Asya’da aşırı yağış alarmı: Sel ve tayfunlar milyonlarca kişiyi etkiledi

Asya genelinde etkisini artıran aşırı yağışlar, sel, heyelan ve tayfun felaketlerini beraberinde getirdi. Afganistan’dan Bangladeş’e, Çin’den Tayvan’a kadar birçok ülkede yüz binlerce kişi tahliye edilirken, can kayıpları yaşandı ve tarım alanları büyük zarar gördü.

Bilim insanları, iklim değişikliğinin bölgedeki aşırı yağış olaylarını daha sık ve daha yıkıcı hale getirdiği uyarısında bulunuyor.

Afganistan ve Bangladeş’te sel felaketi yaşamı durma noktasına getirdi

Asya’nın farklı bölgelerinde günlerdir etkisini sürdüren şiddetli yağışlar, özellikle Afganistan ve Bangladeş’te büyük yıkıma yol açtı.

Afganistan’ın doğusundaki Dur Baba bölgesinde yaşayan inşaat işçisi Anar Gül, yaklaşık 10 gün boyunca aralıksız yağan yağmurun ardından köyde birçok evin zarar gördüğünü belirtti.

Taş ve kerpiçten inşa edilen evlerin yoğun yağışlara dayanamadığını ifade eden Gül, mutfağının çöktüğünü anlatırken, komşusu Sayed Afsar Sadat da evinin büyük bölümünün yıkıldığını söyledi.

Son bir haftada Afganistan’da meydana gelen sel felaketlerinde en az 31 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişinin ise kayıp olduğu bildirildi.

Bangladeş’in güneydoğusundaki Chattogram kentinde ise yalnızca 24 saatte 412,3 milimetre yağış kaydedildi. Rekor yağışın ardından meydana gelen ani seller, Banshkhali bölgesinde evleri, tarım arazilerini ve altyapıyı kullanılamaz hale getirdi.

Altı çocuğuyla birlikte sel sularından kaçarak annesinin evine sığınan Jesmin Akter, yaşadıkları felaketin ardından tüm eşyalarını kaybettiklerini belirtti.

Akter, ❝Her şeyimizi kaybettik. Yeni onardığımız evimiz yeniden yıkıldı. Şimdi yardım kuruluşlarının dağıttığı gıdalarla yaşamımızı sürdürüyoruz.❞ ifadelerini kullandı.

Çin’de sel ve tayfunlar yüz binlerce kişiyi etkiledi

Çin de bu yıl son yılların en yoğun yağış dönemlerinden birini yaşıyor.

Su Kaynakları Bakanlığı’nın verilerine göre, nisan ayında başlayan sel sezonundan bu yana 600’den fazla nehir uyarı seviyesini aştı. Bu sayı, son beş yılın aynı dönem ortalamasına göre yaklaşık yüzde 35 artış anlamına geliyor.

Ülkenin güneyinde etkili olan Noul Tayfunu, yalnızca Guangdong eyaletinde 890 binden fazla kişinin tahliye edilmesine neden oldu.

Meteoroloji yetkilileri, Pekin dahil Kuzey Çin’in geniş bölümünde bu yaz yağış miktarının mevsim normallerinin yüzde 20 ila yüzde 50 üzerinde gerçekleşmesini beklediklerini açıkladı.

Ayrıca yaz sezonu boyunca 4 ila 6 tayfunun Çin’i doğrudan etkilemesi öngörülüyor.

Şiddetli yağışların yol açtığı heyelanlar da can kayıplarına neden oldu.

Çin’in Chongqing kentinde meydana gelen büyük toprak kaymasında en az 11 kişi hayatını kaybetti, 50 kişi kayboldu. Gansu eyaletinde ise ani sel nedeniyle 10 kişi yaşamını yitirdi, 23 kişi yaralandı.

Tayvan, Güney Kore ve Japonya da aşırı hava olaylarıyla mücadele ediyor

Aşırı yağışlar Doğu Asya’nın diğer ülkelerini de etkiledi.

Tayvan’da haziran ayında etkili olan sağanak yağışlar nedeniyle tarım sektöründe 330 milyon Tayvan doları (yaklaşık 10,2 milyon ABD doları) zarar oluştu. Başkent Taipei’de ise son yüzyılın en yüksek haziran ayı yağışı kaydedildi.

Güney Kore’de sıcak hava dalgaları ile şiddetli yağışlar dönüşümlü olarak etkisini gösterirken, Japonya ve Vietnam’da meydana gelen yoğun yağışlar çok sayıda heyelana neden oldu.

İklim değişikliği aşırı yağış riskini artırıyor

Bilim insanları, Asya’da yaşanan aşırı hava olaylarının iklim değişikliğinin etkileriyle uyumlu olduğuna dikkat çekiyor.

Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) son değerlendirmelerinde, yükselen sıcaklıkların Güney, Güneydoğu ve Doğu Asya’da muson yağışlarını güçlendirdiği, bunun da sel ve heyelan riskini artırdığı belirtiliyor.

Dünya Hava Durumu Atıf Bilimcileri de tropikal siklonların taşıdığı yağış miktarının son yıllarda belirgin şekilde arttığını ve Güneydoğu Asya’da aşırı yağışların giderek daha yıkıcı hale geldiğini vurguluyor.

Uzmanlara göre atmosferin ısınması daha fazla su buharının tutulmasına olanak sağlıyor. Bu durum yağışların daha kısa sürede ve çok daha yoğun şekilde gerçekleşmesine neden oluyor.

Uzmanlar hazırlık çağrısı yaptı

Met Office Hadley Merkezi İklim Etkileri Stratejik Alan Başkanı Richard Betts, fosil yakıt kullanımının atmosferi ısıttığını ve bunun daha şiddetli yağış olaylarını kaçınılmaz hale getirdiğini belirtti.

Betts, ❝Daha sıcak bir atmosfer daha fazla su buharı taşıyabilir. Bu nedenle yağmur yağdığında çok daha yoğun yağışlar görülüyor. Aynı zamanda sıcak hava, fırtınaların daha güçlü gelişmesine de zemin hazırlıyor.❞ değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) Afganistan Ülke Delegasyonu Başkanı Dr. Hosam Faysal ise iklim kaynaklı afetlerin insani etkilerinin giderek ağırlaştığını belirterek, hükümetlerin afet meydana gelmeden önce yerel hazırlık ve erken uyarı sistemlerine daha fazla yatırım yapması gerektiğini vurguladı.

Uzmanlar, Asya genelinde etkisini sürdüren aşırı yağışların önümüzdeki günlerde de devam edebileceğini belirterek, sel ve heyelan riski bulunan bölgelerde yaşayan vatandaşların resmi uyarıları yakından takip etmeleri çağrısında bulunuyor.