Türkiye, küresel iklim kriziyle mücadele ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda ekonomi politikalarında köklü bir yapısal reformu hayata geçiriyor.
Finansal sistemin düşük karbonlu ve çevre dostu yatırımlara yönlendirilmesini sağlayacak “Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı (2026-2029)”, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Bu gelişme neden önemli? Çünkü bu hamle, Türkiye’nin uluslararası iklim fonlarından daha yüksek oranda pay almasının, küresel değer zincirlerindeki rekabet gücünü korumasının ve yerli sanayinin yeşil dönüşüm finansmanına erişimini kolaylaştırmasının yasal altyapısını oluşturuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda, ilgili tüm bakanlıklar, finansal otoriteler ve özel sektör paydaşlarının ortak çalışmasıyla hazırlanan bu vizyon belgesi, Türkiye’nin iklim hedefleriyle uyumlu finansal dönüşüm hızını yeni bir seviyeye taşıyacak.
3 temel amaç, 11 hedef ve 45 somut eylem
Yayımlanan strateji belgesi, finansal piyasalarda yeşil odaklı düzenleme ve uygulamaların yaygınlaştırılmasını, piyasa altyapısının sürdürülebilirliği destekleyecek şekilde güçlendirilmesini ve tüm paydaşlar arasındaki eş güdümün artırılmasını odağına alıyor. 2026-2029 dönemini kapsayan bu kapsamlı plan, yeşil finansman ekosistemini güçlendirmek adına 3 temel amaç altında 11 hedef ve 45 somut eylemden oluşuyor.
Stratejinin üzerine kurulduğu 3 temel sacayağı şu şekilde belirlendi:
Tavsiye Edilen Haberler
- Şeffaf ve Ölçülebilir Bir Yeşil Finans Ekosistemi için Gerekli Altyapının Oluşturulması: Finansal piyasalarda yeşil yatırımların net bir şekilde tanımlanması, izlenmesi ve raporlanması için gereken yasal ve dijital altyapı kurulacak.
- Yeşil Finans Alanında Kurumsal Kapasite ile İnsan Kaynağının Güçlendirilmesi: Bankacılık, sermaye piyasaları ve sigortacılık gibi sektörlerde iklim risklerini analiz edebilecek teknik uzmanlık ve insan kaynağı yetiştirilecek.
- Yeşil Finansın Gelişimine Yönelik Piyasa Mekanizmalarının Oluşturulması: Sürdürülebilir tahviller, yeşil fonlar ve karbon fiyatlandırmasıyla entegre finansal araçlar çeşitlendirilerek yatırım ortamı iyileştirilecek.
Finansal karar süreçlerine “iklim riski” kriteri
Yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler iklim rejimi başta olmak üzere çok taraflı uluslararası platformlara aktif katılım sağladığı hatırlatıldı. Bu doğrultuda; İklim Kanunu, Orta Vadeli Program (2026-2028), On İkinci Kalkınma Planı ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı gibi üst politika belgelerinin finansal sistemin dönüşümündeki rolü açıkça vurgulandı.
Yeni dönemde en dikkat çeken değişikliklerden biri, iklimle ilişkili risklerin finansal karar alma süreçlerine dahil edilmesi olacak. Bankalar ve finans kuruluşları artık kredi verirken veya yatırım projelerini değerlendirirken, projelerin karbon emisyon oranlarını ve çevreye olan etkilerini birer finansal risk faktörü olarak analiz etmek durumunda kalacak. Kaynakların sürdürülebilir ve iklim dostu yatırımlara yönlendirilmesi, ekonomik faaliyetlerde fosil yakıtlardan arındırılmış yeni bir üretim modelinin de önünü açacak.
COP31 ev sahipliği öncesi uluslararası arenada güçlü mesaj
Strateji planının bu dönemde yürürlüğe girmesi, Türkiye’nin küresel iklim diplomasisindeki konumunu da doğrudan güçlendiriyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı’nın 31. Oturumunun (COP31) Türkiye’nin başkanlığında ve ev sahipliğinde düzenlenecek olması, bu strateji belgesinin uluslararası platformlardaki önemini artırıyor.
Türkiye, bu bütüncül eylem planıyla küresel yatırımcılara “Yeşil dönüşüme hazır ve güvenli bir finansal piyasa yapısına sahibiz” mesajını net bir şekilde veriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan genelgede, Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamındaki tüm kamu kurum ve kuruluşlarının üzerlerine düşen görev ve sorumlulukları hassasiyetle yerine getirmesi ve uygulama sürecinde ihtiyaç duyulacak her türlü desteğin titizlikle sağlanması hususunda kesin talimat verdi. Kapsamlı eylem planının detayları Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın resmi internet adresinde (www.hmb.gov.tr) kamuoyunun erişimine açılacak.
