deniz yaşamı

İklim Değişikliği

Eriyen bir buzul dünya genelinde on milyonları nasıl etkileyebilir? Thwaites senaryosunda 60 cm deniz seviyesi artışı

Antarktika’daki Thwaites Buzulu (Batı Antarktika’nın “kıyamet buzulu” olarak da bilinir) üzerine yürütülen son keşif ve New York Times analizine göre, buzulun parçalanması önümüzdeki birkaç on yıl içinde küresel deniz seviyesinde yaklaşık 60 santimetrelik artışa yol açabilir. Bu artış, Asya’daki mega kentlerden ABD’nin doğu kıyısına kadar dünya genelinde on milyonlarca insanı, kritik altyapıyı ve trilyonlarca dolarlık […]

Sürdürülebilirlik

Deniz çayırlarını korumak için yeni eko-bağlama sistemleri Atina açıklarında testte

Akdeniz’in en kritik ancak en hassas deniz ekosistemlerinden biri olan Posidonia oceanica çayırlarını tekne çapalarından korumak üzere tasarlanan ekolojik demirleme (eko‑bağlama) sistemleri, Atina yakınlarındaki Porto Rafti’de kuruluyor. Yoğun yat trafiğiyle bilinen limanda dalgıçlar, geleneksel çapaların deniz tabanında sürüklenmesiyle oluşan hasarı azaltmak için yeni sistemi sahaya indiriyor. Girişim, Akdeniz sularının sağlığı ve iklimle mücadelede kilit rol

İklim Değişikliği

Araştırma: Küresel deniz seviyeleri “yetersiz modelleme” nedeniyle sistematik olarak hafife alındı

Yeni bir çalışma, dünya genelinde kıyı deniz seviyelerinin yaygın jeodezik referanslara dayalı hatalı modelleme yüzünden olduğundan düşük tahmin edildiğini ortaya koydu. Bulgulara göre küresel ölçekte deniz seviyesi ortalama yaklaşık 30 cm daha yüksek; Güneydoğu Asya ve Hint‑Pasifik gibi küresel güney odaklarında ise bu fark 100–150 cm’ye kadar çıkabiliyor. Bu sonuç, küresel ısınmanın sahil yerleşimleri üzerindeki

Sürdürülebilirlik

Garanti BBVA ve TURMEPA “Mavi Nefes Projesi” ile deniz çayırlarını koruyor

Garanti BBVA ve DenizTemiz Derneği (TURMEPA) tarafından, 1 Mart Dünya Deniz Çayırları Günü dolayısıyla Mavi Nefes Projesi kapsamında deniz çayırlarının korunmasına yönelik gerçekleştirilen çalışmalar paylaşıldı. Bankadan yapılan açıklamaya göre, denizlerin oksijen üretiminde, karbon tutumunda ve biyolojik çeşitliliğin devamlılığında kritik rol üstlenen deniz çayırları, Mavi Nefes Projesi’nin ana odak alanlarından birini oluşturuyor. Söz konusu bitki odağında

Çevre Kirliliği

ABD Ordusu Mühendisler Birliği’nin projesi, Florida’nın son canlı mercan sığınaklarından birini tehdit ediyor

Florida kıyılarındaki son gelişen mercan resiflerinden birinin hemen açıklarında planlanan tarama ve derinleştirme projesi, bilim insanlarına göre ABD anakarasında şimdiye dek izin verilmiş en büyük resif etkisine yol açabilir. ABD Ordusu Mühendisler Birliği’nin (USACE) Port Everglades’e giden nakliye kanalını derinleştirip genişletme planı; dibi karıştırarak tortu bulutları yaratma, resif hattını parçalama ve çevredeki mercanları “boğma” riski

