İngiltere’de bir hastane servisinin ve son bir yılda üç okulun çatısında çıkan yangınların ardından güneş panellerinin güvenliği yeniden tartışma konusu oldu.
Uzmanlar, münferit olayların endişe yarattığını kabul ederken, Avrupa genelindeki verilerin güneş paneli sistemlerinin doğru kurulum ve düzenli bakım yapıldığında düşük yangın riski taşıdığını ortaya koyduğunu belirtiyor.
İngiltere’deki yangınlar güneş panellerini yeniden gündeme taşıdı
İngiltere’nin Kuzey Yorkshire bölgesindeki Malton Hastanesi’ne bağlı Springwood ruh sağlığı servisinde 8 Temmuz’da çıkan yangın, güneş enerjisi sistemlerinin güvenliğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Yerel itfaiye ekipleri olay yerine ulaştıklarında binanın tamamen alevler içinde olduğunu bildirirken, serviste bulunan 15 hasta güvenli şekilde tahliye edildi ve olayda yaralanan olmadı. İlk değerlendirmelerde yangının muhtemel nedeninin çatıdaki güneş panelleri olduğu belirtilirken, nihai soruşturma raporunun önümüzdeki haftalarda tamamlanması bekleniyor.
Bu olay, son 12 ay içerisinde İngiltere’deki üç farklı ilkokulda yaşanan ve güneş paneli sistemleriyle ilişkilendirilen yangınların ardından meydana geldi. Gelişmeler üzerine Suffolk Kontluk Konseyi, tedbir amacıyla yaklaşık 80 okuldaki güneş panellerini geçici olarak devre dışı bıraktı.
Tavsiye Edilen Haberler
Bununla birlikte yetkililer, söz konusu yangınların ortak bir üretim hatasından değil, birbirinden farklı teknik nedenlerden kaynaklandığını değerlendiriyor.
Avrupa’da güneş paneli kaynaklı yangınlar gerçekten artıyor mu?
Son yıllarda Avrupa genelinde güneş enerjisi yatırımlarındaki hızlı büyüme, bu sistemlerle ilişkilendirilen yangın vakalarının da daha görünür hâle gelmesine neden oldu. Ancak uzmanlara göre artan haber sayısı, riskin aynı oranda yükseldiği anlamına gelmiyor.
Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği’nde 2024 yılında tüketilen elektriğin yüzde 47,5’i yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılandı. Bunun yüzde 23,4’lük bölümünü ise güneş fotovoltaik (FV) sistemleri oluşturdu. Kurulu güçteki bu hızlı artış, doğal olarak daha fazla sistemin devreye girmesi ve buna bağlı olarak münferit arızaların da daha fazla görünür olmasına yol açtı.
Hollanda araştırma kuruluşu TNO’nun verileri, 2015-2018 döneminde güneş paneli bulunan binalarda yalnızca 27 yangın kaydedildiğini ortaya koyuyor. Aynı dönemde yüz binlerce yeni sistemin kurulmuş olması dikkate alındığında, yangın oranı güneş panelli konutların yüzde 0,014’ünün altında kaldı.
Benzer şekilde Almanya’daki Fraunhofer Güneş Enerjisi Sistemleri Enstitüsü’nün araştırmasına göre, 1993-2013 yılları arasında kurulan fotovoltaik sistemlerin yalnızca yüzde 0,006’sı büyük hasara yol açan yangınlarla ilişkilendirildi. 2013 yılında ülkedeki yaklaşık 1,3 milyon güneş paneli kurulumundan sadece 350’si yangın vakalarıyla bağlantılı bulunurken, bunların 120’sinde yangının doğrudan nedeni sistemlerin kendisi olarak belirlendi.
Araştırmalar riskin düşük olduğunu ortaya koyuyor
Science Direct dergisinde yayımlanan ve dört Avrupa ülkesini kapsayan güncel bir araştırma da benzer sonuçlara işaret ediyor.
Çalışmaya göre, 100 bin güneş paneli kurulumu başına yangın vakası sayısı Birleşik Krallık, İtalya ve İsveç’te yaklaşık 5 ila 22 arasında değişirken, Slovenya’da bu sayı 75’e ulaşıyor. Araştırmacılar, ülkeler arasındaki farklılığın büyük ölçüde veri toplama yöntemleri ve raporlama kriterlerinden kaynaklandığını belirtiyor.
Araştırmada incelenen olayların yaklaşık yüzde 68’inde yangının yalnızca güneş paneli ekipmanıyla sınırlı kaldığı tespit edildi. Vakaların yüzde 24’ünde yangın çatı gibi bitişik yapı elemanlarına zarar verirken, sadece yüzde 5’inde ciddi ölçüde yayıldığı görüldü. Binaların tamamen kullanılamaz hâle geldiği olaylar ise tüm vakaların yalnızca yüzde 3’ünü oluşturdu.
Yangınların temel nedeni teknoloji değil, kurulum hataları
Avrupa Komisyonu, güneş paneli sistemlerinin birçok ev tipi elektrikli cihaza kıyasla oldukça düşük yangın riski taşıdığını vurguluyor.
Komisyona göre meydana gelen yangınların büyük bölümü, güneş paneli teknolojisinin kendisinden değil; hatalı montaj, standartlara uygun olmayan ekipman kullanımı veya zamanında bakım yapılmamasından kaynaklanıyor.
Bu nedenle Avrupa Birliği genelinde ister yerli üretim ister ithal olsun tüm güneş panellerinin belirli teknik güvenlik standartlarını karşılaması zorunlu tutuluyor. Ayrıca Yenilenebilir Enerji Direktifi kapsamında üye ülkelerin, güneş enerjisi sistemlerini kuran ve tasarlayan kişiler için sertifikasyon programları oluşturması gerekiyor. Böylece kurulumların yetkin kişiler tarafından gerçekleştirilmesi ve güvenlik standartlarının korunması hedefleniyor.
Uzmanlar düzenli bakımın önemine dikkat çekiyor
Uzmanlara göre güneş paneli sistemlerinde yangın riskini en aza indirmenin yolu, kurulum aşamasından başlayarak düzenli bakım süreçlerinin aksatılmamasından geçiyor.
Yetkisiz kişiler tarafından yapılan montajlar, uygun olmayan elektrik bağlantıları ve yıllar içinde oluşabilecek kablo veya bağlantı noktası arızaları risk oluşturabiliyor. Bu nedenle sistemlerin yalnızca sertifikalı uzmanlar tarafından kurulması, inverterlerin yanmaz yüzeylere monte edilmesi ve belirli aralıklarla profesyonel denetimden geçirilmesi öneriliyor.
Şiddetli rüzgâr, fırtına veya dolu gibi aşırı hava olaylarının ardından panellerin fiziksel durumunun kontrol edilmesi de olası hasarların erken tespit edilmesini sağlayabiliyor.
Avrupa’da güneş enerjisi yatırımları hızla büyümeye devam ederken, mevcut araştırmalar güneş paneli kaynaklı yangınların istisnai vakalar olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, güvenlik standartlarına uygun kurulum ve düzenli bakım uygulandığında fotovoltaik sistemlerin güvenilir enerji üretim teknolojileri arasında yer almaya devam ettiğini vurguluyor.
