Dünyanın en soğuk, en izole ve en büyük buz kütlesine sahip bölgesi olan Antarktika, kış mevsiminin ortasında küresel ısınmanın tarihteki en sert darbelerinden birini aldı. Güney Yarımküre kış şartlarını yaşarken, beyaz kıtada ölçülen hava sıcaklıkları 15°C’nin üzerine çıkarak tüm kış sıcaklık rekorlarını yerle bir etti.
Bölgede görev yapan bilim insanları, kışın ortasında yaşanan bu benzeri görülmemiş sıcaklık dalgasını “kesinlikle çılgınca” olarak nitelendirirken, iklim krizinin hızı konusundaki endişeler de en üst seviyeye tırmandı.
Normalin 20°C üzerinde: Esperanza Üssü’nde tarihi anomali
Rekor, kıtanın en kuzey ucunda yer alan Arjantin’e ait Esperanza Araştırma Üssü’nde kaydedildi. Trinity Yarımadası’ndaki istasyonda, günlük maksimum sıcaklıkların üç hafta üst üste sıfır derecenin üzerinde seyrettiği uzun süreli bir sıcak hava dalgası yaşandı.
Bilim insanları, 15,4°C’lik bu yüksek sıcaklığın, aynı istasyonda 1998 yılında kırılan bir önceki kış rekorunu tam 2°C birden aşmış olduğunu belirtti. Groningen Üniversitesi’nden İklim Profesörü Raúl Cordero, durumu şu sözlerle özetledi:
“Bu kesinlikle çılgınca bir durum. Yılın bu zamanı için mevsim normallerinin yaklaşık 20°C üzerindeyiz. Bu çok büyük ve korkutucu bir anormallik.”
Tavsiye Edilen Haberler
Antarktika Yarımadası’nın büyük bir bölümünde, kuzeyden esen alışılmadık derecede güçlü sıcak rüzgarlar etkili oldu. Cordero’nun aktardığı bilgilere göre, Şili’ye ait Boonen Rivera hava istasyonunda da sıcaklıklar 13°C’ye kadar yaklaştı.
Beyaz manzara renk değiştirdi: Karlar eridi, yağmur başladı
Sıcak dalgasının fiziki etkileri, Esperanza’ya 160 kilometre mesafedeki King George Adası’nda dehşet verici manzaralara yol açtı. Adada sıcaklığın 4,6°C’ye ulaşmasıyla birlikte, normalde metrelerce kar ve buzla kaplı olması gereken coğrafya tamamen eriyerek kahverengi, gri ve yeşil toprak/liken rengine büründü.
Şilili buzulbilimci Luis Muñoz, kış ortasındaki erime şokunu şu sözlerle aktardı:
“Geçen hafta sonu çok garipti. Buradaki sıcaklıklar o kadar yükseldi ki dışarıdaki her şey bir anda eridi. Normalde yılın bu zamanında yerde en az 20 santimetre kar ve çok yoğun bir buz tabakası olması gerekiyordu.”
Buzulbilimci Muñoz ve meslektaşı Natalia Mestre, yakınlardaki Collins Buzulu’nun 500 metrelik zirvesine tırmandıklarında daha da büyük bir şokla karşılaştı: Kışın ortasında buzulun üzerine kar yerine doğrudan yağmur yağıyordu. Uzmanlar, buzulun kar biriktirmesi gereken bir dönemde doğrudan sıvı yağışa ve erimeye maruz kalmasının, buz kütlesinin sağlığı açısından çok ağır bir yıkım olduğunu belirtiyor.
Küresel deniz seviyelerini 4 metre yükseltecek kritik eşik
Antarktika, bir yandan doğrudan kaynak arama faaliyetleri ve turizm yoluyla insan baskısı altında ezilirken; diğer yandan insanlığın fosil yakıt ısrarıyla atmosfere saldığı sera gazlarının kurbanı oluyor.
İklim bilimciler, kıtanın en büyük ve en hassas iki buzulu olan Thwaites (Kıyamet Günü Buzulu) ve Pine Island buzullarının, küresel deniz seviyelerini tam 4 metre yükseltebilecek geri döndürülemez bir kırılma (kritik) noktasına yaklaştığını, hatta bu sınırı geçmiş olabileceğini vurguluyor. Ayrıca Antarktika’daki bu devasa erime sularının, okyanus akıntılarını tatlı suyla boğarak “küresel okyanus dolaşımını” yavaşlattığı da kesin olarak kanıtlanmış durumda.
Profesör Raúl Cordero, tek bir kış mevsiminde yaşanan bu ekstrem sıcak hava dalgasının deniz seviyelerinde ani ve devasa bir fark yaratmayacağını ancak uzun vadeli eğilimin vahametini gösterdiğini söylüyor. 1980’lerden bu yana sıklığı sürekli artan bu güçlü batı rüzgarları ve sıcak hava dalgaları, iklim değişikliğinin Antarktika’yı sanılandan çok daha hızlı bir şekilde geri dönülemez bir yıkıma doğru sürüklediğini açıkça kanıtlıyor.