Sürdürülebilirlik

Avrupa Okyanus Günleri başlıyor! Okyanus Yasası masada

Kıyı bölgelerde yaşayan toplulukların temsilcileri, siyasetçiler, bilim insanları ve sektör temsilcileri bu hafta Brüksel’de düzenlenecek Avrupa Okyanus Günleri kapsamında bir araya geliyor. 2-6 Mart 2026 tarihleri arasında yapılacak etkinlikte, deniz çevresine ilişkin yeni ve kapsamlı bir mevzuat hazırlığı olan ‘Okyanus Yasası’ tartışmaların merkezinde olacak. Brüksel’deki haftalık zirvede asıl soru, Avrupa Birliği’nin “Okyanus Paktı”ndan bağlayıcı bir

360°

Amatör bilim insanlarından Büyük Set Resifi’nde dev mercan keşfi

Amatör bilim insanları, Great Barrier Reef’te şimdiye kadar belgelenmiş en büyük mercan kolonilerinden birini keşfettiklerine inanıyor. Cairns kıyılarından birkaç saat açıkta bulunan sularda tespit edilen devasa yapı, hem boyutları hem de nadirliğiyle bilim dünyasında heyecan yarattı. Keşfedilen mercanın maksimum uzunluğu yaklaşık 111 metre, tahmini yüzey alanı ise 3.973 metrekare olarak ölçüldü. Bu büyüklük, yaklaşık yarım

Sürdürülebilirlik

Prof. Dr. Mustafa Sarı’dan Marmara’da denizkestanesi avcılığına tepki: “Karar derhal geri çekilmeli”

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, Marmara Denizi’nde 13 Şubat–15 Nisan 2026 tarihleri arasında denizkestanesi avcılığının serbest bırakılmasına tepki göstererek kararın bilimsel temelden yoksun olduğunu ve derhal geri çekilmesi gerektiğini söyledi. Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’nün 13 Şubat’ta aldığı kararla Marmara Denizi denizkestanesi avcılığına açıldı. Kararın,

Sürdürülebilirlik

Mercan resifleri neden önemli? Sadece doğal harika değil, aynı zamanda ekonomik güç unsuru

Mercan resifleri çoğu zaman “sualtı yağmur ormanları”, “biyoçeşitlilik hazineleri” ya da “canlı ekosistemler” olarak tanımlanır. Bu ifadeler doğru olsa da eksiktir. Mercan resiflerinin gerçek önemini kavrayabilmek için onları yalnızca çevresel varlıklar olarak değil, topluma ölçülebilir ekonomik değer üreten doğal sermaye unsurları olarak değerlendirmek gerekir. Doğal sermaye kavramı; ormanlar, balıkçılık alanları, nehirler, biyolojik çeşitlilik ve toprak

Canlı Hayat

Arjantin açıklarında nadir görülen dev hayalet denizanası görüntülendi

Arjantin açıklarında yapılan bir dalış sırasında bilim insanları, yaklaşık bir asır önce keşfedilen ve o zamandan bu yana nadiren görülen dev hayalet denizanasını ve ona eşlik eden balıkları belgeledi. Aralık ayının sonlarında, araştırmacılar Atlantik Okyanusu’nda Arjantin açıklarında uzaktan kumandalı bir araçla dalış yaparken, yaklaşık 240 metre derinlikte kontrol odası sessizliğe büründü. Ekranlarda beliren görüntü sıradan

Exotic fishes coral reef
Sürdürülebilirlik

Gıda güvensizliğine karşı gizli silah: Okyanuslardaki mercan resifleri

Mercan resifleri, küresel açlıkla mücadelede ve dünya genelinde beslenmeyi iyileştirmede kilit bir rol oynayabilir. UNICEF verilerine göre, 2024’te yaklaşık 2,3 milyar kişi orta ya da şiddetli gıda güvencesizliği yaşadı; bu, 2019’a göre 336 milyon daha fazla. Aynı zamanda, aşırı avlanma pek çok resif balığı popülasyonunu azalttı; iklim kaynaklı ısınma ise “emsali görülmemiş” mercan ölümleri tetikledi.

