yaban hayatı

Canlı Hayat

Dünyadaki böcek türü sayısı tahminlerin çok üzerinde: Keşfedilmeyi bekleyen milyonlarca tür tehlikede

Dünya genelinde biyoçeşitliliğin en büyük parçasını oluşturan böcek alemine dair ezber bozan bir araştırma yayımlandı. Yeni bilimsel veriler, gezegenimizde vızıldayan, uçan ve sürünen böcek türlerinin sayısının, daha önce tahmin edilenin katbekat üzerinde olduğunu ortaya koydu. Yapılan son modellemeler, yeryüzünde henüz insan eliyle dokunulmamış ve adlandırılmamış devasa bir gizli canlı dünyası olduğunu gösteriyor. Preseeding of the […]

Canlı Hayat

Angola’da şaşırtıcı keşif: Onlarca yeni canlı türü bulundu

Angola’nın doğusundaki ulaşılması güç Lisima Platosu’na düzenlenen bilimsel keşif gezisi, daha önce bilinmeyen çok sayıda canlı türünü ortaya çıkardı. Araştırmacılar, 8 yeni yusufçuk türü, 3 yeni çekirge türü ve yaklaşık 60 yeni kelebek ve güve türü tespit etti. Şubat 2026’da gerçekleştirilen ve “Cassai Yaşam Atlası” adı verilen biyolojik çeşitlilik araştırması, Afrika’nın bilimsel açıdan en az

Canlı Hayat

Cırcır böcekleri yaralı antenlerini ‘koruyor’: Böceklerde acı tartışmasını alevlendiren çalışma

Böceklerin acı hissedip hissedemediği sorusu bilimde uzun süredir tartışılıyor. Proceedings of the Royal Society’de yayımlanan yeni bir araştırma, cırcır böceklerinin yaralanan antenlerini uzun süre temizleyip koruduğunu göstererek bu tartışmaya güçlü bir davranışsal kanıt ekledi. Bulgular, böceklerin yalnızca anlık reflekslerle hareket etmediğini; memelilerde “acı” diye yorumladığımız, uzun süren ve rahatsız edici bir deneyime benzer bir durum

Canlı Hayat

Cebelitarık makakları turistlerin bıraktığı sağlıksız yiyecekleri sindirmek için toprakla kendini tedavi ediyor

Scientific Reports’ta yayımlanan Cambridge Üniversitesi çalışması, Avrupa’nın tek serbest dolaşan maymunları olan Cebelitarık makaklarının, turistlerin verdiği şekerli ve tuzlu yiyeceklerin yol açtığı mide sorunlarını gidermek için düzenli olarak toprak yuttuğunu gösterdi. Toprak yeme oranı turizm sezonunda ve turistlerle temas arttıkça yükseldi. Makaklar toprak yiyerek sindirim dengesini kuruyor Bu gönderiyi Instagram’da gör Çevre Hattı (@cevrehatti)’in paylaştığı

Canlı Hayat

UNESCO koruma alanlarında yaban hayatı ve insanlar birlikte gelişiyor

UNESCO’nun “Dünya Mirası Alanlarında İnsanlar ve Doğa” raporuna göre, 1970’ten bu yana küresel yaban hayatı popülasyonları neredeyse dörtte üç azalırken, UNESCO koruma alanlarındaki popülasyonlar büyük ölçüde istikrarlı kaldı. Ancak iklim değişikliği, orman kaybı ve çevresel stres bu alanları hiç olmadığı kadar zorluyor. UNESCO koruma alanlarında yaban hayatının direnci: İstikrarın fotoğrafı Araştırmalar, UNESCO tarafından tanınan alanlarda

Canlı Hayat

İnsan eli büyüklüğünde zehirli uçan örümcekler ABD’de yayılıyor

ABD’nin kuzeydoğusunda daha önce görülen istilacı Joro örümceklerinin yeniden ortaya çıktığı öğrenildi. Uzmanlara göre bu sarı renkli örümcek türü, bu yıl ülkenin daha derin bölgelerine yayılmaya hazırlanıyor. Asya kökenli olan ve Japonya, Çin, Kore ile Tayvan’da doğal olarak bulunan türün popülasyonu, ABD’de 2024’teki artışın ardından yeniden yükselişe geçti. Bilim insanları, örümceklerin ‘balonlanma’ adı verilen yöntemle

