Sağlık ve çevre alanında faaliyet gösteren bir düzineden fazla sivil toplum kuruluşu, ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) federal iklim düzenlemelerinin temelini oluşturan 2009 tarihli “tehlike tespiti”ni iptal etmesi nedeniyle kuruma karşı dava açtı. Davacılar, atmosferde ısıyı hapseden sera gazlarının kamu sağlığı ve refahını tehlikeye attığını belirleyen bulgunun geri çekilmesinin Temiz Hava Yasası kapsamındaki yasal yükümlülükleri ihlal ettiğini savunuyor.
Washington DC bölge mahkemesinde açılan dava, EPA’nın 2009’dan bu yana araçlar, enerji santralleri ve diğer endüstriyel kaynaklardan kaynaklanan emisyonları sınırlamasına olanak tanıyan yasal dayanağın ortadan kaldırılmasını hedef alıyor. Çevre grupları, geri çekmenin ABD’nin iklim değişikliğiyle mücadele çabalarına ciddi darbe vurduğunu belirtiyor.
Davacılar arasında Amerikan Halk Sağlığı Birliği, Amerikan Akciğer Birliği, Biyolojik Çeşitlilik Merkezi, Çevre Savunma Fonu, Doğal Kaynaklar Savunma Konseyi ve Sierra Club’ın da bulunduğu 18 kuruluş yer alıyor. Dava, Clean Air Task Force ve Earthjustice tarafından açıldı. Davalılar arasında EPA ve kurumun yöneticisi Lee Zeldin gösterildi.
Endişeli Bilim İnsanları Birliği Başkanı ve CEO’su Gretchen Goldman, “EPA’nın tehlike tespitini ve araç emisyonlarına yönelik önlemleri iptal etmesi, kurumun halk sağlığını koruma misyonunu tamamen göz ardı etmesi anlamına geliyor,” dedi. Goldman, Trump yönetimi ve Zeldin’in adımının “gerçeklere değil, yalanlara dayandığını” ve mevcut bilimsel verilerle çeliştiğini söyledi.
Tavsiye Edilen Haberler
Geçen hafta eski Başkan Donald Trump, söz konusu iptali “Amerikan tarihindeki en büyük serbestleştirme eylemi” olarak nitelendirdi. Zeldin ise Obama ve Biden yönetimlerinin tehlike tespitini “sol kanadın maliyetli iklim politikalarını uygulamak için” kullandığını savundu.
EPA sözcüsü, kuruma yöneltilen eleştirilerle ilgili yaptığı açıklamada, ajansın yasaya uygun hareket ettiğini belirterek önceki yönetimlerin “yetki aşımına” son verdiklerini ifade etti. Ajans, e-posta yoluyla yaptığı ayrı bir açıklamada da tehlike tespitinin yasal temelini “dikkatle yeniden değerlendirdiğini” ve kararın yasaya uygunluk amacıyla iptal edildiğini bildirdi.
Amerikan Halk Sağlığı Birliği CEO’su Dr. Georges Benjamin ise düzenlediği basın toplantısında, EPA’nın sera gazlarını düzenleme yetkisinin yaklaşık 20 yıl önce ABD Yüksek Mahkemesi tarafından onaylandığını ve mahkemelerce defalarca teyit edildiğini söyledi. “Bilim açık. Tehlike tespiti, iklim değişikliğinin gerçek olduğuna dair onlarca yıllık bilimsel fikir birliğine dayanıyor,” dedi.
Ayrıca ABD genelinden 1 ila 22 yaşları arasındaki 18 genç de ayrı bir dilekçe sunarak tehlike tespitinin iptaline itiraz etti. Gençler, daha önce Montana’da açılan anayasal iklim davasında 2023’te kazanılan zaferle bilinen Our Children’s Trust ve Public Justice tarafından temsil ediliyor. Baş davacı Elena Venner, iptalin anayasal haklarını ihlal ettiğini savundu.
Davanın önümüzdeki aylarda federal mahkemede ele alınması bekleniyor. Kararın, ABD’nin iklim politikalarının geleceği açısından belirleyici olabileceği belirtiliyor.
