Yılın ilk üç ayı, zayıf La Niña’ya rağmen kayıtlardaki en sıcak dördüncü dönem oldu. Arktik deniz buzu rekor düzeyde azaldı. Carbon Brief’e göre sonbaharda “süper” El Niño ihtimali yükseliyor ve 2026’nın en sıcak ikinci yıl olma olasılığı güçleniyor; en sıcak yıl rekorunu kırma şansı ise yüzde 19.
2026’nın ilk çeyreği: Sıcak dördüncü dönem, rekor düşük Arktik buz
Küresel sıcaklıklar yılın başında La Niña’nın baskılayıcı etkisine karşın zirvede seyretti. Ocak–Mart arası dönem, ölçümlerde en sıcak dördüncü sıraya yerleşti. Aynı süreçte Arktik deniz buzu örtüsü rekor düşük seviyeye indi. Bu tablo, yıl ilerledikçe ısınma riskinin büyüdüğünü gösteriyor.
Carbon Brief analizi: “İlk dört kesin, ikincilik güçlü ihtimal”
Beş ayrı araştırma grubunun sıcaklık verilerini derleyen Carbon Brief, 2026’nın neredeyse kesin olarak kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olacağını belirtiyor. Orta senaryo, 2026’nın “en sıcak ikinci yıl” olarak tarihe geçmesini öngörüyor. Uzmanlar, 2026’nın 2024’ü geçerek rekoru kırma ihtimalini yüzde 19 olarak hesaplıyor.
‘Süper’ El Niño eşiği: Niño3.4 bölgesinde 2°C ve üzeri
El Niño, tropik Pasifik’in orta ve doğusunda deniz yüzeyi sıcaklıklarının periyodik ısınmasıdır. Tahminler, Niño3.4 bölgesindeki anomaliye odaklanır. Sıcaklık 0,5°C’nin üzerinde kalırsa El Niño başlar. 1,5°C güçlü, 2°C ve üstü çoğu zaman “süper” El Niño kabul edilir. Güncel iklim modelleri eylülde yaklaşık 2,2°C’lik artışı “orta değer” olarak gösteriyor. Bu seviye, dünyayı net biçimde süper El Niño bandına taşır.
Zamanlama kritik: Zirve kış aylarında, 2027 rekor şansı yüksek
El Niño koşulları genellikle kasım–ocak döneminde zirve yapar. Eylülden sonra ısınmanın artması bekleniyor. Böyle bir süper olay, 2027’nin “en sıcak yıl” olma ihtimalini önemli ölçüde artırır. Etki, yalnız sıcaklıklarda değil; kuraklık, sel ve deniz ısı dalgalarında da hissedilir.
Tavsiye Edilen Haberler
-
-
-
-
Yeşil YönetimBakan Yumaklı: Kuraklık riskini büyük ölçüde atlattık
Neden tahmin zor? “Bahar öngörü engeli” ve yeni yaklaşım
El Niño’nun gücünü yılın bu kadar erken aşamasında isabetli tahmin etmek tarihsel olarak güçtür. Bilim insanları genellikle birkaç aya daha ihtiyaç duyar. Bunun bir nedeni, ilkbaharda öngörü kabiliyetini düşüren “bahar engeli”dir. Yine de yeni yöntemler umut veriyor.
Hawai‘i ekibinden 15 ay önceden öngörü iddiası
Hawai‘i Üniversitesi Mānoa’dan araştırmacılar, ENSO’yu 15 ay önceden “işe yarar doğrulukla” tahmin eden bir model sundu. Geophysical Research Letters’ta yayımlanan çalışma, dinamik iklim modelleri veya büyük veri gerektiren yapay zekâ yerine gözlemsel ipuçlarına dayanıyor. Ekip, iki “iklim hafızası”nı kullanıyor: Tropik Pasifik’te deniz seviyesi değişimleriyle ısı birikimi ve küresel deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki anormalliklerin ilerideki ENSO evrelerine etkisi. Bu yaklaşım, öncü okyanusbilimci Klaus Wyrtki’nin 1970’lerde gelgit ölçerleriyle başlattığı çizgiyi güncelliyor.
Model çıktısı: Yıl sonunda 2°C’nin üzerinde güçlü El Niño
Araştırma, son altmış yılın verileriyle yapılan geriye dönük testlerde Niño3.4 indeksini şaşırtıcı başarıyla yakaladı. Model, bu yılın sonuna doğru ekvatoral doğu Pasifik’te normalin 2°C’den fazla üzerine çıkan sıcaklıklarla güçlü, hatta süper bir El Niño’ya işaret ediyor. Ekip, bu erken uyarının hükümetlere, su ve tarım yöneticilerine ve topluluklara uyum adımlarını hızlandırma şansı verdiğini vurguluyor.
Ne anlama geliyor?
Süper El Niño ihtimali, 2026’da sıcaklıkların tırmanmasını ve aşırı hava olaylarının yoğunlaşmasını muhtemel kılıyor. Sonbahar ve kış aylarında zirveye gidecek bir El Niño, 2027 için de rekor ısınma riskini büyütür. Erken uyarı sistemleri, su yönetimi, tarımsal planlama ve sağlık hizmetlerinde hazırlık, etkileri azaltmanın anahtarıdır.
