BM’den El Niño öncesi sert uyarı: “İklim sistemi kayıtlı tarihte hiç olmadığı kadar dengesiz”

Birleşmiş Milletler’in hava‑iklim ajansı Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), gezegenin ısıyı uzaya geri yaydığından çok daha fazlasını emdiğini ve “rekor düzeyde enerji dengesizliği” yaşandığını açıkladı.

WMO, bu fazladan ısının okyanusları rekor seviyelere ısıttığını, buzulları erittiğini ve aşırı hava olaylarını şiddetlendirdiğini belirtti. Bilim insanları, 2026’nın ikinci yarısında olası bir El Niño evresinin devreye girmesi halinde 2027’ye kadar yeni küresel sıcaklık rekorlarının görülebileceği uyarısında bulundu.

Kırmızı alarm veren göstergeler: En sıcak 11 yıl ve artan enerji fazlası

• WMO’ya göre 2015’ten bu yana son 11 yıl, 1850’ye uzanan kayıtlarda en sıcak 11 yıl.
• 2025’te küresel ortalama yüzey sıcaklığı sanayi öncesine göre yaklaşık +1,43°C oldu. La Niña’nın geçici soğutması nedeniyle 2024 kadar sıcak olmasa da, 2025 en sıcak üç yıldan biri olarak kayda geçti.
• WMO, “enerji dengesizliği”nin (Dünya’nın emdiği ile yaydığı enerji arasındaki fark) 2025’e girerken zirve yaptığını; insan kaynaklı sera gazlarının bunun ana tetikleyicisi olduğunu vurguluyor.

Okyanuslar ısınıyor, buzlar eriyor

• Fazladan ısının yüzde 90’ından fazlasını okyanuslar depoluyor. Küresel okyanusun üst 2.000 metresindeki ısı içeriği geçen yıl yeni zirve yaptı; ısınma hızı son 20 yılda 20. yüzyılın sonuna göre iki kattan fazla arttı.
• Ön verilere göre 2024/25, küresel buzul kütlesi kaybında kayıtlardaki en kötü beş yıldan biri oldu. Her iki kutupta deniz buzu 2025’in büyük bölümünde rekor düşük ya da ona yakın seyretti.

Sağlık ve aşırı hava: Sıcak dalgalarının imzası

• WMO, güncel ısınmanın aşırı hava olaylarını şiddetlendirdiğini; dang humması gibi vektör kaynaklı hastalıkların yayılımına katkı verdiğini belirtiyor.
• ABD güneybatısında mevsim başında rekor sıcaklar görülürken, Dünya Hava Durumu Atıf Grubu’nun hızlı analizi bu düzeylerin “insan kaynaklı iklim değişikliği olmaksızın neredeyse imkânsız” olduğunu ortaya koydu.

El Niño ufukta: 2027’de yeni rekor riski

• Mevsimsel tahminler, 2026’nın ikinci yarısında El Niño’ya geçiş olasılığının güçlü olduğunu gösteriyor.
• WMO’dan Dr. John Kennedy, El Niño’nun devreye girmesi halinde “küresel sıcaklıkta yeni bir artış ve potansiyel olarak rekorların” görülebileceğini söyledi. El Niño, halihazırdaki uzun vadeli ısınma eğiliminin üzerine binecek.

Guterres’ten çağrı: Fosilden yenilenebilire hızla geçin

BM Genel Sekreteri António Guterres, rapora yanıtında “Gezegen sınırlarının ötesine zorlanıyor. İklimle ilgili her önemli gösterge kırmızı alarm veriyor” diyerek ülkeleri iklim, enerji ve ulusal güvenlik için fosil yakıtlardan yenilenebilir enerjiye hızla geçmeye çağırdı.

Alt çizgi: Atmosferdeki CO₂ seviyeleri en az iki milyon yıldır görülmeyen düzeylerde; enerji dengesizliği artıyor, okyanuslar ısınıyor, buzlar eriyor. Olası bir El Niño’nun etkisiyle 2027’de yeni rekorların ihtimali güçlenirken, uzmanlar emisyonların hızla azaltılması ve uyum önlemlerinin ölçeklendirilmesi çağrılarını yineliyor.