Kambur balina Almanya kıyılarında üçüncü kez karaya vurdu

Almanya’nın Baltık kıyısında mahsur kalan genç bir kambur balina, üçüncü kez karaya oturdu. Uzmanlar, zayıf ve hasta görünen hayvanın Atlantik’e dönme şansının giderek azaldığını belirtiyor.

Almanya’nın Baltık Denizi kıyısında günlerdir izlenen genç bir kambur balinanın durumu kritikleşti. Yaklaşık 10 metre uzunluğundaki memeli, Pazar günü Alman kıyılarındaki sığ koylarda üçüncü kez karaya vurdu. Uzmanlara göre balinanın nefes alma sıklığı azaldı, çevresel uyaranlara verdiği tepki zayıfladı ve Atlantik Okyanusu’na geri dönme olasılığı ciddi biçimde düştü.

Yetkililer ve deniz bilimciler, Alman kamuoyunda “Timmy” adıyla anılan balinanın son günlerde giderek daha güçsüz hale geldiğini söylüyor. Mecklenburg-Vorpommern eyaletinin çevre bakanı Till Backhaus, hayvanın çevresinde 500 metrelik bir güvenlik bölgesi oluşturulduğunu açıkladı. Amaç, balinanın dinlenmesine ve kendi gücüyle yeniden derin sulara ulaşmasına fırsat tanımaktı. Ancak son karaya vurma olayı, bu yaklaşımın başarılı olup olmayacağına dair umutları zayıflattı.

Stralsund’daki Alman Denizcilik Müzesi Müdürü ve deniz bilimci Burkard Baschek, olay yerinde yaptığı değerlendirmede durumun “pek iç açıcı görünmediğini” söyledi. Baschek’e göre balina kendisini yeniden serbest bıraksa bile güvenli bir rotaya ulaşması kolay olmayacak. Çünkü hayvanın, Baltık’tan çıkıp daha uygun yaşam alanlarına ulaşabilmesi için dar boğazlardan geçerek yaklaşık 500 kilometre yol kat etmesi gerekiyor. Bu da zaten zayıflamış bir hayvan için ciddi bir risk anlamına geliyor.

Kambur balina neden Baltık Denizi’nde zor durumda?

Kambur balinalar Baltık Denizi’ne özgü türler arasında yer almıyor. Uzmanlar, genç erkek olduğu düşünülen bu bireyin ya bir balık sürüsünü takip ederek rotasından saptığını ya da denizaltı gürültüsü gibi güçlü su altı sesleri nedeniyle yönünü kaybettiğini değerlendiriyor. Baltık Denizi’nin düşük tuzluluk oranı ve sınırlı besin yapısı, kambur balinaların uzun süre hayatta kalması için uygun koşullar sunmuyor.

Bu nedenle hayvanın bölgede geçirdiği her gün, fizyolojik stresin artması anlamına geliyor. Uzmanlar ayrıca balinanın bir balık ağı nedeniyle yaralanmış olabileceği ihtimali üzerinde de duruyor. Bu tür yaralanmalar, yüzme kapasitesini düşürerek yön bulmayı ve açık sulara ulaşmayı daha da zorlaştırabiliyor.

Uzmanlar kambur balinanın sağlık durumu için ne diyor?

Hannover Veterinerlik Üniversitesi’ne bağlı Karasal ve Sucul Yaban Hayatı Araştırma Enstitüsü’nden Stephanie Gross, balinanın davranışlarında belirgin bir durgunluk görüldüğünü söyledi. Gross’un AP’ye yaptığı açıklamaya göre hayvanın solunum hızı önemli ölçüde düştü ve yaklaşıldığında dahi tepki vermedi. Bu bulgular, ciddi bir bitkinlik tablosuna işaret ediyor.

Deniz memelilerinde düşük hareketlilik ve azalan solunum sıklığı, enerji rezervlerinin hızla tükendiğini gösterebiliyor. Özellikle sığ sularda mahsur kalma, hayvanın kendi ağırlığının organlar üzerinde baskı oluşturmasına ve ek stres yaşamasına neden olabiliyor. Bu da kurtarma operasyonlarını zamanla yarışa dönüştürüyor.

Timmy nasıl kurtarılmaya çalışıldı?

Balinanın Baltık Denizi’ndeki varlığı ilk olarak 3 Mart’ta kayda geçti. Geçen hafta bir kum bankasına oturduğu bildirilen hayvanın derin sesler çıkardığı, Niendorf’taki bir otelin konukları tarafından fark edilerek polise bildirildi. Ardından bölgedeki ekipler harekete geçti.

Yetkililer, Wismar Körfezi’nde balinayı yeniden yüzdürebilmek için bir kanalı derinleştirmek amacıyla ekskavatör kullandı. Ayrıca teknelerle dalga oluşturarak hayvanı daha derin sulara yönlendirmeye çalıştı. Cuma günü bir kum bankasından kurtarılan balina, Alman ve Danimarka sularından geçerek Atlantik yönüne sevk edilmeye çalışıldı. Ancak bu çaba kalıcı sonuç vermedi; hayvan cumartesi günü yeniden bir kum bankasına takıldı, pazar günü ise üçüncü kez karaya vurdu.

Almanya kıyılarında karaya vuran kambur balina için risk ne?

Uzmanlara göre en büyük risk, balinanın artık kendi gücüyle uzun mesafeyi tamamlayamayacak kadar zayıflamış olması. Baltık kıyılarındaki sığlıklar, dar geçişler ve insan faaliyetlerinin yoğun olduğu deniz trafiği, bu yolculuğu daha da tehlikeli hale getiriyor. Ayrıca hayvanın dışarıdan görünmeyen bir yaralanma ya da enfeksiyon taşıma ihtimali de bulunuyor.

Yetkililer şu aşamada balinayı daha fazla strese sokmamak için kontrollü bir izleme stratejisi uyguluyor. Ancak balinanın durumunda hızlı bir iyileşme olmazsa, doğal yollarla kurtulma ihtimali daha da azalabilir. Bu olay, deniz memelilerinin alışılmadık rotalara girmesinde iklim, insan kaynaklı gürültü ve deniz ekosistemindeki değişimlerin nasıl rol oynayabileceğine dair soruları da yeniden gündeme taşıyor.

Kambur balinanın kaderi önümüzdeki saatler ve günlerde netleşecek. Eğer hayvan yeniden açık suya ulaşamazsa, Almanya kıyılarında günlerdir süren dikkatli bekleyiş daha karanlık bir senaryoya dönüşebilir.