Canlı Hayat

Patagonya’daki toplu yunus karaya vurma olayları orkalarla bağlantılı olabilir

Royal Society Open Science’ta yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, 2021 ve 2023’te Patagonya’nın kuzeyindeki San Antonio Körfezi’nde yaşanan toplu yunus karaya vurma olaylarında katil balinalar (orkalar) önemli bir etken olabilir. Bölgedeki sığ sularda yüzlerce yunus karaya oturmuş, bir kısmı yaşamını yitirirken çoğu güvenli biçimde yeniden denize döndürülmüştü. Nadir görülen toplu karaya oturma ve olası neden

Sürdürülebilirlik

İngiltere banknotlarında yerli yaban hayatı fotoğrafları kullanılacak

Birleşik Krallık banknotlarında Winston Churchill gibi tarihî isimlerin yerini, yakında ülkenin yerli yaban hayatı fotoğrafları alacak. İngiltere Merkez Bankası tarafından yürütülen bir kamuoyu istişaresinde doğa teması en çok desteklenen seçenek oldu. Banknotlarda yer alacak tam olarak hangi bitki ve hayvanların olacağı ise bu yılın ilerleyen dönemlerinde belirlenecek. “Doğa sadece bir manzaradan ibaret değil; manzaralarımızı, tarihimizle

Sürdürülebilirlik

Bilim insanlarından ABD doğası için çarpıcı rapor: Türlerin büyük bölümü yok olma riski altında

ABD’de bilim insanlarının hazırladığı kapsamlı bir doğa değerlendirmesi, ülkedeki ekosistemlerin ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Resmi olarak iptal edilmesine rağmen bağımsız araştırmacılar tarafından tamamlanan 868 sayfalık taslak rapor, kamuoyunun görüşüne ve bilimsel incelemeye açıldı. Araştırmaya göre, ABD genelindeki tatlı su ekosistemleri aşırı kullanım, kirlilik, parçalanma ve istilacı türlerin baskısı nedeniyle büyük bir

Canlı Hayat

Dünyanın en uzun vahşi yılanı rekoru Endonezya’daki 7,2 metrelik “Barones”e geçti

Endonezya’nın güneybatısında bulunan dev dişi ağlı piton (Malayopython reticulatus), vahşi doğada şimdiye kadar görülen en uzun yılan rekorunu kırdı. “Ibu Baron” (Barones) lakaplı yılan, 2025’in sonlarında keşfedildi ve baştan kuyruğa 7,2 metre olarak ölçüldü; bu uzunluk yaklaşık olarak bir futbol kalesinin genişliğine denk geliyor. Böylece 1999’da Borneo’da kayda geçen önceki dişi ağlı piton rekoru 25

Canlı Hayat

Yaren leylek 15’inci kez Adem Amca ile buluştu

Bursa’nın Karacabey ilçesindeki Eskikaraağaç Leylek Köyü’nde, balıkçı Adem Yılmaz (70) ile dostluğu filme konu olan Yaren leylek, bu yıl 15’inci kez yuvaya döndü. 24 Şubat sabahı köye gelen ve önce Yaren’in eşi “Nazlı” sanılan leyleğin, Yılmaz göle açıldığında kayığa konmasıyla Yaren olduğu anlaşıldı. O anları yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş görüntüledi. “Buluşma 15. yılda da

Canlı Hayat

Yeni küresel sayıma göre dünyada 26 bine yakın arı türü var

Dünyada sanılandan çok daha fazla arı türü bulunuyor. Wollongong Üniversitesi (UOW) evrimsel biyoloğu James Dorey liderliğinde yürütülen yeni bir araştırma, küresel ölçekte arı türlerinin sayısını ilk kez ayrıntılı biçimde tahmin ederek bu hayati tozlayıcıların gezegendeki dağılımına daha net bir bakış sundu. Nature Communications dergisinde 24 Şubat Salı günü yayımlanan çalışmaya göre, dünyadaki arı türlerinin toplam

