İnsan sağlığı

İklim Değişikliği

İklim değişikliği ve uyku krizi: Gecelerimiz ısınıyor, uykumuz azalıyor

İklim değişikliğinin etkileri sadece eriyen buzullar veya yükselen deniz seviyeleriyle sınırlı kalmıyor; doğrudan insan biyolojisini ve yaşam kalitesini hedef alan sinsi bir krizle, “uyku kaybıyla” karşı karşıyayız. ABD merkezli Climate Central tarafından gerçekleştirilen yeni bir analiz, gece sıcaklıklarındaki yükselişin küresel ölçekte bir uyku hırsızına dönüştüğünü gözler önüne seriyor. 2020-2025 yıllarını kapsayan araştırma, ortalama bir insanın […]

İklim Değişikliği

İklim değişikliği insan vücudunu nasıl etkiliyor?

İklim değişikliğini genellikle buzulların erimesi veya yükselen deniz seviyeleri gibi bizden “uzak” olaylar olarak düşünürüz. Ancak son dönemde yapılan kapsamlı araştırmalar, bu tablonun çok daha kişisel ve ürkütücü olduğunu ortaya koyuyor: Küresel ısınma, biyolojik sistemlerimizin her birine doğrudan baskı uygulayan bir “halk sağlığı krizi” haline geldi. Grist’in Yaşam Belirtileri serisinde de detaylandırıldığı üzere, iklim krizi

Çevre Kirliliği

Temiz hava yanılgısı: Gelişmiş ülkelerdeki düşük kirlilik bile kalbe ciddi zarar veriyor

Kanada’da gerçekleştirilen ve saygın tıp dergisi Radiology’de yayımlanan kapsamlı bir kardiyak görüntüleme çalışması, kentsel hava kirliliğinin gizli tehlikesini bir kez daha gözler önüne serdi. Toronto Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma; katı yasal düzenlemeler sayesinde hava kalitesinin “temiz” ya da “güvenli” kabul edildiği zengin ve gelişmiş ülkelerde bile, kirliliğe uzun süre maruz kalmanın koroner arter tıkanıklığı

Çevre Kirliliği

Güzellik rutininizdeki gizli tehlike: Plastik ambalajlı kremler cilt bariyerini yıkıyor, hormonları bozuyor

Günlük yaşamda mikroskobik plastiklerin (mikroplastikler) gıda zincirine ve tekstil ürünlerine olan zararları sıkça tartışılırken, tıp dünyasından güzellik ve cilt bakımı sektörünü sarsacak yeni bir uyarı geldi. Çoğu insanın üzerinde düşünmeden her gün yüzüne, vücuduna sürdüğü kremler, serumlar ve temizleyiciler, saklandıkları plastik ambalajlar nedeniyle kimyasal birer tehdide dönüşebiliyor. Dermatologlar ve estetik hekimleri, kozmetik formüllerinin plastik şişelerde

Çevre Kirliliği

Görünmez tehlike PM2.5: Hava kirliliği beyni 10 yıl yaşlandırıyor ve hafızayı siliyor

Dünya genelinde orman yangınları, fosil yakıtlı enerji santralleri, yapay zekâ veri merkezleri ve yoğun araç trafiğinin körüklediği hava kirliliği, sadece akciğer ve kalp sağlığını değil, doğrudan beyin gücünü de tehdit ediyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde yürütülen çarpıcı bir bilimsel araştırma, mikroskobik boyuttaki hava kirliliği partiküllerine (PM2.5) uzun süre maruz kalmanın, insan beyninde yaklaşık 10 yıllık normal

İklim Değişikliği

DSÖ’ye iklim krizi çağrısı: “Küresel halk sağlığı acil durumu ilan edilmeli”

İklim krizinin sağlık üzerindeki etkileri konusunda uluslararası baskı büyürken, önde gelen uzmanlar Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) tarihi bir çağrıda bulundu. Bağımsız Avrupa İklim ve Sağlık Komisyonu, iklim değişikliğinin artık yalnızca çevresel bir sorun değil, küresel ölçekte bir halk sağlığı tehdidi olduğunu belirterek DSÖ’nün krizi “uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu” ilan etmesini istedi. Uzmanlara

İklim Değişikliği

İklim değişikliği hantavirüsün konakçı bulmasını nasıl kolaylaştırıyor?

