Filipinler’in güneyindeki Mindanao adası açıklarında meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki devasa depremin ardından bölgeden acı haberler ve dehşet dolu tanıklıklar gelmeye devam ediyor. Gelen son resmi bilgilere göre, sarsıntı nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı en az 37’ye yükselirken, yüzlerce kişi de yaralandı. Arama-kurtarma ekipleri moloz yığınları altında kalan vatandaşlara ulaşmak için zamanla yarışırken, sarsıntı anında ölümle burun buruna gelen yerel halk yaşadıkları travmayı gözyaşlarıyla paylaşıyor.
İlk gün kabusu: Deprem okulların açıldığı sırada vurdu
Depremin, yaz tatilinin ardından milyonlarca öğrencinin okula döndüğü ilk günün erken saatlerinde (07:37) meydana gelmesi felaketin boyutunu daha da artırdı. Tam da okullarda sabah bayrak törenlerinin yapıldığı esnada yerin şiddetle sarsılması, çocuklarda ve öğretmenlerde büyük bir paniğe yol açtı.
Davao bölgesindeki Mahayhay İlkokulu ile Davao del Sur’daki bir liseden paylaşılan görüntüler durumun vahametini gözler önüne serdi. Videolarda, yüzlerce çocuğun sarsıntı nedeniyle dengede duramayarak yere kapandığı, korku içinde birbirlerine ve öğretmenlerine sarıldığı görülüyor. Hemen ardından arkalarındaki derme çatma sığınakların ve okul duvarlarının büyük bir gürültüyle çökmesi üzerine öğrencilerin can havliyle kaçıştığı anlar kameralara yansıdı. Filipinler Kızılhaçı, depremden dolayı ağır psikolojik travma yaşayan öğrencilere destek olmak üzere bölgedeki liselerde acil psikososyal destek ekipleri görevlendirdi. Başkan Ferdinand Marcos Jr. ise ikinci bir emre kadar etkilenen tüm bölgelerde eğitime ara verildiğini duyurdu.
“Gözlerimden yaşların süzülmesini engelleyemedim”
Depremin en ağır hasarı verdiği, yaklaşık 700.000 nüfuslu General Santos şehrinde sokaklar adeta savaş alanına döndü. Şehir merkezindeki ünlü bir fast-food restoranının (Jollibee) üst katının tamamen çökmesi ve büyük bir ticari kompleksin dış beton duvarlarının yerle bir olması anbean kaydedildi.
Tavsiye Edilen Haberler
Çöken binalardan birinin önünde motorlu üç tekerlekli taksi (tricycle) sürücülüğü yapan 44 yaşındaki Jojo Calma, o anları şu sözlerle aktardı:
“Hayatımda ilk defa bu kadar güçlü bir sarsıntı yaşadım, gerçekten gözlerimden yaşların süzülmesini engelleyemedim. Deprem anında çocuklarım okuldaydı; tek düşünebildiğim onlardı, ya onlara bir şey olsaydı? Çok şükür çocuklarım güvende ama kardeşimin evi tamamen yıkıldı.”
Bir diğer üç tekerlekli bisiklet sürücüsü, 30 yaşındaki Jayson Manarca ise sarsıntı sonrasındaki temel ihtiyaç krizine dikkat çekerek, “Eve döndüğümde ne elektrik ne de su vardı. Altyapı tamamen çöktü, hepimiz perişan durumdayız ve şu an içecek temiz suyumuz bile yok” dedi. Şehirdeki en büyük hastanelerden biri, üst katlarında oluşan derin çatlaklar ve çökme riski nedeniyle tamamen tahliye edildi. Hastalar ve yaralılar, artçı sarsıntıların sürmesi sebebiyle hastane bahçesine kurulan derme çatma sağlık çadırlarında tedavi edilmek zorunda kaldı.
200’den fazla artçı sarsıntı yapısal analizleri engelliyor
Filipinler Sismoloji Ajansı (Phivolcs), ana depremin ardından bölgede 200’den fazla artçı sarsıntının kaydedildiğini duyurdu. Bu artçıların en az 9 tanesinin 6,7 büyüklüğüne kadar ulaşan ve Mindanao genelinde hissedilen çok güçlü sarsıntılar olduğu belirtildi.
Afet yetkilisi Bong Dacera düzenlediği basın toplantısında, bu aralıksız devam eden artçı depremler nedeniyle hasarlı binalarda bizzat yapılması gereken mühendislik ve yapısal değerlendirme çalışmalarına güvenlik gerekçesiyle henüz başlayamadıklarını itiraf etti. Sokaklarda beton bloklar, kırık camlar ve devrilen tabelalar tehlike yaratmaya devam ederken, halkın hasarlı evlerine girmemesi konusunda kesin talimatlar verildi.
Tsunami uyarıları iptal edildi, kırsalda arama çalışmaları sürüyor
Sarangani eyaletinin kıyı köylerinde depremin hemen ardından suların aniden çekilmesiyle başlayan ve 6 saatten fazla süren tsunami alarmı, dalgaların tehlikeli boyutlara ulaşmamasının ardından öğleden sonra tamamen kaldırıldı. Filipinler kıyılarında yaklaşık 1 metre, Endonezya’nın Kuzey Sulawesi ve Sangihe Adaları bölgesinde ise 0,75 metreye ulaşan dalgalar kaydedildi. Zamboanga del Sur’daki bir sahil köyünde, su üstündeki kazıklar üzerine kurulu 6 balıkçı kulübesinin dalgalar nedeniyle hasar gördüğü aktarıldı.
Afet Yönetim Merkezleri, can kayıplarının çoğunun bina çökmeleri, düşen beton parçaları ve özellikle Sarangani eyaletinin dağlık kesimlerinde tetiklenen ölümcül toprak kaymaları (heyelanlar) nedeniyle yaşandığını doğruladı. Güney Cotabato, Davao Occidental ve Balut Adası’nda yıkılan cami ve depoların altında kalanlar için arama faaliyetleri devam ediyor. Devlet Başkanı Marcos Jr., devletin tüm lojistik gücüyle Mindanao bölgesinde seferber olduğunu ve tahliye merkezlerinin tam kapasiteyle çalışmaya başladığını yineledi.
