“Kıyamet Buzulu” sanılandan hızlı eriyor: 150 metrelik duvar denizleri kurtarabilir mi?

Bilim insanları, küresel deniz seviyesi artışı tehdidinin merkezinde yer alan Thwaites Buzulu (Kıyamet Buzulu) için dikkat çekici ve tartışmalı bir öneri ortaya koydu. Uluslararası bir bilim insanı, mühendis ve politika uzmanı grubu, Batı Antarktika’daki buzul boyunca dev bir denizaltı duvarı (perde) inşa edilmesini öngören iddialı bir plan açıkladı.

Batı Antarktika Buz Örtüsü üzerinde yer alan ve yaklaşık 192 bin kilometrekarelik alanıyla Büyük Britanya büyüklüğüne yaklaşan Thwaites Buzulu, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle benzeri görülmemiş bir hızla eriyor. Bilim insanlarına göre buzul, şu anda küresel deniz seviyesi yükselişinin yaklaşık yüzde 4’ünden sorumlu.

Eğer Thwaites tamamen çökerse, deniz seviyesinin yaklaşık 65 santimetre yükselmesi bekleniyor. Uzmanlara göre deniz seviyesindeki her 1 santimetrelik artış, dünya genelinde yaklaşık 6 milyon insanı kıyı taşkını riskiyle karşı karşıya bırakıyor.

Deniz tabanına sabitlenecek dev perde

Önerilen projede, deniz tabanına sabitlenecek fiziksel bariyerler sayesinde, buz raflarının altına sızan sıcak okyanus sularının buzu alttan eritmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Projeyi savunan bilim insanları, sera gazı azaltımının tek başına buzulun istikrarını korumaya yetmeyebileceğini vurguluyor.

Cambridge Üniversitesi, Chicago Üniversitesi, Alfred Wegener Enstitüsü, New York Üniversitesi, Dartmouth College, NIVA, Aker Solutions ve Lapland Üniversitesi Arktik Merkezi’nden araştırmacıların yer aldığı ekip, yaklaşık 152 metre yüksekliğinde ve 80 kilometre uzunluğunda bir perde tasarımı üzerinde çalışıyor.

Planın hayata geçirilmesi halinde, uygulamanın yıllar sürebileceği belirtiliyor.

Üç yıllık araştırma programı ve bağış kampanyası

Ekip, perde ve demirleme sistemlerinin tasarımı, kullanılacak malzemelerin belirlenmesi ve sıcak okyanus akıntılarını gerçekten engelleyip engelleyemeyeceğinin test edilmesi için üç yıllık bir araştırma programı hazırladı.

Bu kapsamda, Thwaites Buzulu’ndan demirleme verileri toplanmaya başlandı. Projenin ilk aşaması için 10 milyon dolarlık (yaklaşık 8,4 milyon avro) bir bağış kampanyası yürütülüyor.

Denizaltı Perdesi Projesi’nin açıklamasında, Norveç’teki bir fiyort bölgesinde konuşlandırılacak prototiplerin mühendislik ve bilimsel testlerinin yapılacağı, aynı zamanda Arktik’in yerli toplulukları ve iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelerle temasların sürdürüleceği belirtildi.

Kıyamet Buzulu’nda ilk sıcak su sondajı

Öte yandan İngiltere ve Güney Kore’den araştırmacılar, Thwaites Buzulu’nun şimdiye kadar en az incelenmiş ve ulaşılması en zor bölgelerinden birine ulaştı. Bilim insanları, sıcak okyanus sularının buzu alttan nasıl erittiğini doğrudan gözlemlemek amacıyla sıcak su matkabı kullanarak buz tabakasına sondaj yapıyor.

İki hafta sürecek çalışmalarda, buzun altına yerleştirilecek ölçüm cihazları sayesinde ilk kez gerçek zamanlı veriler elde edilecek. Bu cihazlar, Iridium uyduları aracılığıyla en az bir yıl boyunca günlük veri gönderecek.

İngiliz Antarktika Araştırma Kurumu’ndan fiziksel okyanus bilimci Dr. Peter Davis, çalışmanın önemini şu sözlerle anlattı:

“Bu, gezegendeki en istikrarsız ve en önemli buzullardan biri. Nihayet, en kritik noktada neler olup bittiğini doğrudan gözlemleyebiliyoruz. Yüzeyin yaklaşık bin metre altında, sıcak okyanus suyunun buz üzerinde yarattığı etkileri neredeyse gerçek zamanlı izleyeceğiz.”

Bilim insanları, elde edilecek verilerin deniz seviyelerinin ne kadar hızlı yükselebileceğini anlamada kritik rol oynayacağını vurguluyor.