Sürdürülebilirlik

Bezos Earth Fund’dan okyanuslara kritik destek: 24.5 milyon dolarlık fonla ‘sınır ötesi deniz biyosferi’ kuruluyor

Jeff Bezos’un kurduğu ve dünyanın en büyük iklim hayırseverlik kuruluşu olarak bilinen Bezos Earth Fund, küresel deniz koruma çabalarına devasa bir katkı sağladı. Kuruluş, Pasifik Okyanusu’nun doğu kıyısında yer alan ve türlerin göç yolları için hayati öneme sahip kıyı ekosistemlerini koruma altına almak amacıyla toplam 24.5 milyon dolarlık bir hibe paketini devreye soktu. Bu finansal

Canlı Hayat

60.000’den fazla Afrika pengueni açlıktan öldü! Sardalya stokları çöküyor

Güney Afrika açıklarında yaşayan 60 binden fazla Afrika pengueninin, temel besin kaynağı olan sardalya stoklarının çökmesi nedeniyle açlıktan öldüğü bilimsel bir çalışmayla ortaya çıkarıldı. Dassen Adası ve Robben Adası‘ndaki penguen kolonilerinin yüzde 95’inden fazlası, 2004 ile 2012 yılları arasında yok oldu. Ostrich: Journal of African Ornithology dergisinde yayımlanan makale, iklim krizi ve aşırı avlanmanın tetiklediği

Canlı Hayat

Okyanusun ‘hayaletleri’ ilk kez kanlı canlı görüntülendi: Bilim dünyasını sarsan ginkgo dişli balina keşfi

Bilim dünyası, uzayın derinlikleri hakkında okyanuslarımızın dibinden daha fazla bilgiye sahip olduğumuz gerçeğini sık sık dile getirir. Yüzlerce yıldır denizcilerin efsanelerine konu olan, ancak varlıkları sadece kıyıya vuran cansız bedenleriyle bilinen “okyanus hayaletleri” sonunda ete kemiğe büründü. Meksika açıklarında gerçekleşen tarihi bir keşif, deniz biyolojisi kitaplarını yeniden yazdıracak nitelikte. Peki, yıllardır “gizemli” olarak nitelendirilen bu

Canlı Hayat

Güney Okyanusu’nun derinliklerinde korkunç keşif: Etçil ‘ölüm topu’ süngeri de dahil 30 yeni tür bulundu

Bilim insanları, gezegenin en az keşfedilmiş bölgelerinden biri olan Güney Okyanusu’nun derinliklerinde, volkanik kalderalar ve derin deniz çukurları çevresindeki habitatlarda yaptıkları keşif gezisinde, aralarında etçil bir “ölüm topu” süngerinin de bulunduğu 30’dan fazla daha önce bilinmeyen yeni tür keşfettiler. Bu şaşırtıcı biyoçeşitlilik bulgusu, araştırmacıların Montagu ve Saunders adaları ile Güney Sandviç çukuru gibi ücra bölgelerden

Sürdürülebilirlik

2 milyon sterlinlik dev proje: Yapay zeka ile hassas derin deniz yaşam alanları haritalanacak

Gezegenimizin en az keşfedilmiş ve en hassas ekosistemlerinden biri olan derin denizler, Yapay Zekâ’nın (YZ) gücüyle haritalanıyor. 2 milyon sterlinlik önemli bir yatırımla başlatılan “Derin Vizyon” adlı proje, Atlantik’teki soğuk su mercan resifleri ve sünger alanları gibi hassas yaşam alanlarını inceleyecek. Plymouth Deniz Laboratuvarı ve Plymouth Üniversitesi tarafından yürütülen bu çığır açan çalışmanın temel amacı,

İklim Değişikliği

Akdeniz’de deniz yaşamı tehlikede: Aşırı sıcak hava dalgası endişe yaratıyor

Akdeniz’de son dönemde etkili olan şiddetli sıcak hava dalgası, deniz canlıları ve ekosistemleri için büyük bir endişe kaynağı haline geldi. İnsan kaynaklı iklim krizi, deniz sıcak hava dalgalarının hem daha yoğun hem de daha uzun süreli olmasına neden oluyor. Haziran sonundan bu yana, özellikle Mallorca açıklarındaki deniz yüzey sıcaklıkları sıklıkla 30 santigrat dereceyi aşıyor. Portekiz

