Benekli baykuşu kurtarmak için kaç hayvanın öldürülmesi gerekecek?

Kaliforniya’nın Mermer Dağları’ndaki toprak yolda, kamyonetin farlarının ışığında bir hayalet gibi beliren ve ormanın derinliklerine süzülen çizgili baykuş, Pasifik Kuzeybatı’nın ekosisteminde yaşanan büyük dönüşümün ve “baykuş savaşlarının” en net göstergelerinden biridir.

Wisconsin-Madison Üniversitesi yaban hayatı ekolojisti Danny Hofstadter’ın öncülüğünde yürütülen çalışmalar, nesli tehlike altında olan kuzey benekli baykuşunu (Strix occidentalis caurina) korumak için, istilacı ve agresif bir tür olan çizgili baykuşlara (Strix varia) karşı yürütülen zorunlu ama tartışmalı bir mücadelenin merkezinde yer alıyor.

İki türün karşılaşması ve yok oluş tehdidi

Bir zamanlar yalnızca Kuzey Amerika’nın doğusunda bulunan çizgili baykuşlar, 20. yüzyıldan itibaren Kanada üzerinden güneye doğru yayılarak Washington, Oregon ve son olarak Kaliforniya’ya kadar ulaştı. Benekli baykuşa kıyasla daha iri yapılı, yüksek üreme hızına sahip ve beslenme konusunda seçici olmayan çizgili baykuşlar, karşılaştıkları her yerde yerli türleri baskı altına alarak ortadan kaybolmalarına neden oluyor.

1990 yılında ABD Tehlike Altındaki Türler Yasası kapsamında koruma altına alınan kuzey benekli baykuşu, başlangıçta yaşam alanı kaybına (eski ormanların kesilmesine) karşı korundu. Ancak günümüzde türün karşı karşıya olduğu en büyük tehlike, habitat kaybından ziyade bu istilacı akın oldu. Yapılan araştırmalar, Washington ve Oregon’daki doğal yaşam alanlarında benekli baykuşların işlevsel olarak neredeyse tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Kanlı ve tartışmalı bir son çare: Çizgili baykuş avı

Bilim insanları ve yaban hayatı yöneticileri, benekli baykuşların soyunun tükenmesini engellemek adına son 17 yıldır çizgili baykuşları vurarak etkisiz hale getirme yöntemini test ediyor. Green Diamond Resource şirketinden yaban hayatı biyoloğu Lowell Diller’ın Kuzey Kaliforniya’da başlattığı öncü deney, avlanmanın yapıldığı bölgelerde benekli baykuş sayı istikrarını sağladığını kanıtladı. Bu sonuçlar doğrultusunda ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi (FWS), Kanada sınırından Kaliforniya’nın kuzey kıyılarına kadar sığınaklar oluşturmak amacıyla geniş kapsamlı bir planı gündeme taşıdı.

Danny Hofstadter ve ekibi, San Francisco banliyölerinden Oregon sınırına uzanan yaklaşık 13.000 kilometrekarelik ormanlık alanda bugüne kadarki en iddialı ve büyük deneye öncülük ediyor. Ses kaydediciler, uydu bağlantılı cihazlar ve stratejik avlanma taktikleriyle son yıllarda binlerce çizgili baykuş etkisiz hale getirildi. Elde edilen veriler, bu müdahalenin yapıldığı bölgelerde benekli baykuş popülasyonlarının düşüşünün durdurulduğunu ve hatta bazı çiftlerin eski yuva bölgelerine geri dönmeye başladığını gösteriyor.

Bilimsel gerekçeler ve etik tartışmalar

Bu çaba, ekosistemi ve tehlike altındaki bir türü kurtarmak için “gerekli bir kötülük” olarak bazı doğa koruma grupları tarafından desteklense de, hayvan refahı örgütleri ve bazı kuş koruma dernekleri tarafından sert bir şekilde eleştiriliyor. Hayvan Wellness Action başkanı Wayne Pacelle gibi isimler bu süreci “bir katliam döngüsü” olarak nitelendirirken, saha araştırmacıları başka bir seçenek kalmadığını savunuyor.

Benekli baykuşların korunmasında en umut verici alanlardan biri olan Hoopa Vadisi Kızılderili Rezervasyonu’nda kabile biyoloğu Mark Higley tarafından yürütülen uzun soluklu çalışmalar da bu mücadelenin hayati önemini kanıtlıyor.

13 yıldır süren avlanma kampanyası sayesinde rezervasyondaki benekli baykuş sayısı istikrar kazanmış durumda. Uzmanlar, çizgili baykuşların yalnızca benekli baykuşları değil; kurbağalar, sincaplar, yılanlar ve diğer küçük baykuş türleri (batı cüce baykuşu ve kuzey testere gagalı baykuşu) dahil olmak üzere yüzlerce farklı türü tükettiğini ve ekosistem dengesini kökten sarstığını belirtiyor.

Kaliforniya’nın Mermer Dağları’ndan güneydeki Marin ve San Mateo ilçelerine kadar genişleyen bu operasyonlar, sürdürülebilir finansman ve uzun vadeli kararlılık gerektiren zorlu bir sürecin parçası olarak devam ediyor. Bilim insanları için bu mücadele, bir türün tamamen tarihe karışmasını önlemek adına atılmış kaçınılmaz ve dramatik bir adım anlamı taşıyor.