canlı

Canlı Hayat

‘Galaksi’ kurbağalarının sönüşü: Fotoğrafçı istilası büyülü türü yok etti mi?

Hindistan’ın Kerala eyaletindeki gür yağmur ormanlarında yaşayan ve vücudundaki parıltılarla adeta bir yıldız kümesini andıran “Galaksi Kurbağaları” (Melanobatrachus indicus), insan bencilliğinin son kurbanı oldu. Nesli tehlike altında olan bu parmak ucu büyüklüğündeki canlıların, yaşam alanlarına izinsiz giren doğa fotoğrafçıları tarafından mikrohabitatlarının tahrip edilmesi sonucu bölgeden yok oldukları bildirildi. Londra Zooloji Derneği (ZSL) araştırmacısı Rajkumar K […]

Canlı Hayat

Patagonya’da ezber bozan av: Pumalar artık penguen peşinde!

Güney denizlerinin uçamayan sakinleri penguenler, tarih boyunca denizde foklar ve katil balinalarla (orkalar) mücadele ederken, karayı her zaman güvenli bir sığınak olarak gördü. Ancak Arjantin’in Patagonya bölgesinden gelen yeni bilimsel veriler, bu güvenli limanın artık bir av sahasına dönüştüğünü kanıtlıyor. Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayınlanan çığır açıcı araştırma, karasal bir avcı olan

Canlı Hayat

Kuşadası Körfezi’nde acı kayıp: Bir haftada 3 koruma altındaki deniz kaplumbağası ölü bulundu

Aydın’ın turistik incisi Kuşadası ilçesi, son bir hafta içinde üç deniz kaplumbağasına mezar oldu. Ölü bulunan bireylerden birinin nesli tehlike altındaki genç bir yeşil deniz kaplumbağası (juvenil Chelonia mydas), diğer ikisinin ise iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) olduğu belirlendi. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, yapılan ilk incelemelerde kesici veya delici

Canlı Hayat

İtalya’da boz ayılar insanlarla yakın etkileşim sonucu evrimleşti

İtalya’da köylere yakın yaşayan ayıların daha küçük ve daha az saldırgan olacak şekilde evrimleştiğini yeni bir çalışma ortaya koydu. Molecular Biology and Evolution dergisinde yayımlanan makale, yalnızca İtalya’nın orta kesimlerinde küçük ve izole bir popülasyon olarak var olan Apenin boz ayısını inceledi. Yaklaşık 2000 ila 3000 yıl önce, insanlarla etkileşimlerinin sonucu olarak bu popülasyon diğer

Canlı Hayat

Somon avında beklenmedik ortaklık: Katil balinalar ve yunuslar iş birliği yapıyor

Deniz yaşamı üzerine yapılan yeni bir araştırma, Britanya Kolombiyası kıyılarında daha önce hiç görülmemiş bir etkileşimi ortaya çıkardı: Katil balinalar (orkalar) ve Pasifik beyaz yan yunusları, somon avlamak için iş birliği yapıyordu. Perşembe günü Scientific Reports dergisinde yayınlanan bu çalışma, iki yırtıcı hayvan arasındaki ilişkilerin sadece tesadüfi karşılaşmalar olmadığını, bilinçli bir iş birliğine dayandığını gösteriyordu.

Canlı Hayat

Krizde hızlanan evrim: Kutup ayıları, DNA’larındaki ‘sıçrayan genler’ sayesinde ısınmaya uyum sağlamaya çalışıyor

Küresel ısınmanın en sembolik kurbanlarından olan kutup ayıları, eriyen buzlu yaşam alanları nedeniyle 2050 yılına kadar üçte ikisinin yok olması beklenen vahşi yaşam türleri arasındaydı. Ancak Doğu Anglia Üniversitesi’nden (UEA) bilim insanlarının yaptığı çığır açıcı bir çalışma, bu dramatik senaryoda bir umut ışığı yakıyordu: Kutup ayılarının, hızla ısınan iklime uyum sağlamasına yardımcı olabilecek DNA değişiklikleri

