Bilim insanları ilk kez ispermeçet balinası doğumunu kaydetti

Araştırmacılar, 26 Mart’ta Science dergisinde yayınladıkları bir çalışmada, bir ispermeçet balinasının doğumunun daha önce hiç olmadığı kadar ayrıntılı bir şekilde kameraya kaydedildiğini bildirdi. Doğum yapan dişi ispermeçet balinasına, neredeyse tamamı dişi olan ancak hepsi akraba olmayan 10 başka ispermeçet balinası yardım etti.

“Tüm köyün yardımı gerekir”

Görüntüler, tıpkı insanlar gibi ispermeçet balinalarının da işbirliğinden fayda gördüğünü ve yardım etme içgüdüsünün aile sınırlarını aştığını açıkça ortaya koyuyor.

Project CETI’den deniz biyoloğu David Gruber, “Sadece inanılmaz bir veri seti elde etmekle kalmadık, aynı zamanda bu balinaların her birini de tanıyorduk. Bu da her balinanın doğum sürecindeki rolünü ortaya çıkarmayı mümkün kıldı” dedi.

Balina doğumunu gözlemlemek son derece nadir

Balina doğumunu gözlemlemek son derece nadir bir olaydır ve ispermeçet balinası doğumunu anlatan yalnızca birkaç bilimsel çalışma yapılmıştır. Bilim insanları daha önce ispermeçet balinalarının doğum sırasında birbirlerine yardım ettiklerini görmüş olsalar da, bu olayların hiçbiri video kaydına alınmamıştır.

34 dakikalık doğum süreci iki drone ile kaydedildi

2023 yılında Dominika kıyılarında Gruber ve meslektaşları, 34 dakikalık doğum sürecini kaydetmek için iki insansız hava aracı kullandı. Balina grubu, Rounder adı verilen doğum yapan anne balinayı çevreledi. Doğumdan sonra grup saatlerce sırayla yeni doğan yavruyu yüzeye çıkararak, kendi başına yüzebilecek hale gelene kadar hava solumasını sağladı.

İki farklı soydan balinalar bir araya geldi

Ekip, zaman içinde çekilen görüntülerden elde edilen kareler üzerinde her bir balinanın konumunu bilgisayar ortamında belirledi. Toplanan balinalar, genellikle birlikte yiyecek aramak için zaman geçirmeyen iki farklı dişi soyuna aitti. Videonun analizi, doğumdan birkaç saat sonrasına kadar iki gruptan balinaların tamamen bir araya geldiğini ve hepsinin bir noktada yeni doğanı desteklemeye katıldığını ortaya koydu.

Yavruyla en tutarlı teması sürdüren dört balina arasında yavrunun annesi, teyzesi, yaşlı bir akraba üyesi ve akraba grubunun dışından bir balina yer alıyordu.

“Bebek negatif yüzerliğe sahip olduğundan batardı”

Gruber, “Bebek ispermeçet balinası negatif yüzerliğe sahip olduğundan batardı ve bu nedenle doğumdan sonra işbirlikçi bakım çok önemli” dedi. Yeni doğanları yüzeye itmeyi içeren benzer davranışlar katil balinalarda, beyaz balinalarda ve diğer deniz memelilerinde de gözlemlenmiştir. Gruber, bu davranışın muhtemelen bu türlerin ortak bir atayı paylaştığı zamana dayandığını söylüyor.

Doğum sırasında ses değişimleri

Araştırmacılar ayrıca ses kayıtları da yaptılar. 26 Mart’ta Scientific Reports’ta yayınlanan rapora göre, ispermeçet balinalarının çıkardığı, koda olarak da bilinen özel sesler, sürecin önemli anlarında değişti. Bir koda, doğum sırasında daha sık duyuldu. Ayrıca pilot balina ile karşılaştıklarında balinaların ses stillerinde daha fazla değişkenlik görüldü.

Wild Dolphin Project başkanı davranışsal deniz biyoloğu Denise Herzing, doğumla ilişkilendirilen farklı seslerin şaşırtıcı olmadığını söyledi. “Genel olarak deniz memelileri, belirli davranışsal bağlamlarda belirli sesler çıkarırlar.”

Yüksek riskli durumlar işbirliği içgüdüsünü geliştiriyor

Çalışmalar, bir yavrunun doğumu gibi yüksek riskli durumların bu balinaları iş birliğine dayalı içgüdüler geliştirmeye ittiğini öne sürüyor. Herzing, “Yunusların bir yırtıcıyla savaşmak veya çiftleşmek için daha büyük gruplar halinde bir araya geldiğini görüyoruz” dedi.

“Bebeği teknemizin önünden taşıdılar”

Gruber, meslektaşlarının tesadüfen bu doğuma şahit olduklarını ancak doğru zamanda doğru yerde ve yeterli ekipmanla bulunmalarının büyük bir şans olduğunu söyledi. Gruber, balinaların da onları bu olaya dahil etmiş gibi göründüğünü belirtti: “Bebeği kelimenin tam anlamıyla teknemizin önünden taşıdılar.”

“Bu, hepimiz için çok derin bir deneyimdi” diye ekledi.