Avrupa havayolları 2025 yeşil jet yakıtı hedefini aşmış olabilir

Avrupa havayolları, 2025 yılı için belirlenen yüzde 2’lik sürdürülebilir havacılık yakıtı kullanım hedefini muhtemelen aştı.

Reuters’a konuşan bir düzenleyici yetkili ve bir Avrupa Birliği kaynağına göre, yıl sonunda yayımlanacak resmi veriler bu eşiğin geçildiğini doğrulayabilir. Eğer teyit edilirse bu sonuç, Avrupa havacılık sektörünün fosil jet yakıtına bağımlılığı azaltma çabalarında önemli bir dönüm noktası olacak.

Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı’nın başkanı Florian Guillermet, Köln’de Reuters’a verdiği röportajda, “2025’te yüzde 2’ye ulaşacağımıza, hatta bu oranı aşacağımıza inanıyoruz” dedi. EASA, Avrupa’da geçen yıl kullanılan sürdürülebilir havacılık yakıtı oranına ilişkin resmi verileri yaz sonrasına doğru yayımlamayı planlıyor. Reuters’a konuşan ve ismi açıklanmayan üst düzey bir AB yetkilisi de bölgenin “yüzde 2’nin üzerinde” yılı tamamlayacağını söyledi.

Bu oran, bir önceki yıl kaydedilen yaklaşık yüzde 0,6’lık seviyeye göre dikkat çekici bir artış anlamına geliyor. Daha da önemlisi, bu sıçrama, sektörün daha önce defalarca dile getirdiği arz yetersizliği ve yüksek maliyet uyarılarına rağmen gerçekleşmiş görünüyor. Avrupa’daki büyük havayolu gruplarını temsil eden Airlines for Europe, sürdürülebilir havacılık yakıtı arzının sınırlı olduğunu savunarak özellikle sentetik yakıt zorunluluğunun gevşetilmesini istemişti.

Sürdürülebilir havacılık yakıtı hedefi neden önemli?

Avrupa Birliği kurallarına göre, bölgesel havalimanlarında sunulan toplam jet yakıtının yüzde 2’sinin 2025 itibarıyla sürdürülebilir havacılık yakıtı olması gerekiyor. Bu oran 2030’da yüzde 6’ya yükselecek. Ayrıca sentetik sürdürülebilir havacılık yakıtının, yani eSAF’ın, 2030’dan itibaren toplam yakıtın yüzde 1,2’sini oluşturması, 2035’te ise yüzde 5’e çıkması hedefleniyor.

Bu zorunluluk, havacılık sektörünün karbon emisyonlarını azaltma planının merkezinde yer alıyor. Çünkü uçuşlardan kaynaklanan emisyonların kısa vadede tamamen elektrikli ya da hidrojenli çözümlerle ortadan kaldırılması henüz mümkün görünmüyor. Bu nedenle mevcut uçak motorlarında kullanılabilen sürdürülebilir jet yakıtları, geçiş döneminin en önemli araçlarından biri olarak görülüyor.

EASA ve AB kaynakları ne söyledi?

EASA Başkanı Guillermet, geçen hafta AB ulaştırma komiserinin yaptığı açıklamaları yineleyerek bu zorunluluğun geçerli olmaya devam ettiğini vurguladı. Guillermet, “Bu bir zorunluluktur, dolayısıyla yürürlüktedir. Şahsen bunun değişmesi için herhangi bir neden görmüyorum” dedi.

Reuters’a konuşan AB yetkilisi de benzer bir değerlendirme yaptı. Yetkili, zorunlu hedeflere bağlı kalmanın kritik olduğunu belirterek, şimdiye kadar bu yaklaşımın doğru çıktığını savundu. Bu açıklamalar, Avrupa Komisyonu’nun eSAF yükümlülüğünü geri çekme niyetinde olmadığı yönündeki önceki mesajları da güçlendiriyor.

Havayolları neden itiraz ediyor?

Sektör temsilcileri, sürdürülebilir havacılık yakıtının geleneksel jet yakıtına göre hâlâ çok daha pahalı olduğunu ve üretim kapasitesinin talebi karşılamakta zorlandığını savunuyor. Bu nedenle özellikle düşük maliyetli taşıyıcılar, zorunlu kullanım oranlarının bilet fiyatlarını artırabileceği ve rekabet baskısını büyütebileceği görüşünde.

Ancak son veriler, en azından 2025 hedefi açısından arz tarafında beklenenden daha güçlü bir yanıt oluştuğuna işaret ediyor. Bu da Avrupa’daki üretim ve tedarik zincirlerinin düzenleyici baskıya uyum sağlamaya başladığını gösteriyor olabilir. Özellikle petrol fiyatlarının jeopolitik gelişmeler nedeniyle yeniden baskı altında olduğu bir dönemde, alternatif jet yakıtlarına erişim daha stratejik hale geliyor.

2030 hedefleri için tablo ne söylüyor?

2025 eşiğinin aşılması, Avrupa havacılık sektörü için önemli bir sinyal olsa da asıl zorluk önümüzdeki yıllarda başlayacak. Çünkü yüzde 2’lik hedef ile 2030’daki yüzde 6 zorunluluğu arasında ciddi bir fark var. Daha da kritik olan, sentetik yakıtların payını artırmak için yeni yatırım, üretim tesisi ve mali destek mekanizmalarına ihtiyaç duyulması.

Bu nedenle 2025’te olası başarı, tartışmayı bitirmek yerine yeni bir aşamaya taşıyor. Avrupa, sürdürülebilir havacılık yakıtında ilk eşiği geçmiş olabilir; ancak bu ivmenin korunup korunamayacağı, maliyetlerin düşürülmesine ve üretim kapasitesinin hızla büyütülmesine bağlı olacak.