Canlı Hayat

Endonezya’daki ikiz felaket: Seller yüzlerce can aldı, Tapanuli Orangutanları yaşam alanları yok oldunca kayboldu

Yaklaşık iki hafta önce Endonezya’yı vuran ve komşu Malezya ile Tayland’ı da etkileyen ölümcül heyelan ve seller, yüzlerce insanın ölümüne yol açarken, halihazırda kritik derecede nesli tükenme tehlikesi altında olan Tapanuli orangutanlarını da büyük bir risk altına soktu. Kuzey Sumatra’daki Sipirok bölgesinde orangutanları korumak için çalışan bekçiler, felaketten sonra hayvanların doğal yaşam alanlarının tahrip olmasıyla

Yeşil Yönetim

İngiltere’de kuş türleri yok olurken, sokaklara kuş isimleri veriliyor

Kuş popülasyonlarının tarihi rekor seviyelerde azaldığı Birleşik Krallık’ta, yerel yönetimler ve müteahhitler sokaklara giderek daha fazla azalan bu kuş türlerinin adlarını veriyor. Koruma kuruluşu RSPB’nin (Kraliyet Kuşları Koruma Derneği) yayımladığı bir rapora göre, Tarlakuşu Sokağı (Lark Street) ve Sığırcık Caddesi (Starling Avenue) gibi isimler son 20 yılda hızla artış gösterdi. Oysa 1970 ile 2022 yılları

Canlı Hayat

Derin denizde şok keşif: Madencilik testi sırasında 4.000 metrede yüzlerce yeni tür bulundu

Kritik metallere olan küresel talebin artmasıyla birlikte, deniz tabanından madencilik yapılması planları hız kazanırken, uluslararası bir deniz biyologları ekibi Pasifik Okyanusu’nun en derin ve en az keşfedilmiş bölümlerinde çığır açan bir araştırma gerçekleştirdi. Nature Ecology and Evolution dergisinde yayımlanan çalışma, 4.000 metre derinlikteki Clarion-Clipperton Bölgesi’nde 788 yeni tür tespit edildiğini ortaya koyarken, yapılan madencilik testlerinin

Canlı Hayat

60.000’den fazla Afrika pengueni açlıktan öldü! Sardalya stokları çöküyor

Güney Afrika açıklarında yaşayan 60 binden fazla Afrika pengueninin, temel besin kaynağı olan sardalya stoklarının çökmesi nedeniyle açlıktan öldüğü bilimsel bir çalışmayla ortaya çıkarıldı. Dassen Adası ve Robben Adası‘ndaki penguen kolonilerinin yüzde 95’inden fazlası, 2004 ile 2012 yılları arasında yok oldu. Ostrich: Journal of African Ornithology dergisinde yayımlanan makale, iklim krizi ve aşırı avlanmanın tetiklediği

Canlı Hayat

‘Nesli tükenmiş’ Oriks, Sahra çölleşmesine karşı umut oldu

Sahra Çölü’nün güney kıyılarında, yaklaşık 40 yıl önce doğada tamamen yok olduğu ilan edilen Kılıç Boynuzlu Oriks, esaret altında yürütülen eşi benzeri görülmemiş bir küresel koruma programı sayesinde ait olduğu topraklara geri döndü. IUCN Kırmızı Listesi’nde “nesli tükenmiş” kategorisinden 2023 Aralık’ta “nesli tükenmekte olan” kategorisine indirilen bu türün geri dönüşü, sadece bir biyolojik çeşitlilik zaferi

Canlı Hayat

Arktik’in sembolü tehlikede: Bilim iklim değişikliğinin kutup ayıları için “kaçınılmaz” sonunu işaret ediyor

Kutup ayıları ve eriyen deniz buzulları arasındaki ilişki, iklim krizinin en çarpıcı görsel sembollerinden biri olmaya devam ederken, bazı çevrelerdeki “Kutup ayıları o kadar da tehlikede değil” iddiaları bilimsel verilerle çelişiyor. Carbon Brief’in geniş literatür incelemesi ve uzman görüşleri, genel kanının açık olduğunu gösteriyor: Arktik deniz buzulları eridikçe, kutup ayıları avlanma, çiftleşme ve üreme döngülerinde