Bilim insanları, iklim değişikliğinin kemirgen davranışlarını ve yaşam alanlarını dönüştürerek hantavirüs gibi zoonotik patojenlerin insanlara sıçrama riskini artırdığını bildiriyor. Tartışma, Nisan ayında Arjantin’in Ushuaia limanından hareket eden MV Hondius kruvaziyerinde Andes hantavirüsü kaynaklı ölümler ve çok uluslu bir salgın araştırmasıyla yeniden alevlendi. Hantavirüsler uzun süredir rodent rezervuarlarında dolaşan, insanlara çoğunlukla kemirgen atıklarının bulunduğu tozun solunmasıyla

Sürdürülebilirlik

Uzmanlar uyarıyor: ‘Son şans turizmi’ hantavirüs gibi riskleri tetikliyor

Antarktika gibi hızla değişen ekosistemleri yok olmadan görme tutkusu, “son şans turizmi” olarak adlandırılan yeni bir seyahat endüstrisinin büyümesine yol açtı. Ancak Hollanda bandıralı bir kruvaziyer gemisinde görülen ölümcül ve nadir bir hantavirüs salgını korkuya neden oldu. Uzmanlar, turistlerin farkında olmadan son derece kırılgan ekosistemleri kirletebileceği yönünde uyarıda bulundu. Hantavirüsün, 1 Nisan’da Arjantin’den hareket ederek

Çevre Kirliliği

İklim değişikliği ve kirlilik inme riskini artırdı

Dünya İnme Örgütü’ne göre iklim değişikliği ile hava kirliliği, inme riskinin artmasıyla ilişkili olabilir. Aşırı sıcaklıklar, ani sıcaklık dalgalanmaları, nem, hava basıncı, orman yangınları, toz fırtınaları ve kum fırtınaları gibi ve iklim değişikliği nedeniyle daha da kötüleşen çevresel değişikliklerin, inme riskinin artmasıyla bağlantılı olabileceği, yeni bir araştırmaya (kaynak İngilizce) göre. Dünya İnme Örgütü ile birlikte

İklim Değişikliği

Toksin ve iklim etkisi: Doğurganlığa çifte darbe

Hakemli bir literatür incelemesi, toksik kimyasallar ile iklim kaynaklı ısı stresine aynı anda maruz kalmanın, üreme sağlığında ek/sinerjik zarar yaratabileceğini gösteriyor. Yeni bir hakemli literatür incelemesi, zehirli kimyasallar ve iklim değişikliğinin etkilerine eş zamanlı maruziyetin, üreme sağlığını tek başlarına olduğundan daha fazla bozabileceğini raporladı. Bulgular, dünyada gözlenen doğurganlık düşüşüne bu “çifte stres”in katkıda bulunabileceğini öne

Çevre Kirliliği

İklim krizi kum ve toz fırtınalarını artırıyor: DSÖ uyarıyor, milyonlarca kişi kalp ve solunum riskiyle karşı karşıya

Dünya Sağlık Örgütü, Doğu Akdeniz dâhil birçok bölgede kum ve toz fırtınalarının daha sık, daha uzun ve daha şiddetli hâle geldiğini bildiriyor. Fırtınalar kalp krizi, inme, zatürre, menenjit, göz ve üst solunum yolu sorunlarını tetikliyor; her gün yaklaşık 330 milyon kişi rüzgârla taşınan partiküllere maruz kalıyor. DSÖ: Sıklık, süre ve yoğunluk artıyor; hava kirliliği tırmanıyor

İklim Değişikliği

İklim değişikliği saman nezlesi mevsimini uzatıyor

Lancet Countdown 2026 Avrupa raporu, polen mevsimlerinin 1990’lara göre 1-2 hafta uzadığını ortaya koyuyor. Aynı dönemde aşırı sıcak uyarıları %318 arttı. Sıcağa bağlı ölümler Avrupa bölgelerinin %99,6’sında yükseldi; yılda milyon kişi başına ortalama 52 ek ölüm görüldü. Polen mevsimi uzadı, saman nezlesi alevlendi Küresel araştırma ekibi, Avrupa genelinde polen mevsimlerinin belirgin biçimde uzadığını saptadı. 1990’lara

İklim Değişikliği

İklim değişikliğine bağlı kuraklık, antibiyotiklere dirençli süper mikropların ortaya çıkmasını tetikleyebilir

