Avrupa’yı haziran ayında etkisi altına alan aşırı sıcak hava dalgası, tarım sektöründe milyarlarca avroluk zarara yol açtı. Yeni bir analize göre, sıcaklıkların kritik büyüme dönemine denk gelmesi nedeniyle Avrupa Birliği (AB) ve Birleşik Krallık’ta tahıl üretim tahminleri yaklaşık 9 milyon ton aşağı çekildi. Kayıp üretimin ekonomik değerinin ise 2 milyar avroyu aştığı hesaplandı.
En büyük zararı Fransa ve Macaristan yaşarken, uzmanlar iklim değişikliğinin Avrupa’nın gıda güvenliği üzerindeki baskısını giderek artırdığı uyarısında bulundu.
Aşırı sıcaklar tahıl üretimini 9 milyon ton azalttı
Avrupa tahıl tüccarları birliği Coceral’in güncel tahminlerine göre, haziran ayındaki sıcak hava dalgasının ardından Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık genelinde tahıl üretim beklentisi yaklaşık 9 milyon ton geriledi.
Enerji ve İklim İstihbarat Birimi’nin (ECIU) analizine göre, buğday, arpa, mısır ve diğer tahıllardaki üretim kaybının çiftlik çıkış fiyatlarıyla hesaplanan ekonomik karşılığı yaklaşık 2,1 milyar avro oldu. Bu rakamın, 2025 yılı tahıl üretim değerinin yaklaşık yüzde 5’ine denk geldiği belirtildi.
Analizde, farklı fiyat senaryolarına göre kaybedilen ürünlerin toplam değerinin 2 milyar ile 2,3 milyar avro arasında değişebileceği ifade edildi.
Tavsiye Edilen Haberler
Fransa ve Macaristan en büyük kaybı yaşayan ülkeler oldu
Tahıl üretimindeki düşüşten en fazla etkilenen ülke Fransa oldu.
Ülkede üretim tahmini 4,1 milyon ton azaltılırken, bunun ekonomik karşılığının yaklaşık 891 milyon avro olduğu hesaplandı.
Fransa’daki kaybın büyük bölümünü mısır üretimi oluşturdu. Mısır hasadı beklentisi 3,35 milyon ton düşürülerek 9,4 milyon tona indirildi. Bu seviyenin, 2022 yılında yaşanan şiddetli kuraklık dönemindeki üretimin bile altında kaldığı belirtildi.
Macaristan ise yaklaşık 2,4 milyon tonluk üretim kaybı ve 444 milyon avroluk ekonomik zararla ikinci sırada yer aldı.
İspanya’da 1,4 milyon tonluk üretim düşüşünün yaklaşık 276 milyon avroluk kayba yol açtığı hesaplanırken, Almanya’daki üretim kaybının ekonomik değerinin ise yaklaşık 233 milyon avro olduğu bildirildi.
Mısır üretimi sıcak hava dalgasından en fazla etkilenen ürün oldu
Coceral’e göre, Avrupa genelindeki üretim kaybının yaklaşık yarısı mısırdan kaynaklandı.
Özellikle Fransa ve Macaristan’da mısırın tozlaşma dönemine denk gelen aşırı sıcaklıklar verimde ciddi düşüşlere neden oldu.
Bunun üzerine Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık için mısır hasadı tahmini 57,2 milyon tondan 52,7 milyon tona indirildi.
Uzmanlar, Avrupa Birliği’nin zayıf hasat yıllarında mısırda net ithalatçı konumuna geldiğini hatırlatarak, üretimdeki düşüşün Ukrayna ve Brezilya gibi ülkelerden yapılacak ithalat talebini artırabileceğini belirtiyor.
Bunun yanı sıra Fransa’daki düşük buğday üretiminin Kuzey ve Batı Afrika ülkelerine yapılacak ihracatı da sınırlayabileceği değerlendiriliyor.
Çiftçiler iklim değişikliğinin etkisini sahada hissediyor
Fransa’nın Ain bölgesinde organik tahıl üretimi yapan çiftçi Benoît Merlo, yıllardır çiftliğini daha sıcak ve kurak iklim koşullarına hazırlamaya çalıştığını söyledi.
Merlo, örtü bitkileri, ürün rotasyonu ve kuraklığa dayanıklı çeşitler kullandıklarını belirterek, haftalar boyunca 38 derecenin üzerinde seyreden sıcaklıkların tüm önlemleri yetersiz bıraktığını ifade etti.
❝Çiftliğimi daha dayanıklı hale getirmek için 10 yıldır çalışıyorum. Ancak haftalarca 38 derecenin üzerindeki sıcaklıklar her şeyi altüst ediyor. Soya üretiminde en az yüzde 50, hatta yüzde 70 verim kaybı bekliyorum. Artık bir çöküşe doğru gitmiyoruz; zaten o noktadayız❞ dedi.
Gıda güvenliği ve çiftçi gelirleri baskı altında
ECIU Arazi, Gıda ve Tarım Analisti Tom Lancaster, üretimdeki düşüşün yalnızca çiftçilerin gelirlerini değil, Avrupa’nın gıda güvenliğini de olumsuz etkileyeceğini belirtti.
❝Bu durum çiftçilerin gelirlerini azaltacak ve aynı zamanda Avrupa’nın gıda güvenliğini zayıflatacaktır❞ değerlendirmesinde bulunan Lancaster, üretim kayıplarının uzun vadede tüketici fiyatlarına da yansıyabileceğine dikkat çekti.
Analizde, bazı üreticilerin yükselen fiyatlardan kısmen faydalanabileceği ancak birçok çiftçinin ürününü önceden sattığı için bu artıştan yararlanamayabileceği ifade edildi.
Öte yandan Bulgaristan, Romanya, İtalya ve Finlandiya’daki üretim tahminlerinin yukarı yönlü revize edilmesi, Avrupa genelindeki toplam ekonomik kaybı bir miktar sınırladı. Buna rağmen net üretim değerindeki azalmanın yaklaşık 1,79 milyar avro seviyesinde kaldığı hesaplandı.
İklim değişikliği tarım politikalarını yeniden gündeme taşıdı
Söz konusu kayıplar, Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası’nın geleceğine ilişkin müzakerelerin sürdüğü bir dönemde yaşandı.
Avrupa Çevre Bürosu Kıdemli Politika Sorumlusu Théo Paquet, mevcut tarım desteklerinin iklim değişikliğine uyum sağlayacak yatırımları yeterince teşvik etmediğini savundu.
Paquet, mevcut sübvansiyonların ❝iklim krizine katkıda bulunan zararlı uygulamaları finanse etmeyi sürdürdüğünü ve maliyetli, sürdürülemez bir döngüyü beslediğini❞ ifade etti.
Uzmanlar, Avrupa’da son yıllarda daha sık görülen sıcak hava dalgaları ve kuraklıkların tarımsal üretim üzerindeki baskısını artırdığına dikkat çekiyor. İklim değişikliğinin etkilerinin güçlenmesiyle birlikte yalnızca üretim miktarının değil, gıda arzı, ihracat kapasitesi ve çiftçi gelirlerinin de giderek daha kırılgan hale geleceği belirtiliyor. Bu nedenle bilim insanları ve sektör temsilcileri, iklime dayanıklı tarım uygulamalarına ve su yönetimine yönelik yatırımların hızlandırılması gerektiğini vurguluyor.