Canlı Hayat

Hindistan’da milyonlarca akbabanın yok oluşunun bedeli kuduz ve insan ölümleri oldu

Hindistan’da otuz yılı aşkın bir süre önce başlayan ve milyonlarca akbabanın ölümüne yol açan felaket, çarpıcı bir ekolojik zincirleme reaksiyonu tetikleyerek bugün insan sağlığını tehdit eden bir krize dönüştü. 1992 ile 2007 yılları arasında üç akbaba türünün popülasyonu 4 milyondan 32.000’e düşerek yüz kattan fazla azaldı. Bilim insanlarına göre bu yok oluş, akbabaların leşleri temizleme

Canlı Hayat

Kediler ilk ne zaman ve nerede evcilleşti?

Kediler, kendilerine yakışır şekilde, insanlarla ne zaman ve nerede bağ kuracaklarına karar vermek için acele etmediler. Yeni bilimsel kanıtlara göre, yabani bir avcıdan şımartılmış evcil hayvana geçiş, daha önce düşünülenden çok daha yakın bir zamanda ve farklı bir yerde gerçekleşti. Arkeolojik alanlarda bulunan kemikler üzerinde yapılan bir çalışma, kedilerin insanlarla yakın ilişkilerinin yalnızca birkaç bin

Canlı Hayat

TikTok efsanesi çöktü: Evcilleşen tilkiler yerine yalnızca alışan kurnazlar var

Son dönemde TikTok ve diğer sosyal medya platformlarında viral olan videolar, tilkilerin top oynadığını veya insan eline yaklaştığını göstererek, internet kullanıcılarını tilkilerin kendi kendini evcilleştirdiği yanılgısına itiyor. “Evcil hayvan değilse, neden evcil hayvan şeklinde?” gibi yorumlarla desteklenen bu inanç, tilkilerin kasten üreme olmadan zamanla daha insan dostu hale geldiği varsayımına dayanıyor. Oysa bilim insanları, bu

Canlı Hayat

Lüksün gölgesi: Geceliği 3.500 dolarlık kamp, Masai Mara’nın hayati göç koridorunu mu tıkıyor?

Küresel lüks seyahat devi Marriott International’ın Şubat ayında duyurduğu Ritz-Carlton Masai Mara Safari Kampı, lüks turizmi Afrika’nın yaban hayatının kalbine taşıyor. Sand Nehri kıyısında, her biri özel havuzlu ve kapalı/açık duşlu 20 süit çadırdan oluşan kamp, konuklarına Büyük Göç’ü (milyonlarca hayvanın Tanzanya’nın Serengeti ve Kenya’nın Mara bölgeleri arasında hareket ettiği döngüsel göç) “ön sıradan” izleme

Canlı Hayat

Cennet adada “soğukkanlı katil” avı başlıyor: Yeni Zelanda 2050’ye kadar milyonlarca kediyi yok edecek

Dünyanın biyolojik çeşitlilik açısından en zengin ve izole coğrafyalarından biri olan Yeni Zelanda, doğayı korumak adına modern tarihin en tartışmalı çevre kararlarından birine imza atıyor. Hükümet, ülkenin simgesi haline gelen uçamayan kuşları ve endemik türleri kurtarmak amacıyla, milyonlarca yabani kediyi “istenmeyen düşman” ilan etti. Doğa Koruma Bakanlığı’nın açıkladığı plana göre, 2050 yılına kadar ülkedeki tüm

Canlı Hayat

Okyanusun ‘hayaletleri’ ilk kez kanlı canlı görüntülendi: Bilim dünyasını sarsan ginkgo dişli balina keşfi

Bilim dünyası, uzayın derinlikleri hakkında okyanuslarımızın dibinden daha fazla bilgiye sahip olduğumuz gerçeğini sık sık dile getirir. Yüzlerce yıldır denizcilerin efsanelerine konu olan, ancak varlıkları sadece kıyıya vuran cansız bedenleriyle bilinen “okyanus hayaletleri” sonunda ete kemiğe büründü. Meksika açıklarında gerçekleşen tarihi bir keşif, deniz biyolojisi kitaplarını yeniden yazdıracak nitelikte. Peki, yıllardır “gizemli” olarak nitelendirilen bu

Canlı Hayat

Biyoçeşitlilik krizinde kritik dönemeç: ABD’nin yeni planı 1 milyon canlının kaderini nasıl değiştirecek?