Canlı Hayat

Örümcek ipeğinin kökeni: 400 milyon yıllık bir genetik “hata” sonucu ortaya çıktı

Örümceklerin ağ örme yeteneği, evrim tarihinde meydana gelen büyük bir genetik olayın sonucu olabilir. Yeni araştırmalar, örümceklerin ipek üreten organları olan iplik bezlerinin, yaklaşık 400 milyon yıl önce gerçekleşen tüm genom kopyalanmasına dayandığını ortaya koyuyor. 14 Ocak’ta Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, erken dönem bir eklembacaklı atasının DNA’sının tamamının ikiye katlandığını ve bu olayın örümceklerin

Canlı Hayat

Sardinya’da kızıl akbabaların dönüşü: İtalya’nın en büyük koruma başarılarından biri

Sardinya’daki kızıl akbabalar 2010’ların başında yok olmanın eşiğindeydi. Bugün ise sayıları 500’ü aştı. Nüfusları, beslendikleri hayvanların bünyesindeki pestisitler ve kimyasallar gibi dolaylı zehirlenme kaynakları nedeniyle hızla düşüyordu. Bugün ise İtalyan adası 500’ün üzerinde bireye ev sahipliği yapıyor; bu da burayı İtalya’nın en çarpıcı doğa koruma başarı öykülerinden birinin sahnesi haline getiriyor. Sardinya’nın kızıl akbabaları yok

Canlı Hayat

İnsansı maymunlar hayal gücüne dayalı oyunlar oynayabiliyor

Bilim insanları, Kanzi adlı 43 yaşındaki bir bonobonun karşısına oturup onunla hayali bir çay partisi yaptı. Ortaya çıkan sonuçlar, hayal kurma yeteneğinin yalnızca insanlara özgü olduğu yönündeki yerleşik kabulleri sorgulatıyor. Uzun yıllar boyunca hayal gücünün ve “mış gibi oyunların” yalnızca insanlara ait olduğu düşünülüyordu. Ancak ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi’nden araştırmacılar, büyük maymunların da zihinsel yaşamlarını

Canlı Hayat

Avustralya’da ocak ayındaki sıcak hava dalgaları binlerce yarasanın ölümüne neden oldu! Yarasa kolonisinin %80’inden fazlası yok oldu

Ocak ayında Güney Avustralya’da etkili olan aşırı sıcak hava dalgaları, binlerce yarasanın ölümüne yol açtı. Naracoorte kasabasındaki yaklaşık bin bireylik bir yarasa kolonisi, geçen hafta güneydoğu Avustralya’yı vuran yoğun sıcaklar nedeniyle büyük ölçüde yok oldu. Yarasa Kurtarma Güney Avustralya’dan bakıcı Judith Bemmer, Naracoorte kampındaki yarasaların yüzde 80’inden fazlasının hayatını kaybettiğini belirterek, yaşanan kaybı “sayı bakımından

Canlı Hayat

Monark kelebeklerinin 3 bin kilometrelik göçü: Azalan nektar kaynaklarıyla hayatta kalabilirler mi?

Her sonbahar, milyonlarca monark kelebek tehlikelerle dolu bir yolculuğa çıkıyor; Kanada’daki tarlalardan Meksika’nın dağ ormanlarına kadar uzanan, 3 bin kilometreden fazla bir göçle kışı geçirmek üzere yola koyuluyorlar. Bu göç, ABD genelinde gökyüzünü dolduran parlak turuncu kelebekleri izlemek için toplanan kalabalıklar sayesinde çok sayıda turisti kendine çekiyor. Kışın sonunda ise kelebekler kuzeye, ABD’ye doğru uçarak

Canlı Hayat

İklim değişikliği nedeniyle yaşanan besin kıtlığı yüzünden balinalar artık yiyeceklerini ‘paylaşıyor’