Canlı Hayat

Manta Adam: İnsan ile dev deniz canlısı arasındaki sıradışı dostluk belgesel oluyor

Baja California’nın 500 km güneyinde yer alan antik volkanik Revillagigedo Takımadaları, balina köpekbalıkları ve taraklı çekiçbaşlılar gibi büyük pelajik türlerin yaşam alanı. Ancak bu derin sularda yıllar önce unutulmaz bir bağ kuruldu: Terry Kennedy adındaki Amerikalı bir denizci ile altı metre genişliğindeki bir Pasifik manta vatozu, yani Willy arasında. ❝Altıma baktım, Willy yükseliyordu❞ 1988 yılının

Sürdürülebilirlik

Kasırgalar okyanusun derin katmanlarını harekete geçiriyor: Besin patlaması ve oksijen riski bir arada

Meksika açıklarında yapılan bir keşif gezisinde araştırmacılar, kasırgaların deniz ekosistemi üzerindeki çarpıcı etkilerini ortaya koydu. 4. kategori Bud Kasırgası’nın ardından toplanan veriler, fırtınaların yalnızca yıkıcı etkiler değil, aynı zamanda besin yönünden zengin soğuk suyun yüzeye çıkmasını sağladığını gösterdi.

Canlı Hayat

Kuşadası’nda nesli tehlike altında olan Akdeniz foku görüntülendi

Aydın’ın Kuşadası ilçesinde, nesli tehlike altında olan Akdeniz foku (monachus monachus), sualtı kamerasıyla görüntülendi. Kemerönü mevkinde dalış yapan Sualtı Araştırmaları Derneği’ne (SAD) bağlı Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) dalgıcı Selçuk Arı, tesadüfen sualtı kamerasıyla bir Akdeniz foku görüntüledi. Görüntülerde, Akdeniz fokunun denizin altında yüzdüğü ve beslenmek için balık aradığı anlar yer aldı. Akdeniz fokunun dünyadaki

360°

AB, koruma altındaki alanlarda dip trolü avcılığı konusunda yeni bir yasal işlemle karşı karşıya

AB liderleri, deniz koruma alanlarında (MPA) dip trolü gibi yaygın yıkıcı balıkçılık uygulamaları konusunda yeni bir yasal şikayetle karşı karşıya. Konunun arkasındaki avukatlar, bu faaliyete izin vermeye devam etmenin bloğun temel doğa yasalarına aykırı olduğunu ve okyanus ile insanları ciddi tehlikeye attığını söylüyor. Dip trolü, balık yakalamak için deniz tabanında – bazıları bir Boeing 747

İklim Değişikliği

2025’te mercanlar alarm veriyor: Beyazlama rekor seviyeye ulaştı

Bilim insanları, 2024’te kaydedilen rekor sıcaklıkların ardından, dünya genelindeki mercan resiflerinin beşte dördünden fazlasının, okyanus sıcaklıklarının neden olduğu yıkıcı kitlesel beyazlama olayından etkilendiğini açıkladı. Bir zamanlar canlı renklerle süslenen resifler, bugün hayalet gibi soluk renklere bürünmüş durumda. Mercan beyazlaması, su sıcaklığındaki anormallikler nedeniyle mercanların, dokularında simbiyotik olarak yaşayan renkli algleri dışarı atmasıyla meydana geliyor. Bu

Eko-Sözlük

Felaket Balığı Nedir? Efsaneler, Gerçekler ve Bilimsel Yorumlar

Felaket balığı nedir, gerçekten depremin habercisi mi? Oarfish (şerit balığı) hakkında kültürel inanışlar, bilimsel açıklamalar ve efsanelerin detaylı analizi bu yazıda. Felaket Balığı Tanımı ve Kökeni Felaket balığı, halk arasında genellikle doğaüstü olayların ve büyük depremlerin habercisi olarak görülen gizemli bir deniz canlısını tanımlamak için kullanılan bir ifadedir. Aslında bu isim, “oarfish” yani Türkçesiyle şerit

Scroll to Top
×