10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Başarıyla Tamamlandı

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda gerçekleştirilen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne katılan ekip, 37 günlük zorlu çalışmanın ardından yurda döndü.

37 günlük zorlu yolculuk tamamlandı

https://twitter.com/mfatihkacir/status/2029462244522606713?s=20

İstanbul Havalimanı’ndan 26 Ocak’ta ayrıldıktan sonra Brezilya ve Şili üzerinden 60 saati aşkın süren yolculuğun ardından Antarktika’ya ulaşan ekip, yine aynı güzergahı kullanarak Türkiye’ye geldi.

Yaklaşık 14 bin 700 kilometrelik yolculuk sonrası İstanbul’a ulaşan heyeti İstanbul Havalimanı’nda İstanbul Havalimanı Mülki İdare Amiri İlker Haktankaçmaz, yetkililer ve yakınları karşıladı. Antarktika’dan dönen ekip, yakınları ile hasret giderirken, karşılama için gelen bazı ailelerin evcil hayvanları da getirdiği görüldü.

15 farklı bilimsel proje gerçekleştirildi

Türkiye’nin bu yıl 10’uncusunu düzenlediği bilim seferine katılan farklı üniversite ve kurumlardaki araştırmacılar, zorlu hava koşullarında 15 ayrı projeyi sahada tamamladı. Yer bilimlerinden buzul gözlemlerine, yakın uzay araştırmalarından sucul ekosistem çalışmalarına kadar farklı alanlarda yürütülen projelerden elde edilen verilerin uluslararası bilim dünyası ile paylaşılması hedefleniyor.

Araştırma alanları ve projeler

Küresel iklimden yer bilimlerine, yakın uzay çalışmalarından biyolojik çeşitliliğe kadar pek çok sorunun yanıtını arayan Türk bilim insanları şu alanlarda çalışmalar yürüttü:

• İklim değişikliği araştırmaları
• Buzul ve atmosfer dinamikleri
• Jeodinamik hareketlilik
• Deniz tabanı haritalama
• Oşinografik özellikler
• Yakın uzay ve kozmik radyasyon ölçümleri
• Göl ve deniz ekosistemleri
• Mikrobiyal ve fitoplankton biyoçeşitliliği
• Kirleticilerin dağılımı
• Paleoklimatoloji
• Ekstrem koşullarda tıbbi planlama
• Biyoteknoloji ve yeni antiviral ilaç adaylarının geliştirilmesi

Horseshoe ve Dismal adalarında önemli çalışmalar

Bilim heyeti, Horseshoe Adası’nda çalışmalarını tamamladıktan sonra Dismal Adası’nda Türkiye’nin sınırları dışında kurulan ilk istasyonlarından birisi olan sabit Küresel Konumlama Uydu Sistemi (GNSS) istasyonunda bakım ve veri toplama çalışmalarını bitirdi.

Fırtınalı, dalgalı ve kar yağışlı bir deniz seferiyle Adelaide Adası’ndan hareket eden ekip, Grandidier Kanalı, Penola Boğazı ve Le Maire Kanalı’nı geçerek önce Deception Adası’na daha sonra King George Adası’na ulaştı.

Bakan Kacır: “Hedefimiz Antarktika’da kalıcı Türk bilim araştırma üssü”

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferinin başarıyla tamamlandığını belirtti.

Kacır şu ifadeleri kullandı: “Cumhurbaşkanımızın himayelerinde, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitümüzün koordinasyonunda yürüttüğümüz kutup araştırma seferlerimizle ülkemizin bilimsel kapasitesini artırmaya, insanlığın karşı karşıya olduğu küresel sorunlara çözüm önerileri sunmaya devam edeceğiz. Hedefimiz Antarktika’da kalıcı Türk Bilim Araştırma Üssü kurmak ve Antarktika Anlaşmalar Sistemi içerisinde ‘Danışman Ülke’ statüsü elde etmek.”

200’den fazla Türk bilim insanı kutup araştırmalarında yer aldı

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, bugüne kadar 200’ün üzerinde Türk araştırmacının kutuplara gittiğini ve önemli çalışmalar yaptığını söyledi.

