleyici reformlar, şeffaf veri paylaşımı ve kapsayıcı tarifelendirme olmadan kalıcı olmayacak.