Yeni ve uzun vadeli bir araştırmaya göre, Kuzey Atlantik’te yaşayan balinalar, iklim değişikliği ve artan insan baskısının okyanus ekosistemlerini dönüştürmesiyle birlikte beslenme davranışlarını uyarlıyor. Bilim insanları, besin kaynaklarının azalması nedeniyle bazı balina türlerinin artık yiyeceklerini daha fazla “paylaştığını” ve bir arada yaşamaya yönelik stratejiler geliştirdiğini belirtiyor. Kril azalıyor, balık tüketimi artıyor St. Lawrence Körfezi’nde balina

Canlı Hayat

Avrupa’nın “hayalet kedisi” ormanlara geri dönüyor

Uzun yıllar boyunca Avrupa’nın birçok bölgesinde neslinin tükendiği düşünülen Avrupa yaban kedisi, son yıllarda yeniden ortaya çıkmaya başladı. Kamera tuzakları, bilimsel izleme çalışmaları ve fotoğrafçılar sayesinde bu gizemli türün varlığı artık çok daha net biçimde belgeleniyor. Avrupa yaban kedisi (Felis silvestris), son derece ürkek yapısı ve gizli yaşam tarzı nedeniyle “ormanların hayaleti” olarak anılıyor. İnsanlardan

Canlı Hayat

Bir aslan, bir kaplan ve bir ayı: Bilim insanlarını şaşırtan dostluğun hikayesi

ABD’nin Atlanta kentinde bir uyuşturucu satıcısının evinin bodrumunda yavruyken bulunan üç hayvan, yıllardır biyologları şaşırtmaya devam ediyor. 2001 yılında perişan haldeyken kurtarılan ve korumaya alınan Amerikan kara ayısı, Afrika aslanı ve Bengal kaplanının dostluğu yıllar içinde bir fenomene dönüştü. Popüler bilim dergisi ZME Science, doğada birbirlerinin düşmanı olacak bu hayvanların, insanların yanındaki zorlu şartlarda gelişen

Canlı Hayat

Anadolu Parsına dokunan yanıyor: Öldürmenin bedeli 45 milyon TL

Türkiye’nin en gizemli ve en nadir yaban hayvanlarından biri olan Anadolu parsına yönelik koruma önlemleri sertleşiyor. Avlanması kesin olarak yasaklanan bu türün öldürülmesi ya da zarar görmesi halinde uygulanacak tazminat bedeli 45 milyon TL olarak belirlendi. Ayrıca failler, uzun süreli hapis cezasıyla da karşı karşıya kalabilecek. Bu karar neden önemli? Çünkü bir zamanlar Anadolu’da tamamen

Canlı Hayat

Psikedelik örümceklerden Avrupa yılanbalıklarına: 2026’ya yok olmanın eşiğinde giren 10 tür

Doğa korumacıları, gezegenin eşsiz canlı mirasını korumak ve yeniden canlandırmak için iklim eyleminin daha fazla ertelenmesinin artık “göze alınamayacağı” uyarısında bulunuyor. Uluslararası doğa koruma kuruluşu Fauna & Flora, (7 Ocak) yayımladığı 2026 İzlenecek Türler listesinde, yakın gelecekte yok olma riskiyle karşı karşıya olan “tuhaf ve harika” türleri mercek altına alıyor. Liste, yaşam alanı kaybından ormansızlaşmaya,

Canlı Hayat

Afrika’nın en eski milli parkında umut veren gelişme: Nadir dağ gorili ikizleri dünyaya geldi

Nesli tehlike altında olan dağ gorilleri için umut verici bir gelişme, Afrika’nın en eski milli parkından geldi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusunda yer alan Virunga Milli Parkı’nda, son derece nadir görülen bir olay yaşandı ve bir dişi dağ gorili ikiz yavrular dünyaya getirdi. Bu doğum, yalnızca biyolojik açıdan değil, uzun yıllardır çatışmalar, kaçak avcılık ve habitat

Sürdürülebilirlik

10 milyon gerçek Noel ağacı çöpe gidiyor, peki alternatif ne?