Yeni bir araştırma, iklim değişikliği kötüleştikçe kuraklığın antibiyotiklere dirençli süper mikropların ortaya çıkmasını tetikleyebileceğini ortaya koyuyor. Caltech’te yapılan çalışma, küresel ısınma ile antibiyotik direnci arasında doğrudan bir bağlantı olduğunu gösteriyor. Toprak mikroplarında direnç artışı Toprak mikropları üzerine yapılan çalışma, kuraklığın antibiyotiklere dirençli mikroorganizmaları desteklediğini gösterdi. Araştırma, toprakta yaşayan bakterilerdeki direnç genlerinin bazılarının hastane hastalarından alınan

İklim Değişikliği

Küresel ısınma, fiziksel aktiviteyi düşürüyor! Sağlık riskleri ve ekonomik kayıplar artacak

Lancet Global Health’te yayımlanan yeni bir çalışmaya göre yükselen sıcaklıklar, dünya genelinde fiziksel aktiviteyi azaltıyor ve iklim krizi derinleştikçe hareketsizliğe bağlı sağlık sorunları belirgin biçimde artacak. 156 ülkeden 2000–2022 dönemine ait verilerle yapılan modelleme, 2050’ye kadar küresel ölçekte fiziksel hareketsizliğin ve buna bağlı erken ölümler ile verimlilik kayıplarının yükseleceğini gösteriyor. 27,8°C eşiğinin üzerindeki her ek

Çevre Kirliliği

Bilim insanları: Hava kirliliğiyle mücadele, kanser oranlarını düşürme planlarının parçası olmalı

Avrupa Kanserle Mücadele Kodu’nun yeni sürümü, hükümetlerin kanser oranlarını azaltma stratejilerine hava kirliliğini düşürmeyi dahil etmesini tavsiye ediyor ve evlerde fosil yakıt kullanımının aşamalı olarak sona erdirilmesi çağrısında bulunuyor. Kodu hazırlayan uzman ekipte yer alan Utrecht Üniversitesi’nden Dr. Sylvia Jochems, politika yapıcıların iç mekân hava kirliliğini azaltırken, iklim hedeflerini desteklemeleri ve Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ)

Çevre Kirliliği

Yeni çalışma: Mikrodalgada ısıtılan plastik kaplar yüz binlerce mikro ve nanoplastik salabiliyor

Plastik kapların mikrodalgada ısıtılması, dakikalar içinde yüz binlerce mikro ve nanoplastik parçacığın gıdaya karışmasına neden olabilir. Greenpeace International tarafından yayımlanan son rapor, plastik ambalajlı hazır yemeklerin mikrodalga veya fırında ısıtılması sırasında yalnızca mikroplastik değil, aynı zamanda çok sayıda toksik kimyasalın da gıdaya geçtiğini ortaya koyuyor. “Are We Cooked? The Hidden Health Risks of Plastic-Packaged Ready

Çevre Kirliliği

Büyük araştırma: Hava kirliliği Alzheimer riskini doğrudan artırabilir

ABD’de yaklaşık 28 milyon yaşlı bireyin verilerini kapsayan geniş çaplı bir araştırma, hava kirliliğinin beyne doğrudan zarar vererek Alzheimer hastalığı riskini artırabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, özellikle PM2.5 olarak bilinen ince partikül hava kirliliğine uzun süreli maruz kalmanın, yüksek tansiyon, inme ve depresyon gibi yaygın sağlık sorunları hesaba katıldıktan sonra bile Alzheimer riskini yükselttiğini tespit etti.

İklim Değişikliği

Dayanılmaz ağrılara yol açan chikungunya artık Avrupa’nın büyük bölümünde bulaşabilir

Yeni bir araştırma, tropikal bölgelerle özdeşleşen Chikungunya virüsünün artık Avrupa’nın geniş bir kesiminde sivrisinekler aracılığıyla bulaşabilecek koşullara ulaştığını ortaya koydu. Bilim insanlarına göre iklim krizine bağlı sıcaklık artışı, hastalığın coğrafi sınırlarını hızla kuzeye doğru genişletiyor. Tropikal bir hastalık nasıl Avrupa’ya yerleşti? Chikungunya virüsü ilk kez 1952 yılında Tanzanya’da tespit edildi ve uzun yıllar boyunca Afrika,

