Her yıl Ren Nehri’nden Kuzey Denizi’ne büyük miktarda zehirli atık dökülüyor

Yapılan yeni bir bilimsel araştırma, Avrupa’nın en önemli su yollarından biri olan Ren Nehri’nin her yıl çok büyük miktarda atığı Kuzey Denizi’ne taşıdığını ortaya koydu. Binlerce tonluk bu atık yükünün, deniz ve kıyı ekosistemlerini ağır metaller, mikroplastikler ve çeşitli kimyasallarla kirlettiği belirlendi. Uzmanlar, bu durumun hem çevre hem de insan sağlığı açısından ciddi riskler barındırdığı uyarısında bulunuyor.

Görünenden daha tehlikeli atıklar

Araştırmacılara göre nehirde taşınan atıklar yalnızca plastiklerle sınırlı değil. Lastik parçaları, işlenmiş ahşap, kâğıt, karton ve gıda atıkları gibi yaygın çöpler de ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bonn Üniversitesi Zooloji Bölümü’nden çalışmanın baş yazarı Dr. Leandra Hamann, bu tür atıkların üretim süreçlerinde kullanılan katkı maddeleri nedeniyle zehirli olabileceğini belirterek, özellikle lastiklerin yüksek oranda çinko ve diğer ağır metalleri içerdiğine dikkat çekti. Bu maddelerin su ekosistemlerinde birikerek canlı yaşamını olumsuz etkilediği vurgulanıyor.

Avrupa nehirlerinde ortak bir sorun

Bilim insanları, Ren Nehri’nde tespit edilen çöp bileşiminin Thames başta olmak üzere diğer büyük Avrupa nehirlerinde bulunan atıklarla büyük ölçüde benzerlik gösterdiğini belirtiyor. Bu durum, nehir kaynaklı deniz kirliliğinin yalnızca Almanya’ya özgü değil, kıta genelinde yaygın bir problem olduğuna işaret ediyor. Araştırmacılar, birçok nehrin henüz detaylı biçimde incelenmemiş olmasının, sorunun gerçek boyutunun olduğundan daha küçük algılanmasına neden olabileceğini ifade ediyor.

Sel riski ve altyapı tehlikesi

Araştırmada, nehirlerde biriken çöplerin yalnızca çevresel kirliliğe yol açmadığı, aynı zamanda drenaj sistemleri gibi kritik altyapılara zarar vererek sel riskini artırdığına da dikkat çekildi. Büyük atık parçalarının su akışını engellemesi, özellikle yoğun yağış dönemlerinde taşkınların daha yıkıcı hale gelmesine neden olabiliyor.

4 bin 700 tonluk çöp yükü

Kasım 2022 ile Kasım 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışma kapsamında, Bonn Üniversitesi’nden araştırmacılar ve gönüllü vatandaş bilimciler Ren Nehri’nden toplanan çöpleri analiz etti. Elde edilen verilere göre, nehrin her yıl yaklaşık 4 bin 700 tona kadar, 25 milimetreden büyük “makro çöp”ü Kuzey Denizi’ne taşıdığı tespit edildi. Uzmanlar, bu miktarın yalnızca ölçülebilen kısmı yansıttığını ve gerçek rakamın daha yüksek olabileceğini belirtiyor.

Köln’de yüzer çöp tuzağı

Ren Nehri’nden geçen atık miktarını izlemek amacıyla Köln kentinde yüzer bir çöp tuzağı kuruldu. Bu sistemle toplanan yaklaşık 2 bin kilogram çöp incelendiğinde, atıkların yüzde 15’inin plastikten, yüzde 28’inin ise yiyecek ve içecek ambalajlarından oluştuğu belirlendi. Bu veriler, günlük tüketim alışkanlıklarının nehir ve deniz kirliliği üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne serdi.

Gönüllü bilim insanlarının rolü

Dr. Hamann, çalışmada gönüllü vatandaş bilimcilerin üstlendiği role de dikkat çekti. Gönüllüler, çöplerin toplanması, izleme alanına taşınması ve her bir atık parçasının özel bir uygulama üzerinden kayıt altına alınması süreçlerinde aktif görev aldı. Araştırmacılar, bu tür katılımcı projelerin çevresel farkındalığı artırmada ve bilimsel verilerin güçlendirilmesinde önemli bir rol oynadığını vurguluyor.