Özsoy, orada yapılan araştırmaların örneklerinin ve kurulu istasyonlardan alınan verilerin Türkiye’ye getirildiğini belirterek, “Şu ana kadar dünyaya kazandırılan Türk bilim insanlarının elinden çıkmış nice bilimsel makaleler var. Bu çalışmaların sonucunda da yeni bilimsel makaleler beklentimiz yüksek” dedi.

Uluslararası bilimsel katkılar

Bugüne kadar 200’den fazla Türk bilim insanının hem kuzeydeki Arktik’te hem de güneydeki Antarktika’da bilimsel çalışmaları birebir fiziki olarak yapma imkanı bulduğunu kaydeden Özsoy, bugüne kadar 300’ün üzerinde bilimsel makale yayınlandığını bildirdi.

İklim değişikliği araştırmalarında önemli bulgular

Prof. Dr. Burcu Özsoy, araştırmalar çerçevesinde artık “iklim değişikliği var mı yok mu?” tartışmasından öteye giderek “iklim değişikliği ile nasıl mücadele edileceği” aşamasına geçtiklerini belirtti.

Buzulların yaklaşık 500 bin yaşında olduğunu, her katmanın kendilerini yüz binlerce yıl öncesine götürdüğünü dile getiren Özsoy, “Her katman bizi yüz binlerce yıl öncesine götürüyor. Kutup bölgelerinde sürekli çalışmalar yapmanın çok önemli olduğunu, kutuplarda yapılacak çalışmaların geçmişle bugünü karşılaştırarak geleceğe yönelik projeksiyonlar yapmalarına imkan tanıdığını” söyledi.

2030 yılına kadar kutup araştırmaları üssü planı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2030’a kadar Antarktika’da Kutup Araştırmaları Üssü’nü kurmayı planladığını anımsatan Özsoy, dünyanın farklı ülkelerinin Antarktika’da bilim üsleri kurduğuna değinerek, Türk bilim üssü için Horseshoe Adası’nı belirlediklerini ve o günden bu yana çok önemli araştırmalar yaptıklarını bildirdi.

Buzul erimesinde çarpıcı bulgular

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi Lideri Prof. Dr. Ersan Başar, Horseshoe Adası’nda 10 yıldır yaptıkları bilimsel projelerden önemli sonuçlar elde edildiğinin altını çizerek, “Özellikle Shoesmith Buzulu’nda bir yılda 10 metreye kadar buz kaybı tespit edildi. 2026’da büyük buz kütlelerinin hızla eriyerek denize döküldüğüne şahit olduk” diye konuştu.

Zorlu hava koşulları

Başar, Antarktika’da bu yıl hava koşullarının oldukça sert geçtiğini kaydederek, “Rüzgar, fırtına ve kar yağışı çalışmaları zorlaştırdı ancak bilim insanlarımız özveriyle çalışmalarını tamamladı” ifadelerini kullandı.

Jeodezik, oşinografik ve uzay gözlem çalışmaları

Milli Savunma Bakanlığına bağlı Harita Genel Müdürlüğü (HGM) ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı, sefer kapsamında Horseshoe Adası’nda deniz ve kara ölçümleri gerçekleştirdi.

Önemli teknik çalışmalar

• HGM, sabit GNSS istasyonunun bakım, onarım ve veri toplama çalışmalarını yürüttü
• Deniz kuvvetleri ekipleri hidrografik ve oşinografik mesaha faaliyetleri icra etti
• Horseshoe Adası’nda kurulan çok düşük frekans (VLF) yakın uzay gözlem istasyonundan veriler alınarak Palmer istasyonuyla karşılaştırmalı analizler yapıldı
• Kozmik müon akısı ölçümleriyle güneş aktivitelerinin radyasyon üzerindeki etkileri incelendi

Elde edilen verilerin uzay hava durumu tahminleri, haberleşme güvenliği ve iklim değişikliğinin izlenmesi açısından büyük önem taşıdığı belirtildi.

Bu başarılı sefer, Türkiye’nin Antarktika araştırmalarındaki kararlılığını ve bilimsel kapasitesini bir kez daha ortaya koyarken, iklim değişikliği gibi küresel sorunların çözümüne yönelik önemli katkılar sağlayacak veriler elde edildi.