Türkiye, kutup bölgelerindeki bilimsel etkinliğini bir üst seviyeye taşıyor. Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) yürütücülüğünde gerçekleştirilen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI), bilim heyetinin Arktik Okyanusu’ndaki rotasına başlamasıyla resmen start aldı.
82 derece kuzey: Bilim heyetinin zorlu rotası
İstanbul’dan yola çıkan 12 kişilik uzman bilim heyeti, Oslo ve Tromso üzerinden Arktik Bölgesi’ne ulaştı. 25 gün sürmesi planlanan sefer kapsamında ekip, gemi üzerinde 82 derece kuzey enlemine kadar ilerleyecek. Mevsim gereği bölgede yaşanan “24 saat gündüz” fenomeni, ekibin kesintisiz bir bilimsel çalışma temposuyla ilerlemesine olanak tanıyor.
Bilimsel odak: İklimin ‘kara kutusu’ Arktik
Seferin temel amacı, küresel iklim değişikliğinin Arktik ekosistemi üzerindeki etkilerini yerinde gözlemlemek. Heyet, sefer süresince oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer dinamikleri, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri gibi alanlarda 12 farklı bilimsel proje yürütecek.
Gerçekleştirilecek kritik çalışmalar:
Tavsiye Edilen Haberler
- Denizel Veri Toplama: Farklı derinliklerden CTD profilleri (sıcaklık, tuzluluk, derinlik ölçümleri) ile su ve sediment örnekleri toplanacak.
- Mikroplastik Analizi: Arktik Okyanusu’ndaki mikroplastik kirliliğinin boyutu tespit edilecek.
- Atmosfer ve Jeodezi: Arktik bölgesi atmosfer dinamikleri izlenecek ve küresel seyrüsefer uydu sistemlerine (GNSS) yönelik jeodezik gözlemler yapılacak.
Gençlerin ve uluslararası işbirliğinin gücü
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, seferin önemine vurgu yaparken, bilim heyetinin kapsayıcı yapısına dikkat çekti. Heyette sadece deneyimli akademisyenler değil, geleceğin bilim insanları da yer alıyor.
- Genç Araştırmacılar: TÜBİTAK İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması’nda dereceye giren İzmir Fen Lisesi ve Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nden 3 lise öğrencisi, geliştirdikleri projeleri Arktik ortamında test etme imkanı buluyor.
- Küresel İşbirliği: Türk bilim insanlarına, ikili işbirlikleri kapsamında Arjantin, Uruguay ve Bulgaristan’dan gelen 3 yabancı araştırmacı da eşlik ediyor.
“Kutup araştırmalarında istikrarın göstergesi”
10’uncu Ulusal Antarktika Bilim Seferi’nin ardından Arktik çalışmalarına hız kesmeden devam eden Türkiye, kutup bölgelerindeki varlığını bir devlet politikası haline getirmiş durumda.
Sefer Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, bu çalışmaların kurumlar arası güçlü bir koordinasyonla yürütüldüğünü belirterek, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesi’nin yanı sıra Türk Deniz Kuvvetleri Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi’nin de bu bilimsel seferin önemli paydaşları olduğunu hatırlattı.
24 Temmuz’a kadar sürecek olan bu bilimsel yolculuk, hava koşullarının elverdiği ölçüde 50 ila 70 farklı istasyondan veri toplanarak tamamlanacak. Türkiye’nin Arktik’teki bu “bilimsel varlığı”, küresel iklim krizine karşı yürütülen çalışmalarda Türkiye’nin söz sahibi olma vizyonunu da güçlendiriyor.