Canlı Hayat

Kuş cıvıltılarını dinlemek stresi azaltıyor, ruh halini iyileştiriyor

Stresli ve gergin hissedenler için doğadan gelen basit bir çözüm dikkat çekiyor: kuş cıvıltılarını dinlemek. Almanya’daki Tübingen Üniversitesinden bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırma, kuş seslerine dikkatle kulak vermenin stres seviyelerini düşürdüğünü ve genel iyilik halini artırdığını ortaya koydu. Yürüyüş + kuş sesi = daha düşük stres Araştırma kapsamında bir parkta yapılan deneyde gönüllülerin kan

Çevre Kirliliği

Araştırma: Orman yangını dumanı çocukların ruh sağlığını olumsuz etkiliyor

Avustralyalı araştırmacılar tarafından yapılan yeni bir çalışma, orman yangınlarıyla bağlantılı hava kirliliğinin çocukların ruh sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturabileceğini ortaya koydu. Monash Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve Nature Mental Health dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, orman yangınlarından kaynaklanan dumana maruz kalınmasının ardından altı gün içinde, çocuklar ve ergenler arasında ruh sağlığı sorunları nedeniyle sağlık kuruluşlarına yapılan başvurular

Çevre Kirliliği

Yangınlar sonrası kanserojen tehlike riski sürüyor

Orman yangınlarının tehlikesi alevler söndüğünde bitmiyor; uzun vadeli risk binlerce insanı tehdit ediyor. Geçen yıl Avrupa’da ölümcül yangınlar bir milyondan fazla hektarlık alanı küle çevirdi. Bu, 2024’e kıyasla dört kat daha fazla bir alan anlamına geliyor ve yüzölçümü Korsika Adası’ndan bile büyük. Avrupa genelinde 1800’den fazla orman yangını kayıtlara geçti. Bu yangınlar 38 milyon tondan

Çevre Kirliliği

Delhi’de zehirli hava kirliliği nedeniyle iki yılda 200 binden fazla akut solunum hastalığı vakası kaydedildi

Hindistan’ın başkenti Delhi, özellikle kış aylarında tekrarlayan zehirli hava kirliliği sorunuyla boğuşurken, Federal Hükümet çarpıcı bir sağlık verisini açıkladı: 2022-2024 yılları arasında altı büyük devlet hastanesinde 200 binden fazla akut solunum yolu hastalığı vakası kaydedildi. Aynı dönemde, 30 binden fazla kişi solunum yolu rahatsızlıkları nedeniyle hastaneye yatırılmak zorunda kaldı. Bu rakamlar, Delhi’deki hava kirliliğinin bir

İklim Değişikliği

İklim krizi Pasifik’te dang humması salgınlarını artırıyor: Acil durum ilan edildi

Uzmanlar, iklim krizinin Pasifik adalarında dang humması vakalarında keskin bir artışa yol açtığını ve enfeksiyonların son on yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirtiyor. Bölgedeki birçok ülke, bu durum karşısında acil durum ilan etti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve diğer kuruluşların verilerine göre, 2025’in başından bu yana Pasifik’te 16.502 doğrulanmış vaka ve 17 ölüm kaydedildi. İklim

Çevre Kirliliği

Dünya 1.5 trilyon dolarlık plastik kirliliği kriziyle karşı karşıya: Rapor, bebeklerden yaşlılara sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor

Yeni yayımlanan bir uzman incelemesi, plastiklerin hem insan sağlığı hem de gezegen için “ciddi, giderek artan ve yeterince fark edilmeyen bir tehlike” oluşturduğu konusunda uyardı. Rapor, dünyanın bir “plastik krizi” içinde olduğunu ve bu krizin bebeklikten yaşlılığa kadar uzanan bir yelpazede hastalıklara ve ölümlere neden olduğunu belirtiyor. Bu durumun, yıllık en az 1.5 trilyon dolarlık

İklim Değişikliği

Sıcak kafa! Küresel ısınma çağı: Aşırı sıcaklar beynimizi nasıl etkiliyor?

İklim değişikliğiyle birlikte sıcak hava dalgaları daha da yoğunlaşıyor. Bilim insanları ise aşırı sıcakların beynin çalışma şeklini nasıl etkilediğini anlamak için çalışıyor. Bu durum özellikle nörolojik hastalıklara sahip bireyler için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Jake’in hikayesi: Bir aile için kâbus Beş aylıkken ilk tonik-klonik nöbetini geçiren Jake’in hayatı, sıcak hava ile mücadele içinde geçiyor. Annesi

Scroll to Top
×