Noel resmen sona erdi; bu da ışıkları kaldırmak, çikolataları saklamak ve iğneleri dökülmeye başlayan ağacınızdan kurtulma zamanı geldiği anlamına geliyor. The Nature Conservancy’nin verilerine göre her yıl yaklaşık 10 milyon gerçek Noel ağacı çöplüklere gidiyor. Bu ağaçlar üzerleri toprakla kapatılarak atıldığında, doğada olduğu gibi oksijenli (aerobik) değil, oksijensiz (anaerobik) koşullarda ayrışıyor. Bu süreç yalnızca çok

Canlı Hayat

Arktik’te yükselen sıcaklıklar fok neslinin tükenme riskini artırdı

Okyanus Koruma Vakfı Arktik Bilimleri Direktörü Henry Huntington, Arktik foklarının yok olma tehdidi altına girdiğini ve bundaki en büyük risk faktörünün ısınan havayla birlikte deniz buzullarında meydana gelen kayıp olduğunu söyledi. Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) Kırmızı Listesi’nde 172 bin 620 tür yer alıyor ve bunlardan 48 bin 646’sının nesli çeşitli seviyelerde tükenme tehdidi altında

Canlı Hayat

4 saniyelik şekerlemeler ve uçarken uyuklama: Olağandışı uyku bu hayvanları tehlikeden koruyor

Beyni olan her hayvanın uykuya ihtiyacı var; hatta beyni olmayan birkaçının da. İnsanlar uyur, kuşlar uyur, balinalar uyur, hatta denizanaları bile uyur. Uyku, “aslında oldukça riskli olsa da”, evrenseldir, diyor Fransa’daki Lyon Nörobilim Araştırma Merkezinden araştırmacı Paul-Antoine Libourel. Hayvanlar uykuya daldığında, sinsi yırtıcılara karşı en savunmasız haldedir. Ama risklere rağmen, uyku ihtiyacı o kadar güçlüdür

Canlı Hayat

Patagonya’da ezber bozan av: Pumalar artık penguen peşinde!

Güney denizlerinin uçamayan sakinleri penguenler, tarih boyunca denizde foklar ve katil balinalarla (orkalar) mücadele ederken, karayı her zaman güvenli bir sığınak olarak gördü. Ancak Arjantin’in Patagonya bölgesinden gelen yeni bilimsel veriler, bu güvenli limanın artık bir av sahasına dönüştüğünü kanıtlıyor. Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayınlanan çığır açıcı araştırma, karasal bir avcı olan

Canlı Hayat

İtalya’da boz ayılar insanlarla yakın etkileşim sonucu evrimleşti

İtalya’da köylere yakın yaşayan ayıların daha küçük ve daha az saldırgan olacak şekilde evrimleştiğini yeni bir çalışma ortaya koydu. Molecular Biology and Evolution dergisinde yayımlanan makale, yalnızca İtalya’nın orta kesimlerinde küçük ve izole bir popülasyon olarak var olan Apenin boz ayısını inceledi. Yaklaşık 2000 ila 3000 yıl önce, insanlarla etkileşimlerinin sonucu olarak bu popülasyon diğer

Canlı Hayat

‘Sofistike’ suçlular yakalandı, yaban hayatı kaçakçılığı operasyonunda 30 bin hayvan ele geçirildi

Yasa dışı kaçakçılığı bastırmak amacıyla yürütülen dünya çapındaki operasyon kapsamında 1.000’i aşkın şüphelinin kimlikleri belirlendi ve tespit edildi. Vahşi hayvan ve bitkilerin yasa dışı ticaretine karşı yürütülen küresel bir operasyonun ardından neredeyse 30.000 canlı hayvan ele geçirildi. Aylar süren hazırlıkların ardından, 134 ülkeden polis, sınır güvenliği ve yaban hayatı yetkililerini de içeren kolluk kuvvetleri, “sofistike”

Canlı Hayat

Hindistan’da milyonlarca akbabanın yok oluşunun bedeli kuduz ve insan ölümleri oldu

