Arjantinli milletvekilleri, çevreci grupların artan protestolarına rağmen, 2010 tarihli buzul koruma yasasını gevşetecek kapsamlı bir reform paketini oylamaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanı Javier Milei’nin öncülük ettiği değişiklikler, milyarlarca dolarlık madencilik yatırımlarının önünü açmayı hedefliyor.
Mevcut düzenleme ne diyor, yeni tasarı ne getiriyor?
Mevcut Buzul Yasası kapsamında, ulusal bilimsel envanterde tespit edilen tüm buzullar otomatik olarak “asgari çevre standartları” kapsamında koruma altına alınıyor. Bu alanlarda madencilik, petrol arama ve altyapı geliştirme gibi faaliyetler yasak. Perşembe günü Senato’da görüşülecek yeni yasa tasarısı ise buzullar ve periglasiyal ortamların (genellikle kaya parçalarıyla kaplı, yüksek rakımlı ve önemli tatlı su rezervleri işlevi gören buz oluşumları) korunmasına dair standartları belirleme yetkisini eyaletlere devretmeyi öngörüyor.
Yetki tartışması: Eyaletlerin kaynak mülkiyeti ve koruma ölçütleri
Madencilik projelerini çekmek isteyen kimi eyalet liderleri, doğal kaynakların mülkiyetinin Anayasa gereği eyaletlere ait olduğunu hatırlatarak, hangi alanların korunacağına karar verme hakkının da kendilerinde olması gerektiğini savunuyor. Eleştirmenler ise bunun, ülke genelinde parçalı ve zayıf koruma standartlarına yol açacağı uyarısında bulunuyor.
Çevre örgütlerinden sert tepki: “Tek tip koruma zayıflıyor”
En az 30 çevre örgütü, mevcut yasanın “çevre koruması için tek tip bir temel” sağladığını, önerilen değişikliklerin ise “ekonomik çıkarları önceleyerek çevre ve koruma hedeflerine zarar vereceğini” belirten ortak bir bildiri yayımladı. Gruplar, özellikle stratejik tatlı su rezervleri açısından hayati önem taşıyan buzul ve periglasiyal alanlarda korumanın gerilemesinden endişeli.
Tavsiye Edilen Haberler
Şarap sektörü temkinli: “Mevzuata uyum ve titiz çevresel kontrol şart”
And Dağları’ndan eriyen kar sularına büyük ölçüde bağımlı Arjantin şarap sektörü, yeni faaliyetlerin mevcut düzenlemelere eksiksiz uyuması ve titiz çevresel kontrollerin garanti edilmesi gerektiğini vurguladı. Kamu-özel ortaklığı yapısı ile sektörü destekleyen Arjantin Şarap Kurumu (COVIAR), reformu incelediğini açıkladı.
Milei hükümetinin gerekçesi: RIGI ile uyum, yatırım belirsizliğini azaltma iddiası
Reform, Milei hükümetinin daha geniş kapsamlı yatırım ve büyüme gündeminin bir parçası. Yönetim, buzul yasasının “keyfi yorumlarının” yatırım ve kalkınmayı durdurduğunu savunuyor. Amiral gemisi nitelikli özel yatırım rejimi RIGI (büyük projeler için vergi ve döviz kurallarında uzun vadeli istikrar sağlayan çerçeve) ile uyumlu olan buzul reformunun, madencilik şirketlerinin proje planlamasında yaşanan belirsizlikleri gidermeyi amaçladığı belirtiliyor.
Madencilik sektöründen “duruma göre değerlendirme” çağrısı
Arjantin Madencilik Şirketleri Odası, kayalarla kaplı buzullar dâhil tüm buzul ve buzul çevresi alanlarının otomatik biçimde “stratejik su rezervi” sayılamayacağını, bunun uzmanlarca “duruma göre” belirlenmesi gerektiğini savundu. Oda, modern madenciliğin planlama, mühendislik ve sürekli izleme ile dağlık bölgelerde su kaynaklarını etkilemeden faaliyet gösterebileceğini ve sektörün madencilik bölgelerindeki toplam su kullanımının yaklaşık %1 olduğunu öne sürdü.
Coğrafi tablo: Santa Cruz, Mendoza ve San Juan öne çıkıyor
Arjantin’de buzulların büyük bölümü güneydeki Santa Cruz eyaletinde bulunuyor. Madenciliğin genişlediği, ancak ekonomisi suya yoğun biçimde bağımlı şarap üretimine dayanan Mendoza, ülke buzullarının yaklaşık %20’sine; başlıca bakır projelerine ev sahipliği yapan kurak San Juan ise yaklaşık %10’una sahip.
Sokakta itiraz: “Gerçek bir ekolojik yıkım” uyarısı
Çevre yönetimi uzmanı ve Mendoza Çevre Sekreterliği’nin eski yetkilisi Eduardo Sosa, 2025 yılı içinde eyalette su kaynaklarını savunmak için 34 protesto gerçekleştirildiğini aktardı. Sosa, söz konusu reformu “gerçek bir ekolojik yıkım” olarak nitelendirdi.
Gözler Senato’da: Oylama sonucu yatırım ve çevre dengesini belirleyecek
Senato’daki oylama, Arjantin’in madencilik yatırımlarını artırma hedefleri ile stratejik su kaynaklarını ve kırılgan dağ ekosistemlerini koruma gereği arasındaki dengenin nasıl kurulacağına dair kritik bir eşik olacak. Karar, eyaletlerin çevre standartlarını belirlemedeki rolünü ve ülke genelinde koruma seviyesinin geleceğini doğrudan etkileyecek.
SEO anahtar kelimeleri: Arjantin buzul yasası, buzul koruma yasası, madencilik yatırımları, Javier Milei, RIGI, periglasiyal ortam, su kaynakları, çevre örgütleri, Santa Cruz, Mendoza, San Juan, bakır projeleri, şarap sektörü, Arjantin Senatosu, çevre reformu.
