ABD’nin doğu kıyısında etkili olan şiddetli yağışlar New York’ta ani sel baskınlarına yol açarken, Avrupa’nın büyük bölümü mevsim normallerinin çok üzerinde seyreden sıcaklıklarla mücadele ediyor. Uzmanlar, aynı hafta içinde iki farklı kıtada yaşanan aşırı hava olaylarının, iklim sistemindeki dengesizliklerin giderek daha görünür hale geldiğini gösterdiğini belirtiyor.
New York’ta kısa sürede etkili olan sağanak yağış, kanalizasyon altyapısını aşırı yükleyerek yolları ve metro istasyonlarını su altında bıraktı. Avrupa’da ise “ısı kubbesi” olarak bilinen yüksek basınç sistemi nedeniyle sıcaklıklar birçok bölgede Mayıs ayı ortalamalarının 10 ila 15 derece üzerine çıktı.
New York’ta 20 dakikada gelen sel hayatı felç etti
Çarşamba günü özellikle Brooklyn ve Queens bölgelerinde etkili olan yoğun yağış sırasında yaklaşık 20 dakikada 50 milimetre yağmur düştü. Yetkililer, eski kanalizasyon sisteminin saatte yaklaşık 4,5 santimetrelik akış kapasitesine sahip olduğunu, ancak yağış sırasında sisteme saatte 15 santimetreye varan miktarda su girişinin yaşandığını açıkladı.
Kısa sürede sokakları kaplayan sel suları nedeniyle çok sayıda cadde ulaşıma kapandı. Long Island Otoyolu başta olmak üzere ana arterlerde trafik durma noktasına gelirken, metro istasyonlarına dolan su seferlerde ciddi aksamalara neden oldu.
Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde insanların diz hizasına ulaşan sel sularında yürümeye çalıştığı görüldü. Bir videoda ise otobüsten inmeye çalışan bir kadının ayağının kayarak güçlü su akıntısına kapıldığı anlar dikkat çekti.
Tavsiye Edilen Haberler
Selin ardından sokaklarda çamur, atık ve sürüklenen çöplerin biriktiği görüldü. Yetkililer, özellikle düşük kotlu bölgelerde yaşayanlara dikkatli olmaları çağrısında bulundu.
Fırtınalar New Jersey ve New York genelinde hasara yol açtı
Şiddetli yağışlar yalnızca New York şehir merkeziyle sınırlı kalmadı. Aynı hava sistemi New Jersey ve New York eyaletinin farklı bölgelerinde de etkili oldu.
Kuvvetli rüzgar nedeniyle çok sayıda ağaç devrildi, elektrik hatları zarar gördü. Çarşamba gecesi itibarıyla bir ara 10 binden fazla kişinin elektriksiz kaldığı bildirildi.
Meteoroloji uzmanları, kısa süreli ancak aşırı yoğun yağışların kent altyapıları üzerinde giderek daha büyük baskı oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle eski kanalizasyon sistemlerine sahip büyük şehirlerde, ani sellerin daha sık görülmeye başladığı ifade ediliyor.
Bilim insanlarına göre atmosferde artan sıcaklık, havanın daha fazla nem taşımasına neden oluyor. Bu da kısa süre içinde çok yoğun yağış bırakabilen fırtına sistemlerinin güçlenmesine katkı sağlıyor.
Avrupa’da erken gelen sıcak hava dalgası etkisini artırıyor
Atlantik’in diğer tarafında ise Batı Avrupa alışılmadık derecede erken gelen güçlü bir sıcak hava dalgasının etkisi altına girdi.
Uzmanlar, bölgede etkili olan “ısı kubbesi”nin sıcak havayı yüksek basınç altında hapsederek geniş bir coğrafyada uzun süreli aşırı sıcaklıklara neden olduğunu belirtiyor.
İngiltere, Fransa ve Almanya gibi kuzey ülkelerinde Mayıs ayında nadiren görülen 30 derece üzerindeki sıcaklıklar birçok bölgede ölçülmeye başladı. Bazı alanlarda sıcaklıkların mevsim normallerinin 10 ila 15 derece üzerine çıktığı kaydedildi.
Meteoroloji tahminlerine göre sıcak hava dalgasının ilk zirvesi pazartesi ve salı günleri yaşanacak. Hafta sonuna doğru ise en yüksek sıcaklıkların Fransa ile İber Yarımadası’nda yoğunlaşması bekleniyor.
Fransa’da Mayıs sıcaklık rekoru kırıldı
Fransa, daha şimdiden Mayıs ayına ait sıcaklık rekorunu geride bıraktı. Perşembe gününden itibaren birçok bölgede sıcaklıklar sürekli olarak 30 derecenin üzerinde seyretti.
Ülkede daha önce kaydedilen 30,5 derecelik Mayıs rekoru aşılırken, hafta sonuna doğru bazı bölgelerde sıcaklıkların 37 ila 38 dereceye ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Özellikle Fransa’nın güneybatısında etkili olması beklenen aşırı sıcakların sağlık risklerini artırabileceği uyarısı yapıldı. Uzmanlar, yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaması gerektiğini belirtiyor.
İspanya ve Portekiz uzun sürecek sıcaklarla karşı karşıya
İspanya ve Portekiz’de şimdiye kadar tüm zamanların Mayıs sıcaklık rekorlarının kırılması beklenmese de uzmanlar, iki ülkenin uzun süreli sıcak hava etkisini en yoğun yaşayacak bölgeler arasında olduğunu ifade ediyor.
İber Yarımadası genelinde sıcaklıklar günlerdir mevsim normallerinin 5 ila 10 derece üzerinde seyrediyor. Birçok bölgede sıcaklıkların sürekli olarak 30’lu derecelerin sonuna kadar yükseldiği bildirildi.
Meteoroloji uzmanları, sıcak hava dalgasının Mayıs sonundan Haziran başına kadar etkisini sürdürebileceğini belirtiyor. Kuraklık riski yüksek bölgelerde ise uzun süreli sıcaklıkların su kaynakları ve tarımsal üretim üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Aşırı hava olayları daha sık görülüyor
Hem ABD’deki ani seller hem de Avrupa’daki aşırı sıcaklar, küresel ölçekte daha sık yaşanmaya başlayan ekstrem hava olaylarının son örnekleri olarak değerlendiriliyor.
İklim bilimciler, küresel ısınmanın yalnızca ortalama sıcaklıkları artırmadığını; aynı zamanda hava sistemlerini daha dengesiz hale getirerek yoğun yağışlar, sıcak hava dalgaları ve kuraklık gibi olayların sıklığını ve şiddetini artırdığını vurguluyor.
Uzmanlara göre şehir altyapılarının iklim krizinin yeni koşullarına uyum sağlayacak şekilde yeniden planlanması, önümüzdeki yıllarda hem ekonomik kayıpların hem de can güvenliği risklerinin azaltılması açısından kritik önem taşıyacak.
