Okyanuslarda rekor düzeyde sıcaklık: Felaketleri tetikliyor

Yayın: 1 Mart 2025 10:56
Güncelleme: 1 Mart 2025 10:56

Dünya okyanuslarında, 2023 ve 2024’te önceki yıllara kıyasla üç buçuk kat daha fazla deniz sıcak hava dalgası yaşandı. Nature Climate Change dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, okyanus sıcaklıklarının sürekli artışı, can kayıplarına, milyarlarca dolarlık fırtına hasarına, ticari balıkçılık kayıplarına ve küresel mercan beyazlamasına neden oluyor.

Deniz sıcak hava dalgaları, normalden uzun süren yüksek sıcaklık dönemleri olarak tanımlanıyor. İngiltere Deniz Biyolojisi Derneği’nden Kathryn Smith, “Deniz ekosistemleri, bu sıcak hava dalgalarından ne kadar sık etkilenirse toparlanmaları da o kadar zorlaşıyor” dedi.

El Niño ve iklim değişikliği etkisi

Araştırmacılara göre, insan kaynaklı iklim değişikliği, El Niño koşullarıyla birleşerek okyanusların yaklaşık %10’unun 2023-2024 döneminde rekor sıcaklıklara ulaşmasına sebep oldu.

Çevre Bülteni

Doğanın Hikâyesine Ortak Ol

Her hafta iklim krizi, çevre kirliliği, doğa koruma ve sürdürülebilirlikle ilgili en önemli haberleri al.

×

Şiddetlenen fırtınalar ve ekonomik kayıplar

Yükselen okyanus sıcaklıkları, buharlaşmayı hızlandırarak fırtınaların şiddetini artırıyor. Şubat 2023’te Yeni Zelanda’yı vuran Gabrielle Kasırgası, 11 kişinin ölümüne ve 14,5 milyar Yeni Zelanda doları (yaklaşık 6,5 milyar sterlin) zarara neden oldu.

Smith, “Deniz sıcak hava dalgalarının karadaki fırtınaları ne kadar şiddetlendirdiği ve bu durumdan etkilenen insan sayısının ne kadar yüksek olduğu bizi şaşırttı” dedi.

Deniz canlıları üzerindeki yıkıcı etkiler

Okyanus sıcaklıklarının artışı, deniz ekosistemlerini derinden sarsıyor. Balinalar ve yunuslar, avlarını takip ederken kıyıya yaklaşarak karaya oturma risklerini artırıyor. Akdeniz yelpaze midyeleri, ısınan suların hastalık riskini artırması nedeniyle kitlesel ölümlerle karşı karşıya.

Koruma çabaları yetersiz kalıyor

İnsan müdahalesi, bazı türleri korumaya yardımcı olsa da sınırlı kaynaklar, kuruluşlar arası bağlantısızlık ve yetersiz iletişim, zararın büyümesini engellemede yetersiz kalıyor.

Başarılı koruma çabaları arasında:

  • Florida’da mercan ve deniz salyangozlarının daha soğuk ve derin sulara taşınması
  • Nesli tükenmekte olan Tazmanya kırmızı el balıklarının akvaryumlarda koruma altına alınması
  • Karayipler ve Meksika’da genetik çeşitliliği artıran mercan kolonisi projeleri

Ticari balıkçılığa darbe

Genç bir kraliçe deniz salyangozu. ABD’deki bilim insanları, ısınan okyanustan korumak için yumuşakçaların bir kısmını daha soğuk sulara taşıdı. Fotoğraf: Jennifer Doerr/NOAA SEFSC Galveston

Artan sıcaklıklar, ticari balıkçılık sektöründe ciddi kayıplara neden oluyor. Peru’da hamsi avı, balıkların normal yaşam alanlarının dışına çıkmasıyla büyük zarar gördü ve bu 1,4 milyar dolarlık kayıpla sonuçlandı.

İklim krizine karşı acil eylem çağrısı

Deniz sıcak hava dalgalarının ve yol açtığı hasarın artmaya devam edeceğini belirten Smith, “Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye geçiş sağlanana kadar bu kriz sürecek” dedi.

Fotoğraf: Pixabay

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top