Washington’dan gelen son haberler, küresel çevre politikalarında bir deprem etkisi yarattı. Doğayı koruma yasalarının “altın standardı” olarak bilinen ve 1973’ten bu yana sayısız canlının yok olmasını engelleyen yasal kalkan, tarihin en büyük budama operasyonlarından biriyle karşı karşıya. Trump yönetimi, “ekonomik kalkınma” gerekçesiyle, nesli tehlike altındaki türleri koruyan federal yasaların dişlerini sökmeye hazırlanıyor. Bu hamle, sadece

Canlı Hayat

Yeni Zelanda’nın ‘tarih öncesi’ canlılarında genetik sürpriz: Yırtıcıların hedefindeki pembe çekirge görüntülendi

Doğa, zaman zaman evrimsel kuralların dışına çıkan, hem büyüleyici hem de bir o kadar riskli sürprizlerle karşımıza çıkıyor. Yeni Zelanda’nın vahşi doğasında yapılan sıradan bir yıllık sayım, biyologları heyecanlandıran ancak aynı zamanda endişelendiren bir keşfe sahne oldu. Gri taşların ve kahverengi toprağın hakim olduğu bir nehir yatağında, adeta bir neon ışığı gibi parlayan pembe bir

Canlı Hayat

Küresel biyoçeşitlilik alarmı: 48 binden fazla tür tehlikede, kuş popülasyonlarındaki düşüş yüzde 61’e yükseldi

Dünya genelindeki bitki ve hayvan türlerinin neslinin tükenme risklerini bilimsel yöntemlerle değerlendirerek sınıflandıran Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), “Kırmızı Liste” adıyla yayımladığı çalışmasının son güncellemesinde küresel biyoçeşitlilik için endişe verici bir tablo ortaya koydu. Ekim ayında Abu Dabi’deki Dünya Koruma Kongresi’nde güncellenen haliyle Kırmızı Liste, toplam 172 bin 620 türü kapsarken, bu türlerin 48 bin

Canlı Hayat

Martıları uzaklaştırmanın en etkili yolu bağırmak

“Sessiz bir uyarı işe yaramıyor; martılar insan sesinin tonlamasına tepki veriyor” İngiltere’de yapılan yeni bir bilimsel araştırma, sahil bölgelerinde insanların yiyeceklerini hedef alan martılardan kurtulmanın en etkili yolunun yüksek sesle bağırmak olduğunu ortaya koydu.Exeter Üniversitesi’nde yürütülen çalışmaya göre, martılar insan sesini yalnızca duyma değil, söyleniş biçimine göre anlamlandırma yeteneğine de sahip. Araştırma, Cornwall kıyılarındaki dokuz

Canlı Hayat

Humboldt penguenleri yok olma eşiğinde

Bilim insanları uyardı: “Mevcut tehditler devam ederse tür birkaç on yıl içinde yok olabilir” Şilili bilim insanları, Pasifik kıyılarında yaşayan Humboldt penguenlerinin hızla azaldığını ve türün kritik tehlike altına girmesi riskinin büyüdüğünü bildirdi.Ülke yetkilileri geçtiğimiz günlerde, halihazırda “tehlike altında” olarak sınıflandırılan penguenleri artık “nesli tükenmekte olan türler” kategorisine dahil etti. Ancak uzmanlar, alınan bu kararın

Canlı Hayat

İngiltere, yapay zeka ve 3B biyoteknolojiyle hayvan deneylerine son vermeye hazırlanıyor

Hükümet, 2030’a kadar köpek ve primatlar üzerindeki testleri azaltmayı hedefliyor İngiltere, bilimsel araştırmalarda hayvan deneylerinin aşamalı olarak sonlandırılması için yapay zeka ve biyoteknolojik inovasyonların merkezde yer aldığı yeni bir strateji açıkladı. Bilim Bakanı Patrick Vallance tarafından kamuoyuna duyurulan plan, 3 boyutlu biyoyazıcılarla üretilen insan dokuları ve çip üstü organ sistemleri gibi yöntemlerin hızla geliştirilmesini destekliyor.

