ABD Başkanı Donald Trump, düşüşte olan kömür endüstrisini canlandırma çabalarının bir parçası olarak Pentagon’a kömürle çalışan enerji santrallerinden daha fazla elektrik satın alması talimatını verdi.
Çarşamba günü imzaladığı başkanlık emriyle Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth’e ülke genelindeki askeri tesislerin enerji ihtiyacını karşılamak için kömür santralleriyle uzun vadeli sözleşmeler yapma talimatı verdi. Bu adım, önümüzdeki yıllarda kapatılması planlanan onlarca kömür santraline mali destek sağlayabilir.
Beyaz Saray’da kömürle ilgili bir etkinlikte konuşan Trump, “Artık ordu aracılığıyla çok miktarda kömür satın alacağız. Daha önce kimsenin yapmadığı kadar çok çalışan Amerikalı madencilerimizi destekliyoruz,” dedi.
Etkinlikte, baret takmış kömür şirketi yöneticileri ve madenciler Trump’a üzerinde “Güzel ve Temiz Kömürün Tartışmasız Şampiyonu” yazan bir kupa sundu. Ödül, kömür madenciliği sektörüyle mali bağları bulunan Washington Kömür Kulübü tarafından verildi.
Tavsiye Edilen Haberler
Trump ayrıca Enerji Bakanlığı’nın Kentucky, Kuzey Carolina, Ohio ve Batı Virginia’daki altı kömür santralini modernize etmek için 175 milyon dolar sağlayacağını duyurdu. Ülkenin en büyük federal elektrik şirketi Tennessee Valley Authority de 2027 ve 2028’de kapatılması planlanan en büyük iki kömür santralinin emekliliğini ertelediğini açıkladı.
Kömür endüstrisine dönüş hamlesi
Bu adımlar, Trump yönetiminin kömür kullanımını artırmaya yönelik süregelen çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Trump, çevrecilerin küresel ısınmanın en büyük nedeni olarak gösterdiği kömürü sık sık “temiz, güzel kömür” olarak nitelendiriyor.
Oysa 2005’ten bu yana elektrik şirketleri, daha temiz ve daha ucuz doğal gaz, rüzgar ve güneş enerjisi lehine yüzlerce kömür santralini devre dışı bırakmıştı. Son dokuz ayda ise Enerji Bakanlığı, emekliye ayrılması planlanan sekiz kömür santralinin açık kalması yönünde olağanüstü adımlar attı. Yetkililer, önümüzdeki üç yıl içinde mümkün olduğunca fazla kömür santralinin kapanmasını engellemeyi hedefliyor.
Çevre Koruma Ajansı (EPA) da Biden döneminde getirilen ve kömür santrallerinin faaliyetlerini pahalı ya da imkânsız hale getirebilecek birçok kirlilik kuralını geri çekiyor. Kömür santralleri, diğer enerji kaynaklarına kıyasla daha fazla hava kirliliği yaratıyor ve güçlü bir nörotoksin olan cıva dahil ağır metalleri atmosfere salıyor.
Geçen yıl kömürden üretilen elektrik miktarı yüzde 13 arttı; bu da ABD’nin küresel ısınmaya neden olan emisyonlarında artışa yol açtı.
Çevrecilerden sert tepki
Doğal Kaynakları Koruma Konseyi Başkanı Manish Bapna, “19. yüzyıl aradı ve yakıt kaynağını geri istiyor,” diyerek kararı eleştirdi. Bapna, Trump yönetiminin vergi gelirlerini “ülkenin en kirli ve en verimsiz enerji santrallerini desteklemek için” kullandığını savundu ve bunun daha fazla kalp hastalığı, astım krizi, yüksek faturalar ve aşırı hava olaylarına yol açacağını öne sürdü.
Pentagon’un girişiminin kömür sektörüne önemli bir güvence sağlayabileceği belirtiliyor. America’s Power Başkanı Michelle Bloodworth, askeri tesislerin 160 kilometre yakınında 40’tan fazla kömür santrali bulunduğunu ve Pentagon’la yapılacak uzun vadeli sözleşmelerin yatırım için finansal istikrar yaratacağını söyledi.
Sınırlı ama stratejik etki
S&P Global Energy’den Douglas Giuffre ise ordunun tek başına kömür sektörünü kurtaramayacağını belirtti. Savunma Bakanlığı tüm elektriğini kömürden karşılasa bile bunun ülkenin kömür kapasitesinin yalnızca yaklaşık yüzde 3’üne denk geleceğini ifade etti. Ancak desteğin özellikle kapanması planlanan belirli santrallere yönlendirilmesi durumunda daha büyük bir etki yaratabileceğini vurguladı.
Trump yönetiminin kömüre desteği, veri merkezlerindeki patlamanın tetiklediği elektrik talebi artışıyla da örtüşüyor. America’s Power verilerine göre 2022’den bu yana 32 santraldeki 58’den fazla kömür ünitesinin planlanan emekliliği ertelendi.
Yetkililer, özellikle aşırı soğuk hava dönemlerinde rüzgar ve güneş üretiminin düştüğünü, kömür santrallerinin ise üretimi artırarak elektrik kesintilerini önlediğini savunuyor. Trump da son kış fırtınalarında kömürün kesintisiz çalıştığını dile getirdi.
Ekonomik ve yapısal soru işaretleri
Eleştirmenler ise kömür santrallerini ayakta tutmanın elektrik maliyetlerini artırabileceğini, enerji şirketlerinin daha yeni ve düşük maliyetli teknolojilere yatırım yapmasını engelleyebileceğini savunuyor.
Colorado’daki Craig kömür santralinin sahipleri, Enerji Bakanlığı’nın santrali açık tutma girişimine karşı çıkarak tesisin güvenilirlik açısından gerekli olmadığını ve onarım maliyetlerinin tüketicilere yansıyacağını belirtti.
Energy Innovation’dan Brendan Pierpont, ABD’deki kömür santrallerinin ortalama yaşının 40’ın üzerinde olduğunu, bakım maliyetlerinin arttığını ve güvenilirliğin azaldığını söyledi. Kömür madenciliğinde çalışan sayısı da otomasyon nedeniyle 1985’teki 173 bin seviyesinden bugün yaklaşık 40 bine gerilemiş durumda.
Uzmanlara göre çevre kurallarının gevşetilmesi bazı mevcut santralleri geçici olarak rahatlatabilir; ancak uzun vadede kömürün kalıcı bir dönüş yapıp yapamayacağı belirsizliğini koruyor. Enerji şirketlerinin, gelecekte düzenlemelerin yeniden sıkılaşma ihtimali varken yeni kömür yatırımlarına milyarlarca dolar ayırıp ayırmayacağı ise soru işareti olmaya devam ediyor.