Hindistan’da otuz yılı aşkın bir süre önce başlayan ve milyonlarca akbabanın ölümüne yol açan felaket, çarpıcı bir ekolojik zincirleme reaksiyonu tetikleyerek bugün insan sağlığını tehdit eden bir krize dönüştü. 1992 ile 2007 yılları arasında üç akbaba türünün popülasyonu 4 milyondan 32.000’e düşerek yüz kattan fazla azaldı. Bilim insanlarına göre bu yok oluş, akbabaların leşleri temizleme

Canlı Hayat

TikTok efsanesi çöktü: Evcilleşen tilkiler yerine yalnızca alışan kurnazlar var

Son dönemde TikTok ve diğer sosyal medya platformlarında viral olan videolar, tilkilerin top oynadığını veya insan eline yaklaştığını göstererek, internet kullanıcılarını tilkilerin kendi kendini evcilleştirdiği yanılgısına itiyor. “Evcil hayvan değilse, neden evcil hayvan şeklinde?” gibi yorumlarla desteklenen bu inanç, tilkilerin kasten üreme olmadan zamanla daha insan dostu hale geldiği varsayımına dayanıyor. Oysa bilim insanları, bu

Canlı Hayat

Lüksün gölgesi: Geceliği 3.500 dolarlık kamp, Masai Mara’nın hayati göç koridorunu mu tıkıyor?

Küresel lüks seyahat devi Marriott International’ın Şubat ayında duyurduğu Ritz-Carlton Masai Mara Safari Kampı, lüks turizmi Afrika’nın yaban hayatının kalbine taşıyor. Sand Nehri kıyısında, her biri özel havuzlu ve kapalı/açık duşlu 20 süit çadırdan oluşan kamp, konuklarına Büyük Göç’ü (milyonlarca hayvanın Tanzanya’nın Serengeti ve Kenya’nın Mara bölgeleri arasında hareket ettiği döngüsel göç) “ön sıradan” izleme

Canlı Hayat

Şeytan boynuzlu “Lucifer” arısı Avustralya’da keşfedildi

Perth yakınlarında keşfedilen yeni yerli tür, doğa koruma çalışmalarına ışık tutabilir Avustralyalı bilim insanları, yüzünde minik “boynuzları” bulunan yeni bir arı türü keşfetti. Bilim dünyasında heyecan yaratan bu tür, “Megachile Lucifer” adıyla kayıtlara geçti. Adını, hem Latincede “ışık getiren” anlamına gelen Lucifer sözcüğünden hem de popüler Netflix dizisinden alan arı, yalnızca Batı Avustralya’nın Goldfields bölgesindeki

Canlı Hayat

Yapay zeka tarafından üretilen yaban hayatı videoları koruma çalışmalarını tehdit ediyor

Sosyal medyada dolaşan ve yapay zekâ (YZ) tarafından üretilen yüksek gerçeklik seviyesindeki yaban hayatı videoları, milyonlarca etkileşim alarak kamuoyunda vahşi türlere dair yanlış algıların yayılmasına ve doğa koruma çabalarının tehlikeye girmesine yol açtı. Cordoba Üniversitesi’ndeki GESBIO grubu araştırmacılarının yürüttüğü kapsamlı bir analiz, arka bahçeye giren leopar, trambolinde zıplayan ayılar veya timsah sırtında yüzen rakunlar gibi

Canlı Hayat

Şempanzeler yeni kanıtlar doğrultusunda fikirlerini değiştirebiliyor

Şempanzelerin farklı türdeki kanıtları değerlendirebildiği ve daha güçlü bir argümanla karşılaştıklarında fikirlerini değiştirdikleri gözlemlendi. Yeni bir araştırma, şempanzelerin düşüncelerini yeni kanıtlar ışığında değiştirebildiğini ortaya koydu. Bu da şimdiye dek yalnızca insanlara atfedilen “rasyonel düşünme” becerisinin aslında paylaşılan bir bilişsel özellik olabileceğini gösteriyor. Utrecht Üniversitesi’nden psikolog Hanna Schleihauf ve ekibi, Uganda’daki Ngamba Adası Şempanze Barınağı’nda yürüttükleri

Scroll to Top
×