Canlı Hayat

Şeytan boynuzlu “Lucifer” arısı Avustralya’da keşfedildi

Perth yakınlarında keşfedilen yeni yerli tür, doğa koruma çalışmalarına ışık tutabilir Avustralyalı bilim insanları, yüzünde minik “boynuzları” bulunan yeni bir arı türü keşfetti. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu tür, “Megachile Lucifer” adıyla kayıtlara geçti. Adını, hem Latincede “ışık getiren” anlamına gelen Lucifer sözcüğünden hem de popüler Netflix dizisinden alan arı, yalnızca Batı Avustralya’nın Goldfields bölgesindeki

Çevre Kirliliği

Derin deniz madenciliği atıkları, gıda zincirlerini bozarak balıkçılığı tehdit ediyor

Bilim insanları, derin deniz madenciliği kaynaklı sediman bulutlarının küçük deniz yaşamını aç bırakarak besin ağlarını bozup balıkçılığı tehdit edebileceği konusunda uyarıyor. Yeni bir araştırma, derin deniz madenciliğinin atıklarının, okyanus besin zincirinin temel taşları olan minik canlılara ciddi zarar verebileceğini ve bu durumun balıkçılığı, hatta sofralarımızdaki balıkları etkileyebileceğini ortaya koydu. Derin deniz madenciliği, bakır, demir, çinko

Canlı Hayat

Pembe yunuslar ve balıklar ölüyor! Amazon gölleri ‘dayanılmaz’ kaplıca sıcaklıklarına ulaştı

Bilim dünyasını alarma geçiren yeni bir araştırmaya göre, Amazon’u etkisi altına alan şiddetli sıcak hava dalgaları ve uzun süreli kuraklık, bölgedeki gölleri adeta kaynar havzalara, yani kaplıca banyolarından bile daha sıcak sığ su kütlelerine dönüştürdü. Science dergisinde yayımlanan bu çarpıcı çalışma, bu aşırı sıcakların nesli tükenmekte olan pembe Amazon nehir yunusları ve diğer balık türleri

Canlı Hayat

Maddi krizdeki Yeni Zelanda Parkı’nda 2 yaşlı aslan uyutuldu: Kalan 5 can için zamana karşı yarış başladı

Yeni Zelanda’nın kuzeyindeki Whangārei şehrinde bulunan özel mülkiyete ait Kamo Yaban Hayatı Koruma Alanı, yaşadığı derin mali sıkıntılar ve mülkün satışa çıkarılması nedeniyle zor günler geçirdi. Park, 18 ila 21 yaşları arasındaki yedi aslanından ikisinin uyutulduğunu, kalan beş aslanın akıbetinin ise belirsizliğini koruduğunu bildirdi. Parkın sahibi Bolton Equities’in araziyi satışa çıkarmasıyla hafta sonu kapılarını kapatan

Canlı Hayat

Yapay zeka tarafından üretilen yaban hayatı videoları koruma çalışmalarını tehdit ediyor

Sosyal medyada dolaşan ve yapay zekâ (YZ) tarafından üretilen yüksek gerçeklik seviyesindeki yaban hayatı videoları, milyonlarca etkileşim alarak kamuoyunda vahşi türlere dair yanlış algıların yayılmasına ve doğa koruma çabalarının tehlikeye girmesine yol açtı. Cordoba Üniversitesi’ndeki GESBIO grubu araştırmacılarının yürüttüğü kapsamlı bir analiz, arka bahçeye giren leopar, trambolinde zıplayan ayılar veya timsah sırtında yüzen rakunlar gibi

Canlı Hayat

Dünyanın en muhteşem sakinleri

Cristina Mittermeier’in A Greater Wisdom adlı gösterisi, köpekbalıklarından vatozlara, ada uçurumlarından Afrika’nın Omo Vadisi kabilelerine kadar gezegenimizin güzelliğini kutluyor ve karşı karşıya olduğu en büyük tehditleri vurguluyor.

Canlı Hayat

Meksika açıklarında katil balinaların büyük beyaz köpekbalıklarını avlama tekniği görüntülendi

Meksika’nın Baja California açıklarında Ağustos 2020’de kaydedilen drone görüntüleri, okyanus ekolojisindeki en çarpıcı avlanma olaylarından birini bilim dünyasına sundu. Görüntülerde, bir katil balina sürüsünün büyük beyaz köpekbalığına çarparak onu ters çevirdiği, su altına ittiği ve ardından yalnızca karaciğerini alarak geri döndüğü görüldü. Deniz biyoloğu Erick Higuera tarafından görüntülenen bu olay, katil balinaların (orkaların) okyanusun en

Canlı Hayat

Şempanzeler yeni kanıtlar doğrultusunda fikirlerini değiştirebiliyor

Şempanzelerin farklı türdeki kanıtları değerlendirebildiği ve daha güçlü bir argümanla karşılaştıklarında fikirlerini değiştirdikleri gözlemlendi. Yeni bir araştırma, şempanzelerin düşüncelerini yeni kanıtlar ışığında değiştirebildiğini ortaya koydu. Bu da şimdiye dek yalnızca insanlara atfedilen “rasyonel düşünme” becerisinin aslında paylaşılan bir bilişsel özellik olabileceğini gösteriyor. Utrecht Üniversitesi’nden psikolog Hanna Schleihauf ve ekibi, Uganda’daki Ngamba Adası Şempanze Barınağı’nda yürüttükleri

Canlı Hayat

Zebralar ve pandalar neden siyah beyazlar?

Macaw papağanı, tavus kuşları, zehirli ok kurbağaları ve gökkuşağı balıkları… Hayvanlar alemi parlak renklerle dolu. Ancak bazı hayvanların tüylerinde renk yoktur. Siyah ve beyaz hayvanlara Çin’den Afrika’ya dünyanın her yerinde rastlanır. Renkleri benzer olsa da bunun pek çok farklı nedeni olabilir. İngiltere’deki Bristol Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, siyah beyaz çizgiler böceklerin zebraları ısırmasını engelliyor

Eko-Sözlük

Lösizm (Leucism) nedir? Hayvanlarda görülen nadir genetik pigment bozukluğu (2025 rehberi)

Lösizm (Leucism), hayvanların derisinde, tüylerinde veya pullarında kısmi ya da tamamen pigment kaybına yol açan nadir bir genetik mutasyondur. Ancak albinizmden farklı olarak, lösizmli hayvanların gözleri normal renkte kalır. Bunun nedeni, lösizmin melanin üretimini değil, melanositlerin (pigment hücrelerinin) vücutta düzgün dağılmasını engellemesidir. Bir başka deyişle, pigment üreten hücreler mevcut olsa da, bu hücreler deri veya

Canlı Hayat

Dünyanın ilk beyaz İber vaşağı İspanya’da görüntülendi

İspanyol doğa fotoğrafçısı Ángel Hidalgo, İspanya’nın güneyinde yer alan Jaén dağlarının derinliklerinde kurduğu fotoğraf tuzaklarından birinde olağanüstü bir kare yakaladı. Hidalgo’nun objektifine, doğada daha önce hiç kaydedilmemiş olan beyaz bir İber vaşağı (Lynx pardinus) takıldı. Fotoğrafçı, bu nadir canlıyı “Akdeniz ormanının beyaz hayaleti” olarak tanımladı. Genetik bir mucize: Lösizm nedir? Hidalgo’nun görüntülediği vaşak, lösizm adı

Scroll to Top
×